Elektrik Sayacı Nedir? Enerji Sayacı Seçim Rehberi
Elektrik sayacı, devreden geçen elektrik enerjisini kWh olarak ölçüp toplayan cihazdır; bağlantı akımı, haberleşme, tarife ve doğruluk sınıfı seçimi.
Elektrik sayacı nedir, nerede kullanılır
Elektrik sayacı, bir devreden belirli bir sürede geçen elektrik enerjisini kilovatsaat (kWh) olarak ölçüp toplayan cihazdır; günlük dilde kWh metre veya enerji sayacı da denir. Bu kategorideki ürünler, ürün adlarında "direkt bağlantılı 3-faz kWH ölçer" olarak tanımlanan Schneider Electric modelleridir. Tüketimi hat, pano veya yük bazında ayrı izlemek için alt sayaç olarak kullanılırlar. Bu kategori, elektrik dağıtım şirketinin taktığı abone sayacını değil, tesis içi tüketimi izlemeye yarayan bu alt sayaçları kapsar.
Üretici verisinde bu sınıftaki bir model (iEM3155) için uygulama olarak çoklu tarife, alt faturalama ve kısmi sayaç belirtilir. Bir sayacın faturalama veya mevzuat amaçlı kullanımına uygun olup olmadığı proje şartnamesine ve ilgili kurum gereklerine göre ayrıca teyit edilmelidir.
Elektrik sayacı çeşitleri
Kategorideki ürünler Schneider Electric iEM3000 serisidir ve ürün adlarında şu ayrımlar görülür:
- Bağlantı akımı: 63 A ve 125 A sınıflarında, doğrudan bağlantılı üç fazlı kWh ölçerler.
- Haberleşme: Modbus, BACnet veya darbe çıkışı. Modbus ve BACnet enerji izleme sistemine veri aktarır; darbe çıkışı bir PLC veya sayıcıya enerji darbesi verir.
- Tarife: Çoklu tarife (multi-tarife) destekli modeller farklı zaman dilimlerinin tüketimini ayrı kaydeder.
- MID: Bazı ürün adlarında MID ibaresi bulunur.
Bu kategorideki modeller doğrudan bağlantılıdır. Hat akımı bu modellerin sınırını aşıyorsa ölçüm akım trafosu üzerinden kurulur; trafo tarafı için akım trafoları sayfasına bakın.
Elektrik sayacı seçerken nelere bakılır
- Bağlantı tipi ve akım: Hattın yük akımı, ürün verisinde verilen doğrudan ölçüm akımı sınırları içinde kalmalıdır. Yük akımını ön hesap için aktif güçten akım hesaplama aracıyla tahmin edebilirsiniz; son karar proje ve üretici verisine göre verilir.
- Şebeke yapısı: iEM3155 üretici verisinde üç faz ile nötr (3P+N), tek faz ile nötr (1P+N) ve üç faz (3P) ağları sayılır; hattınızla eşleştiğini seçtiğiniz modelin ürün sayfasından doğrulayın.
- Doğruluk sınıfı ve standart: iEM3155 üretici verisinde aktif enerji için IEC 62053-21 ve IEC 61557-12 uyarınca Class 1, EN 50470-3 uyarınca Class B yazılıdır. Başka modellerde sınıfı ve atıf yapılan standardı ürün sayfasından kontrol edin.
- Haberleşme: Mevcut izleme sisteminin protokolüne bakın. iEM3155 için üretici verisi Modbus RTU ve RS485 vidalı terminal belirtir; kablo tarafında RS-485 kabloları ve gerekirse enerji izleme yazılımları birlikte planlanır.
- Tarife: Zaman dilimine göre tüketim ayrımı gerekiyorsa çoklu tarife desteği arayın.
- Montaj ve ölçü: Genişlik 9 mm modül adımı cinsinden verilir ve modele göre değişir; iEM3155 üretici verisinde DIN rayına klipsli montaj ve 10 modül adımı yazılıdır. Pano yerleşimini seçtiğiniz modelin ürün sayfasındaki ölçülere göre yapın.
Kurulum ve devreye alma işi proje ve üretici verisine göre, yetkili elektrikçi tarafından yapılır.
Elektrik sayacı ile şebeke analizörü arasındaki fark
Sayacın asıl işi enerji toplamını (kWh) kaydetmektir; iEM3155 üretici verisinde ölçüm türleri arasında akım, gerilim ve güç de sayılır. Şebeke analizörleri ise güç kalitesini incelemek için ayrı bir ürün grubudur. Yalnızca tüketimi paylaştırmak istiyorsanız sayaç, şebeke kalitesini incelemek istiyorsanız şebeke analizörleri veya panoda anlık değer okumak için pano tipi multimetreler daha uygundur. Makinenin çalışma süresini sayan çalışma saati sayaçları enerji ölçmez.
