Elektrik Tesisatı Test Cihazı Nedir? Çeşitleri ve Seçim Kriterleri
Elektrik tesisatı test cihazı, kaçak akım koruma (RCD) açma süresi, çevrim empedansı, yalıtım direnci ve priz bağlantısını ölçerek tesisatın koruma düzenini doğrulayan cihazdır.
Elektrik tesisatı test cihazı, alçak gerilim tesisatında kaçak akım koruma cihazının (RCD) açma akımı ve süresi, çevrim empedansı, yalıtım direnci, koruma iletkeninin sürekliliği ve priz bağlantısı gibi doğrulama ölçümlerini yapan cihazdır. Yeni tesisatın devreye alınmasında, tadilattan sonra ve periyodik muayenede koruma düzeninin çalıştığını ölçülmüş değerle göstermek için kullanılır.
Çeşitleri
| Tür | Ne yapar | Katalogdaki örnek |
|---|---|---|
| Çok fonksiyonlu tesisat test cihazı | Muayene ölçümlerinin birkaçını (yalıtım, süreklilik, çevrim empedansı, RCD gibi) tek cihazda toplar; fonksiyon listesi modele göre değişir | UNI-T UT593, UT595 |
| RCD test cihazı | RCD'nin açma süresini ve açma akımını ölçer | UNI-T UT582+, UT586+ |
| Kaçak akım ve izolasyon megeri | RCD testini yalıtım direnci ölçümüyle birleştirir | UNI-T UT526 |
| Priz test cihazı | Prizdeki bağlantı durumunu ve korumanın açıp açmadığını gösterir | UNI-T UT07B-EU |
Ölçümler ve seçim kriterleri
- RCD testi: Cihaz, test edilecek RCD'nin anma kaçak akımını (IΔn; 10, 30, 100, 300 mA gibi) ve tipini (AC, A, B) desteklemelidir. ½ IΔn'de RCD açmamalı, 1 IΔn ve 5 IΔn'de açma süresi ölçülür; rampa testi gerçek açma akımını bulur. Genel tip RCD IΔn'de en çok 300 ms, 5 IΔn'de en çok 40 ms içinde açmalıdır; seçici (S) tipte süreler daha uzundur. 0° ve 180° başlangıç açısı, süreyi şebeke dalgasının iki yarım periyodunda ölçmeyi sağlar.
- Yalıtım direnci: Test gerilimi 250, 500 ya da 1000 V DC seçilir. 230/400 V devrelerde ölçüm 500 V DC ile yapılır ve değer en az 1 MΩ olmalıdır.
- Çevrim empedansı ve kısa devre akımı: Arızada koruma elemanının yeterince hızlı açıp açmayacağını gösterir. RCD'li devrede ölçüm RCD'yi attırabilir; bu devreler için cihazda attırmayan (düşük akımlı) çevrim testi olup olmadığına bakın.
- Süreklilik: Koruma iletkeni ve eşpotansiyel bağlantıların direnci en az 200 mA test akımıyla ölçülür.
- Ölçüm kategorisi: Cihazın CAT sınıfı ve gerilimi ölçüm noktasını karşılamalıdır; örneğin UT586+ CAT III 600 V'tur.
Sık yapılan hatalar
- RCD'yi yalnız üzerindeki test düğmesiyle denemek: Düğme RCD'nin açtığını gösterir, açma süresini ve akımını ölçmez.
- A tipi RCD'yi yalnız sinüs akımla denemek: Darbeli DC kaçak akıma tepkisi ancak A tipi test akımıyla görülür.
- Enerjili devrede ya da elektronik cihazlar bağlıyken yalıtım ölçmek: Ölçüm enerjisiz devrede yapılır; sürücü, aşırı gerilim koruyucu ve ölçü cihazları ayrılmazsa test gerilimi onlara zarar verir ya da sonucu bozar.
İlgili standartlar
- IEC 60364-6: Alçak gerilim tesisatlarının ilk ve periyodik doğrulaması; yalıtım direnci sınır değerleri bu standarttadır.
- IEC 61557 serisi: Tesisat test cihazlarının kendisi için: bölüm 2 yalıtım direnci, 3 çevrim empedansı, 4 koruma iletkeni sürekliliği, 6 RCD, 10 çok fonksiyonlu cihazlar. Modelin uygunluğunu üretici föyünden kontrol edin.
- IEC 61008-1 ve IEC 61009-1: RCD'lerin açma süresi sınırları.
Katalogdaki tesisat test cihazları
Elektrik Tesisatı Test Cihazları kategorisinde 6 aktif ürün var, hepsi Unit markalıdır: UT593 ve UT595 çok fonksiyonlu tesisat test cihazı, UT582+ ve UT586+ dijital RCD test cihazı (UT586+ 10–1000 mA, CAT III 600 V), UT526 kaçak akım ve izolasyon megeri, UT07B-EU priz test cihazı. UT07B-EU ve UT586+ teklif usulüyle satılır, diğer dördü sepete eklenebilir.
Yalnız yalıtım ölçümü için İzolasyon Direnci Test Cihazları, topraklama direnci için Topraklama Ölçü Aletleri kategorisine bakın.
Sık sorulan sorular
Priz test cihazı tesisat muayenesi için yeterli mi?
Hayır. Priz test cihazı bağlantıyı ve korumanın açıp açmadığını gösterir, bütün bağlantı hatalarını göstermez; açma süresi, çevrim empedansı ve yalıtım direnci tesisat test cihazıyla ölçülür.
Çevrim empedansı ölçerken kaçak akım rölesi neden atıyor?
Test akımı faz ile koruma iletkeni arasından geçer ve RCD'nin anma kaçak akımını aşabilir. RCD'li devrelerde cihazın attırmayan çevrim testi modunu kullanın.
Tesisat test cihazı ile megger arasındaki fark nedir?
Megger yalnız yalıtım direncini ölçer. Tesisat test cihazı yalıtımın yanında RCD, çevrim empedansı ve süreklilik gibi ölçümleri de yapar.