Açık Tip Güç Şalteri (ACB) Seçim Rehberi
Açık tip güç şalteri (ACB) seçerken 630 A–6300 A anma akımı, Icw kısa süreli dayanım akımı, sabit/çekmeceli kasa yapısı ve elektronik koruma ünitesini kontrol edin.
Bu rehber, Açık Tip Güç Şalterleri kategorisinde trafo ana girişi, kuplaj ve yüksek akımlı ana dağıtım panoları için şalter seçerken dikkat edilmesi gereken mühendislik kriterlerini açıklar.
Anma akımı (In) ve kısa süreli dayanım akımı (Icw)
Açık tip güç şalterleri (ACB - Air Circuit Breaker), IEC/EN 60947-2 kapsamında 630 A ile 6300 A arasındaki ana bara ve trafo girişlerinde görev yapar. Kompakt şalterlerden farklı olarak ACB'ler kullanım kategorisi B (Category B) cihazlardır; yani alt kademedeki şalterin arızayı temizlemesini beklemek için kısa devre akımına belirli bir süre (0,5 s, 1 s veya 3 s) açmadan dayanabilirler. Bu kapasite Icw (kısa süreli dayanım akımı) ile tanımlanır ve tam zaman seçiciliği (total selectivity) sağlar.
Sabit ve çekmeceli (withdrawable) gövde seçimi
Bakım sırasında enerjinin uzun süre kesilemeyeceği hastane, veri merkezi ve sürekli üretim tesislerinde çekmeceli (kasetli) ACB tercih edilir; şalter bara bağlantıları sökülmeden test ve izole konumuna alınabilir veya yedek gövdeyle dakikalar içinde değiştirilebilir. Sabit tip ACB ise daha kompakt pano derinliği ve maliyet avantajı sunar.
Açık tip güç şalteri (ACB) karşılaştırma tablosu
| Seçim Kriteri | Sabit Tip ACB | Çekmeceli (Kasetli) ACB | Kuplaj / Jeneratör ACB |
|---|---|---|---|
| Anma Akımı (In) | 630 A – 4000 A | 630 A – 6300 A | 800 A – 6300 A |
| Kısa Devre / Icw (1 s) | 50 kA – 65 kA | 65 kA – 150 kA | Bara kısa devre seviyesine eşit Icw |
| Montaj ve Bakım | Sabit bara bağlantılı | Kaset üzerinde Servis / Test / İzole konumlu | Mekanik veya halatlı kilitlemeye uygun |
| Kumanda Donanımı | Motor mekanizması + kapama/açtırma bobini | Motor + MX + MN + hazır (ready-to-close) kontağı | Çift açtırma bobini + senkronizasyon/transfer modülü |
Sık sorulan sorular
Açık tip güç şalterinde Icw (kısa süreli dayanım akımı) neden kritiktir?
Icw, şalterin kısa devre anında hemen açmak yerine alt kademedeki kompakt şalter veya sigortanın arızayı temizlemesi için 1 saniye boyunca dayanabileceği akım değeridir. Bu sayede arıza yalnız ilgili fiderde kalır ve ana trafo girişi enerjisiz kalmaz.
ACB siparişinde hangi bobin ve motor aksesuarları kontrol edilmelidir?
Otomatik transfer veya uzaktan kumanda yapılacaksa yay kurma motoru (M), kapama bobini (XF), açtırma bobini (MX) ve gerekiyorsa düşük gerilim bobini (MN) çalışma gerilimleri (ör. 230 V AC veya 24 V DC) pano kumanda gerilimiyle birebir eşleştirilmelidir.
Çekmeceli şalterde Test ve İzole konumları ne anlama gelir?
Test konumunda ana güç kontakları baradan ayrılmıştır ancak yardımcı kumanda kontakları bağlıdır; böylece yük enerjilendirilmeden kumanda ve otomasyon testi yapılabilir. İzole (ayrılmış) konumda ise hem ana devre hem yardımcı devre tamamen ayrılmıştır.