Duvar Anahtarları Seçim Rehberi
Duvar anahtarları tek tuşlu, çift kutuplu, üçlü, permütatör, komütatör, liht ve jaluzi gibi devredeki karşılıklarına göre seçilir.
Bu rehber Duvar Anahtarları kategorisindeki ürünleri seçerken bakılacak noktaları anlatır.
Duvar anahtarı çeşitleri ve devredeki karşılıkları
Tek tuşlu anahtar, komütatör ve vavienin yanında bu kategoride daha özel işlevli mekanizmalar da listelenir.
- Çift kutuplu anahtar: fazı ve nötrü birlikte keser; ürün adlarında 2-kutup ya da çift kutuplu olarak geçer.
- Üçlü anahtar: üç lamba grubunu aynı kasadan ayrı ayrı kumanda eder.
- Permütatör (ara vavien): bir lamba üç ya da daha fazla noktadan kumanda edilecekse iki vavienin arasına bağlanır.
- Komütatör vavien: iki tuşlu, vavien devresine uygun mekanizmadır; tuşların bağlantısı üretici şemasından doğrulanmalıdır.
- Light (liht) buton ve zil butonu: yaylıdır, bırakıldığında eski konumuna döner; merdiven otomatiğine, darbe akım rölesine ya da zile kumanda verir. İpli modeli de vardır.
- Jaluzi kumanda: panjur ve stor motorunu iki yönde çalıştırır; anahtar tipi konumunda kalır, liht tipi basılı tutulduğu sürece kumanda verir.
- Otel mekanizmaları: DND/MUR (rahatsız etmeyin / odayı temizleyin) iç ve dış ünite anahtarları.
- Diğer: kapı otomatiği anahtarı, kilitli anahtar ve hareket sensörlü anahtar.
Duvar anahtarı seçerken nelere bakılır
- Kumanda biçimi. Lambanın kaç noktadan ve kaç ayrı grup hâlinde yakılacağı mekanizma tipini belirler.
- Anma akımı ve yük. Mekanizmalar 10 AX ve 16 A gibi değerlerle anılır. EN 60669-1:2018'e göre A harfi omik yükler ile akkor ve halojen lambalar için, X harfi harici balastlı floresan ve LED armatürler için anma akımını gösterir. Sürücüsü kendi içinde olan LED lambalar için üretici ayrıca watt cinsinden bir değer verir.
- Seri ve modül. Yeni Unica mekanizmaları 1 modül ve 2 modül genişliğinde listelenir; modül sayısı çerçevenin ve kasanın alacağı mekanizma adedini belirler. Eksik parçalar Anahtar ve Priz Çerçeveleri, Anahtar ve Priz Kapakları ve Anahtar ve Priz Kasaları kategorilerinden aynı seriyle tamamlanır.
- Montaj yeri. Sıva altı mekanizma duvardaki kasaya, sıva üstü tip doğrudan yüzeye takılır. Toz ve su sıçramasına açık yerler için IP54 gövdeli Nemli Yer Anahtarları ayrı listelenir; IEC 60529'a göre IP54 toz korumalı ve her yönden sıçrayan suya karşı korumalı gövde demektir.
- Bağlantı klemensi. Merten mekanizmalarında bağlantı biçimi (vidasız bağlantı, hızlı bağlantı) ürün adında yazar; diğer serilerde üretici verisinden doğrulanır.
- Işıklı anahtar. Gösterge, lamba sönükken lamba üzerinden çok küçük bir akım geçirir; devrede yalnızca LED ya da kompakt floresan lamba varsa bu akım lambanın kısa aralıklarla çakmasına yol açabilir. Gösterge gerilimi de modele göre değişir: Yeni Unica serisinde adında 12-24 V geçen LED ışıklı ürünler ayrı stok kodlarıdır.
Bu kategorideki markalar
- Schneider Electric: Yeni Unica (anahtar, vavien, komütatör, liht buton, jaluzi kumanda, otel DND/MUR), Asfora ve Asfora Plus (anahtar, komütatör, vavien, üçlü anahtar, ışıklı tipler, jaluzi kumanda) ile Merten ve Merten System-D mekanizmaları.
- Viko: Karre, Meridian ve Karre 55 serilerinde anahtar, komütatör, vavien, permütatör, zil ve light anahtarları ile jaluzi kumanda; Palmiye serisinde IP54 sıva üstü tipler.
- TP Elektrik: IP54 nemli yer komütatör, komütatör vavien, ışıklı anahtar, jaluzi kumanda ve çağırma (light) butonları.
Sipariş notları
- Ürünler adetle satılır; aynı mekanizmanın her rengi ayrı stok kodudur.
- Bu kategorideki ürünlerin büyük bölümü terminli listelenir; teslim süresi sipariş öncesinde teyit edilir.
- Schneider Electric ve TP Elektrik ürün adları üretici stok kodunu taşır (NU320618LN, EPH1400121, 3201-002-0601 gibi); stok koduyla arama doğrudan ürüne götürür.
