Anahtar ve Prizler Seçim Rehberi
Duvar anahtarları, topraklı ve kapaklı prizler, grup prizler, dimmerlar ve modüler karkas-çerçeve serilerinde montaj ve seçim kriterleri.
Anahtar ve priz nedir? Anahtar ve prizler; konut, ofis, ticari bina ve atölye tesisatlarında aydınlatma linyelerini açıp kapatan ve 230 V AC elektrikli cihazlara güvenli enerji, veri veya multimedya çıkışı sağlayan son kullanıcı bağlantı elemanlarıdır.
Bu rehber Anahtar ve Prizler kategorisindeki ürün gruplarını tesisat tipine, devre fonksiyonuna ve kullanım ortamına göre seçerken dikkat edilecek noktaları açıklar.
Anahtar ve priz alt grupları
- Duvar anahtarları: Adi (tekli) anahtar, komütatör (ikili anahtar), vaviyen, ara vaviyen, deviatör, jaluzi/panjur anahtarı, zil ve kapı otomatiği butonları.
- Duvar prizleri: Topraklı priz, çocuk korumalı priz, kapaklı (nemli yer) priz, UPS (kesintisiz güç hattı) prizi ve USB çıkışlı duvar prizleri.
- Anahtar ve priz karkasları, tuşları, kapakları ve çerçeveleri: Modüler serilerde iç mekanizma (karkas), ön tuş/kapak ve 1'liden 6'lıya kadar yatay/dikey çoklu çerçeveler.
- Ev ve ofis grup prizleri ve akım korumalı prizler: Kablolu/kablosuz 2'li–6'lı çoklu uzatma prizleri, anahtarlı grup prizler ve ani gerilim darbelerine karşı varistör korumalı prizler.
- Dimmerlar: Aydınlatma şiddetini ayarlayan rotatif veya dokunmatik dimmer mekanizmaları.
- Ses ve görüntü prizleri: CAT6 data (RJ45), telefon (RJ11), TV/uydu (F konnektör) ve HDMI duvar prizleri.
- Anahtar ve priz kasaları ve buatlar: Sıva altı/alçıpan montaj kasaları ve sıva üstü kasalar.
Anahtar ve priz tipleri karşılaştırma tablosu
| Ürün Tipi | Devre / Bağlantı Yapısı | Anma Değeri | Önerilen Kullanım Yeri |
|---|---|---|---|
| Adi Anahtar / Komütatör | 1 giriş – 1 veya 2 çıkış | 10 A, 250 V AC | Tek noktadan 1 veya 2 lamba grubunu kontrol etme |
| Vaviyen / Ara Vaviyen | İki nokta arası geçiş devresi | 10 A, 250 V AC | Koridor, merdiven ve yatak odasında 2 veya 3 noktadan kontrol |
| Topraklı Duvar Prizi (Schuko) | Faz + Nötr + Yan toprak tırnakları | 16 A, 250 V AC | Genel ev, ofis ve ticari cihaz beslemeleri |
| UPS Prizi (Fransız Norm) | Faz + Nötr + Ortada erkek toprak pimi | 16 A, 250 V AC | Bilgisayar ve kritik cihazların kesintisiz güç hattından ayrılması |
| Nemli Yer (IP44/IP54) Anahtar-Priz | Contalı gövde ve yaylı koruma kapağı | 10 A / 16 A, 250 V AC | Banyo, balkon, garaj, bahçe ve kazan dairesi |
Sık sorulan sorular
Komütatör ile vaviyen anahtar arasındaki fark nedir?
Komütatör (ikili anahtar), aynı noktadan iki ayrı lamba grubunu (veya avizenin iki kademesini) bağımsız olarak açıp kapatır. Vaviyen anahtar ise tek bir lamba grubunu iki farklı noktadan (örneğin koridorun iki ucundan) karşılıklı açıp kapatmak için çift olarak kullanılır.
Modüler serilerde mekanizma (karkas), tuş ve çerçeve nasıl seçilir?
Modüler anahtar-priz serilerinde (Viko, Schneider Electric, TP Elektrik vb.) bazı ürünler tek parça (monoblok), bazıları ise mekanizma + tuş/kapak + çerçeve olarak ayrı satılır. Yan yana birden fazla anahtar veya priz takılacaksa çerçevesiz mekanizma/kapak seçilip toplam kasa sayısına uygun (2'li, 3'lü, 4'lü) çoklu çerçeve eklenmelidir.
Alçıpan duvarda hangi kasa tipi kullanılır?
Tuğla ve beton duvarlarda standart sıva altı kasa kullanılırken, bölme alçıpan duvarlarda yanlarındaki metal veya plastik sıkıştırma tırnaklarıyla alçıpan plakaya tutunan alçıpan priz kasası kullanılmalıdır.