Endüktif Sensörler Seçim Rehberi

Endüktif sensör, elektromanyetik alanına giren metal cisimleri temassız algılayan yaklaşım sensörüdür. Algılama mesafesi, gövde ve çıkış tipine göre seçilir.

Endüktif sensör nedir? Endüktif sensör, ürettiği elektromanyetik alana giren metal cisimleri temas olmadan algılayan yaklaşım sensörüdür. Metal olmayan cisimleri algılamaz; plastik, ahşap veya sıvı için kapasitif ya da fotoelektrik sensör kullanılır. Makinelerde konum, sayma ve hız algılama için kullanılır.

Bu rehber Endüktif Sensörler kategorisindeki ürünleri seçerken bakılacak noktaları anlatır.

Algılama mesafesi nasıl okunur

Ürün adındaki mesafe (2 mm, 8 mm, 15 mm gibi) anma algılama mesafesidir (Sn). EN 60947-5-2'ye dayanan tanımda bu değer standart hedefle ölçülür: 1 mm kalınlığında, kare biçimli karbon çeliği bir plaka. Plakanın kenarı sensörün aktif yüzey çapına ya da Sn'nin üç katına, hangisi büyükse ona eşittir. Bundan üç pratik sonuç çıkar.

• Sn, üretim toleransını (±%10) ve sıcaklık ile besleme gerilimindeki sapmaları içermez. Hedef, veri sayfasındaki güvenli çalışma mesafesinin (Sa) içinde kalmalıdır; bir üreticinin terim kılavuzu en uygun çalışma noktası olarak Sn'nin yarısını verir.
• Hedef çelik değilse mesafe bir katsayıyla kısalır. Aynı kılavuzdaki bir M12 serisi için katsayılar çelikte 1,00, paslanmaz çelikte 0,70, pirinçte 0,40, alüminyumda 0,30 ve bakırda 0,25'tir. Katsayılar seriden seriye belirgin biçimde değişir; seçtiğiniz modelin veri sayfasına bakın.
• Hedef standart plakadan küçükse mesafe yine düşer. Vida başı ya da pim gibi küçük parçalar algılanacaksa mesafe payını buna göre bırakın.

Gövde ölçüsü ve kafa tipi

Silindirik gövdeler diş ölçüsüyle anılır ve ayrı alt gruplardadır: M8 endüktif sensörler, M12 endüktif sensörler, M18 endüktif sensörler ve M30 endüktif sensörler. Gövde büyüdükçe algılama mesafesi artar; bu kategoride M8 gövdede 1,5 mm ve 2 mm, M30 gövdede 10 mm ve 15 mm gibi değerler görülür.

Dar yerler için 4 mm, 5 mm ve 6,5 mm gövdeli ultra mini modeller, düz yüzeye vidalanan montaj için kare tip endüktif sensörler ve 8 x 8 mm kesitli dikdörtgen tip gövdeler vardır. Çelik kafalı grupta sensörler düz kafalıdır ve anahtarlama frekansları 100 Hz, 200 Hz ve 300 Hz'dir.

Çıkık kafalı sensörde kafanın çevresinde bırakılacak metalsiz bölge ve yan yana iki sensör arasındaki en küçük aralık veri sayfasında verilir; bu aralıklara uyulmazsa sensör çevredeki metalden ya da komşu sensörden etkilenir. Çıkık kafalı sensör iletken olmayan bir malzemeye gömülebilir.

