Parafudr Nedir? Tipleri ve Seçim Rehberi
Parafudr, alçak gerilim şebekesindeki yıldırım ve anahtarlama aşırı gerilimlerini toprağa ileterek tesisatı koruyan cihazdır; tip ve seçim rehberi.
Parafudr nedir, nerede kullanılır
Parafudr, alçak gerilim şebekesindeki yıldırım ve anahtarlama kaynaklı geçici aşırı gerilimleri toprağa ileterek tesisatı ve bağlı cihazları koruyan koruma cihazıdır; İngilizce adı surge protective device (SPD), kısaca "SPD"dir.
Parafudr genellikle ana dağıtım panosunda, alt panolarda ve hassas cihazların beslemesinde kullanılır. Güneş enerjisi (fotovoltaik) sistemlerinde DC tarafı için ayrı "solar parafudr" ürünleri bulunur. Bu kategoride kutup sayısı ve şebeke sistemine göre ayrılmış AG parafudrlar, değiştirilebilir kartuşlar ve veri hatları için koruyucular yer alır. Kategoriye genel olarak Şalt ve Koruma Ürünleri altından da ulaşabilirsiniz.
Parafudr çeşitleri
| Parafudr Sınıfı | Test Dalga Formu | Montaj Noktası | Koruma Amacı ve Katalog Bağlantısı |
|---|---|---|---|
| Tip 1 (B Sınıfı) | 10/350 µs (Iimp) | Ana giriş panosu (paratonerli bina veya havai hat girişi) | Doğrudan yıldırım darbesi akımını toprağa deşarj eder · AG Parafudrlar |
| Tip 2 (C Sınıfı) | 8/20 µs (In / Imax) | Tali dağıtım panoları ve paratonersiz bina ana panoları | Anahtarlama darbeleri ve dolaylı yıldırım aşırı gerilimlerini sınırlar · AG Parafudrlar |
| Tip 1+2 (B+C Kombine) | 10/350 µs + 8/20 µs | Ana dağıtım panosu (tek gövdede kademeli koruma) | Hem yıldırım hem aşırı gerilim darbesini tek modülde karşılar · AG Parafudrlar |
| Tip 3 (D Sınıfı) | 1,2/50 µs – 8/20 µs (Uoc) | Hassas elektronik cihaz (PLC, sayaç, inverter) girişi | Artık gerilimi (Up) cihaz dayanım sınırının altına düşürür · AG Parafudrlar |
Ürün listesindeki "Ürün Ana Türü" değerleri parafudrları sınıflarına göre ayırır:
- T1 ve T1-T2: Yıldırım akımına karşı tasarlanan Tip 1 cihazlar ve Tip 1 ile Tip 2'yi birleştiren kombine cihazlar. Yıldırım düşme riskinin yüksek olduğu, özellikle dış yıldırımdan korunma sistemi bulunan binalarda giriş panosu için tasarlanır ve altında Tip 2 koruma bulunmalıdır.
- T2: Giriş panosunun altındaki dağıtım panoları veya düşük yıldırım maruziyetli girişler için Tip 2 cihazlar.
- T2-T3: Tip 2 ile Tip 3 özelliklerini birleştiren ürünler.
- OVR PV T1-T2: Fotovoltaik sistemler için ABB'nin solar parafudr serisi.
- Data SPD: Güç hattı yerine veri ve haberleşme hatlarını koruyan cihazlar.
Bazı modeller değiştirilebilir kartuş yapısındadır; listede "Parafudr Kartuşu" olarak ayrı ürünler de görürsünüz. Kartuşun hangi gövdeyle uyumlu olduğunu üretici verisinden doğrulayın.
Parafudr seçerken nelere bakılır
- Tip (sınıf): Tip 1 cihazlar 10/350 µs dalga biçimindeki Iimp ile, Tip 2 cihazlar 8/20 µs dalga biçimindeki In ve Imax ile derecelenir. Dalga biçimleri farklı olduğu için kA değerlerini yalnız aynı tip içinde kıyaslayın.
- Şebeke sistemi ve kutup sayısı: TT, TN-S veya TN-C gibi sisteme ve 1P, 1P+N, 3P, 3P+N gibi konfigürasyona uygun model seçin. Siemens ürün adlarında bu bilgi "TT ve TN-S sistemleri için" veya "TN-C sistemleri için" diye açıkça yazılıdır.
- Uc (sürekli çalışma gerilimi): Cihazın uçlarına sürekli uygulanabilen en yüksek etkin gerilimdir; şebeke sistemine (TN-S, TN-C, TT, IT) ve anma gerilimine göre seçilir.