Bu kategorideki markalar
Kategoride şu an Schneider Electric ürünleri listelenir. 63 A modeller iEM3110 (darbe çıkışlı), iEM3115 (multi-tarife), iEM3150 (Modbus), iEM3155 (Modbus, MID) ve iEM3165 (BACnet, MID); 125 A modeller iEM3350 (Modbus), iEM3355 (Modbus, MID) ve iEM3365 (BACnet, MID) olarak adlandırılır. Aynı üst kategorideki diğer cihazlar için Ölçü ve Kontrol Cihazları sayfasına bakabilirsiniz.
Sipariş notları
Ürünler adet olarak listelenir ve kategorideki ürünlerin hepsi terminli olarak işaretlidir; bu ürünlerde teslim süresi sipariş sırasında teyit edilir. Aradığınız modeli A9MEM3155 gibi stok koduyla arayabilirsiniz.
Karşılaştırma ve seçim tablosu
| Seçim Kriteri | Monofaze Direkt Sayaç | Trifaze Direkt Bağlantılı Sayaç | Trifaze Akım Trafolu (X/5 A) Kombi Sayaç |
|---|---|---|---|
| Bağlantı ve Akım | 1 Faz 230 V, 5(60) A – 10(100) A direkt | 3 Faz 400 V, 5(80) A – 10(100) A direkt | X/5 A akım trafosu üzerinden (100 A üstü hatlar) |
| Ölçüm Kapsamı | Aktif enerji (kWh), tek veya çok tarifeli | Aktif enerji (kWh) veya Aktif + Reaktif (Kombi) | Aktif (kWh) + Endüktif/Kapasitif Reaktif (kVArh) |
| Montaj ve Haberleşme | DIN ray (1–2 modül) veya pano tipi, optik/RS485 | DIN ray (4–7 modül) veya 3 nokta duvar tipi | Pano/duvar tipi, optik port + RS485 Modbus / M-Bus |
| Tipik Uygulama | Daire, ofis, elektrikli araç şarj ve süzme ölçüm | Küçük işletme, atölye, mağaza tali sayaç | Fabrika, kompanzasyon panosu ve GES çift yönlü ölçüm |
Sık sorulan sorular
kWh metre ne ölçer?
kWh metre, bir yükün veya hattın belirli sürede tükettiği elektrik enerjisini kilovatsaat olarak toplayarak gösterir. Anlık güç değil, birikmiş enerji ölçülür. Alt sayaçlarda bu değer kiracı, makine veya pano bazında tüketimi ayırmak ve karşılaştırmak için kullanılır.
Doğrudan bağlantılı sayaç ile akım trafolu sayaç arasındaki fark nedir?
Doğrudan bağlantılı sayaçta ölçülen akım cihazın kendi terminallerinden geçer ve üreticinin verdiği nominal akımla sınırlıdır. Akım trafolu sayaçta ise akım trafosu hattaki akımı küçültür ve sayaç bu ikincil değeri okur. Seçim, hat akımına göre proje ve üretici verisine dayanır.
Modbus ve BACnet çıkışlı sayaç ne işe yarar?
Haberleşme çıkışı, sayacın enerji değerlerini enerji izleme yazılımına, PLC'ye veya bina otomasyonuna aktarır. Modbus RTU, RS-485 hattı üzerinden çalışır; iEM3155 üretici verisi Modbus RTU ve RS485 vidalı terminal belirtir. BACnet ise bina otomasyon sistemlerinde kullanılan bir protokoldür; sistemin protokolüne göre seçilir.
Darbe çıkışlı sayaç nedir?
Darbe çıkışlı sayaç, ölçtüğü her sabit enerji miktarı için bir elektrik darbesi üretir. Bu darbeler bir PLC, sayıcı veya veri toplayıcıda sayılarak tüketime çevrilir. Haberleşme hattı kurmadan basit bir uzaktan okuma yöntemidir; darbe başına düşen enerji ürün verisinden alınır.
Sayaçta Class 1 ve Class B ifadeleri ne anlama gelir?
Bunlar aktif enerji ölçümünün doğruluk sınıfını belirtir. Üretici verisinde iEM3155 için IEC 62053-21 uyarınca Class 1 ve EN 50470-3 uyarınca Class B yazılıdır. Hangi sınıfın gerektiği projeye ve ilgili kurumun şartlarına bağlıdır; karşılaştırırken aynı standarda göre verilmiş değerlere bakın.