- Işık düzeyini ayarlamak için dimmerler, lambayı harekete bağlı yakmak için Aydınlatma Hareket Sensörleri ayrı kategorilerdedir.
Duvar Anahtarı Fonksiyonları ve Karşılaştırma Tablosu
| Anahtar Tipi | Devre ve Bağlantı Şeması | Kontrol Senaryosu | Tipik Kullanım Yeri | Kategori Bağlantısı |
|---|---|---|---|---|
| Tekli (Adi) Anahtar | 1 giriş – 1 çıkış · 10 AX / 250 V | Tek noktadan 1 lamba grubunu açma/kapama | Oda, ofis, banyo ve standart aydınlatma devreleri | Duvar Anahtarları |
| Komütatör (İkili) Anahtar | 1 ortak faz – 2 ayrı lamba çıkışı | Tek noktadan 2 bağımsız lamba grubunu kontrol etme | Salon, avize ve çift kademeli ofis aydınlatmaları | Duvar Anahtarları |
| Vaviyen ve Ara Vaviyen Anahtar | İki navlun hattı ile çapraz geçiş | Aynı lamba grubunu 2 veya 3+ farklı noktadan kontrol etme | Uzun koridorlar, merdiven sahanlıkları ve çift girişli odalar | Duvar Anahtarları |
| Jaluzi / Panjur ve Light Buton | Yaylı dönüşlü veya çift yönlü kilitlemeli | Motorlu perde/panjur veya merdiven otomatiği tetikleme | Otomatik panjur, projeksiyon perdesi ve bina merdiven aydınlatması | Anahtar ve Priz Çerçeveleri |
Sık sorulan sorular
Aynı lambayı üç ayrı noktadan yakmak için hangi anahtarlar gerekir?
İki uçta birer vavien, aralarında bir permütatör (ara vavien) kullanılır. Kumanda noktası arttıkça her yeni nokta için iki vavienin arasına bir permütatör daha eklenir. Normal anahtar ya da komütatör bu devrede vavienin yerini tutmaz. Bağlantı üretici şemasına ve projeye göre yapılmalıdır; bu kategoride Viko Karre, Meridian, Karre 55 ve Palmiye serilerinde permütatör bulunur.
Komütatör ile vavien arasındaki fark nedir?
Komütatör, aynı kasada iki bağımsız anahtar içerir ve iki ayrı lamba grubunu tek noktadan ayrı ayrı yakar; avize devrelerinde kullanılır. Vavien ise bir ortak uç ile iki çıkış ucu bulunan değiştirme kontağıdır ve tek bir lamba grubunu iki ayrı noktadan yakıp söndürmek için çift olarak kullanılır. Vavien dışarıdan tek tuşlu anahtara, komütatör iki tuşlu anahtara benzer; biri diğerinin işini görmez.
Anahtarın üzerindeki 10 AX ne anlama gelir?
10, anma akımının 10 A olduğunu gösterir. EN 60669-1:2018'e göre A harfi omik yükler ile akkor ve halojen lambalar için, X harfi ise harici balastlı floresan ve LED armatürler için bu akımın geçerli olduğunu belirtir. Sürücüsü içinde olan LED lambalar için üretici, belgelerinde watt cinsinden ayrı bir değer verir; LED yükü yüksek devrelerde bu değere bakılır. Standardın eski baskısına göre üretilmiş anahtarlarda işaretin kapsamı farklı olabilir.
Işıklı anahtara bağlı LED lamba sönükken neden yanıp söner?
Işıklı anahtarın göstergesi, lamba sönükken lamba üzerinden çok küçük bir akım geçirir. Bu akım LED ya da kompakt floresan lambanın elektronik devresindeki kondansatörü yavaş yavaş doldurur ve lamba kısa aralıklarla çakar. Akkor ve halojen lambalarda görülmez. Çözüm mekanizmaya göre değişir; anahtar üreticisinin LED lambalar için önerdiği bağlantıyı ya da yardımcı elemanı üretici verisinden kontrol edin.
Light (liht) buton ile normal anahtar arasındaki fark nedir?
Normal anahtar basıldığı konumda kalır ve devreyi sürekli açık ya da kapalı tutar. Light buton yaylıdır; yalnızca basılı tutulduğu sürece kontak verir ve bırakılınca geri döner. Bu nedenle lambayı doğrudan değil, merdiven otomatiği ya da darbe akım rölesi üzerinden kumanda eder; zil butonu da aynı yapıdadır. Ürün adlarında light, liht ya da çağırma olarak geçer.
Anahtar mekanizması alırken çerçeve ve kapak ayrıca mı alınır?
Seriye göre değişir. Bu kategorideki Viko Karre, Meridian ve Karre 55 ürünlerinde teslim kapsamı mekanizma ile düğme/kapak olarak belirtilir; çerçeve ayrıca seçilir. Schneider Electric Merten ürünlerinin bir bölümü yalnızca mekanizma olarak adlandırılmıştır. Sipariş öncesinde ürün sayfasındaki teslim kapsamına bakın; çerçeveyi ve gerekiyorsa tuş kapağını aynı seriden ve aynı renkten tamamlayın.