- Up (gerilim koruma seviyesi): Anma akımı In uygulanırken cihaz uçları arasındaki en yüksek artık gerilimdir. Up değeri, korunacak donanımın darbe dayanım gerilimiyle uyumlu, yani ondan düşük olmalıdır.
- Yedek koruma: Üretici, parafudrun önünde izin verilen en yüksek aşırı akım koruma değerini teknik belgesinde verir; değeri katalogdan alın. Sigorta tarafı için sigorta yuvaları kategorisine de bakabilirsiniz.
- Uzaktan sinyal: Siemens listesindeki "enversör kontaklı" modeller yardımcı kontak içerir; uzaktan durum izleme için bu tür kontaklar kullanılır. Kontak işlevini ürün verisinden doğrulayın.
- Boyut ve montaj: Listedeki ürünler için genişlik, yükseklik ve derinlik değerleri ürün kartında yer alır; pano içi yerleşimi bu ölçülere göre planlayın.
Seçim ve kablolama ayrıntıları proje ve üretici verisine göre belirlenmelidir.
Parafudr ile kaçak akım rölesi arasındaki fark
İkisi farklı riskleri ele alır. Parafudr kısa süreli aşırı gerilim darbelerini sınırlar. Kaçak akım röleleri ise toprağa kaçan akımı algılayıp devreyi açar. Biri diğerinin yerine geçmez; panoda birlikte kullanılabilirler.
Bu kategorideki markalar
- ABB: OVR serisi Tip 1, Tip 2 ve solar parafudrlar, ayrıca OVR kodlu modeller.
- Schneider Electric: Easy9 ve IPF serisi parafudrlar ile C2 kartuşlar.
- Siemens: 5SD7 serisi, TT, TN-S ve TN-C sistemleri için 2 ve 3 kutuplu parafudrlar.
Sipariş notları
Ürünler adet olarak satılır. Bazıları "terminli" olarak listelenir; bu ürünlerde teslim süresi sipariş sırasında teyit edilir. Stok kodu veya üretici kodu (örneğin 5SD7442-1, A9L15597) ile arama yaparak doğru modele doğrudan ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Parafudr ne işe yarar, neden gerekir?
Parafudr, yıldırım veya şebeke anahtarlamasından doğan ani gerilim yükselmelerini sınırlayarak akımı toprağa iletir. Böylece bağlı cihazların dayanım gerilimini aşan darbelerden zarar görmesi önlenmeye çalışılır. Hangi tip ve değerin gerektiği tesisatın maruziyetine bağlıdır ve proje verisine göre belirlenir.
Tip 1, Tip 2 ve Tip 3 parafudr arasındaki fark nedir?
Tip 1, 10/350 µs dalga biçimiyle sınanır ve yıldırım düşme riskinin yüksek olduğu giriş panolarında kullanılır. Tip 2, 8/20 µs dalga biçimiyle sınanır ve dağıtım panolarında kullanılır. Tip 3, birleşik 1,2/50 µs - 8/20 µs dalga ile sınanır; Tip 2'nin altında, hassas cihazların yakınında kullanılır.
Parafudr seçerken Uc ve Up değerleri ne anlama gelir?
Uc, parafudrun uçlarına sürekli uygulanabilen en yüksek etkin gerilimdir ve şebeke sistemine ve anma gerilimine göre seçilir. Up, anma akımı In uygulanırken uçlar arasında kalan en yüksek artık gerilimdir. Up değeri, korunacak donanımın darbe dayanım geriliminden düşük olmalıdır.
Parafudrun önüne sigorta gerekir mi?
Parafudr ve bağlantı kabloları da diğer elektrik ekipmanı gibi aşırı akıma karşı korunmalıdır. Üretici, teknik belgesinde izin verilen en yüksek aşırı akım koruma değerini verir. Hat tarafındaki sigorta bu değerden büyükse ayrı bir yedek sigorta planlanır. Değeri parafudrun üretici verisinden alın.
Parafudr kartuşu ne zaman değiştirilir?
Değiştirilebilir kartuşlu parafudrlarda kartuş, koruma kapasitesini yitirdiğinde değiştirilir. Birçok üretici görsel ve uzaktan ömür sonu göstergesi sunar. Kartuşlar genellikle kodlanmıştır; uygun kartuş kodunu gövdenin üretici verisinden doğrulayın ve değiştirme işini proje ile üretici talimatına göre yaptırın.