Çıkış tipi, kablo sayısı ve bağlantı

• DC 3 kablolu: iki besleme ucu ve bir çıkış ucu vardır. NPN'de yük çıkış ile artı arasına, PNP'de çıkış ile eksi arasına bağlanır; PLC giriş kartının bağlantısına uyanı seçin. Yaygın renk kodunda kahverengi artı, mavi eksi, siyah çıkıştır.
• DC 4 kablolu (NO+NC): aynı sensörde bir normalde açık ve bir normalde kapalı çıkış bulunur.
• DC 2 kablolu: DC 2 kablolu endüktif sensörler mekanik bir kontak gibi yüke seri bağlanır ve hem NPN hem PNP devrede kullanılabilir. Karşılığında kapalı durumda küçük bir kaçak akım geçer ve iletimdeyken üzerindeki gerilim düşümü daha yüksektir; EN 60947-5-2'ye dayanan terim kılavuzunda bu değer, aksi belirtilmedikçe 2 kablolu DC modellerde 8 V'un, 3 kablolu DC modellerde 3,5 V'un altında verilir.
• AC 2 kablolu: AC 2 kablolu endüktif sensörler 20-250 V AC ve 90-250 V AC gibi besleme aralıklarıyla listelenir. Yüke seri bağlanır, yük olmadan doğrudan beslemeye bağlanmaz; yük akımı sınırını ürün verisinden kontrol edin.
• Analog: analog endüktif sensörler mesafeyle değişen 0-10 V ve 0-20 mA sinyal verir; var-yok bilgisi yerine konum ölçümü gerektiğinde kullanılır.

Kablolu modeller çoğunlukla 2 m kabloyla, konnektörlü modeller M8 ya da M12 fişle gelir. Koddaki ekler markaya göre farklı okunur: bu mağazadaki Lanbao adlarında -E1 M8, -E2 M12 konnektörlü modeli gösterirken, Isıso adlarında -E0, -E1, -E2 ve -E3 çıkış tipine (NPN NO, NPN NC, PNP NO, PNP NC) karşılık gelir ve konnektörlü modeller sonda C harfi taşır; konnektör ölçüsünü ürün kartından doğrulayın. Karşı fiş ve hazır kablolar Sensör Konnektörleri ve Kabloları altındadır.

Anahtarlama frekansı

Frekans değeri, sensörün saniyede kaç kez algılayıp bırakabildiğini gösterir ve standart hedefler Sn'nin yarısı kadar mesafeden geçirilerek ölçülür. Bu kategoride M8 gövdelerde 1,5 kHz ve 2 kHz, M30 gövdelerde 300 Hz ve 500 Hz, AC 2 kablolu modellerde 20 Hz gibi değerler vardır. Dişli üzerinden devir sayarken saniyede sensörün önünden geçen diş sayısını bu değerle karşılaştırın.

Endüktif sensörün yetmediği durumlar

• Plastik, cam, sıvı ya da granül algılanacaksa Kapasitif Sensörler.
• Daha uzun mesafe ya da malzemeden bağımsız algılama gerekiyorsa Fotoelektrik Sensörler (Fotoseller).
• Konum mekanik temasla alınacaksa Sınır Anahtarları (Limit Switch).

Bu kategorideki markalar

• Lanbao: LR kodlu silindirik ve LE kodlu kare ile dikdörtgen gövdeler; ürün adında kafa tipi, algılama mesafesi, gövde ölçüsü, çıkış ve frekans yazar. Analog, çelik kafalı ve dikdörtgen gruplar yalnızca bu markadandır.
• Isıso: IM kodlu silindirik ve IP kodlu kübik gövdeler; ürün adında gövde, çıkış tipi ve mesafe yazar.

Sipariş notları

Sensörler adet olarak satılır; terminli görünen birkaç üründe teslim süresi ayrıca teyit edilir. Arızalı sensörü değiştirirken etiketindeki kodu (LR12TAF04DPOY ya da IMB8-M18-E2 gibi) site aramasına yazın; kod bulunamazsa gövde, kafa tipi, mesafe ve çıkış tipini eşleştirerek karşılığını seçin.

Sık sorulan sorular

NPN ve PNP endüktif sensör arasındaki fark nedir?

Fark, çıkış transistörünün yükü hangi kutba bağladığındadır. NPN sensörde yük çıkış ucu ile artı besleme arasına bağlanır ve sensör algıladığında çıkışı eksiye çeker. PNP sensörde yük çıkış ile eksi arasındadır ve sensör çıkışa artı verir. Algılama özellikleri aynıdır; seçimi PLC giriş kartının ya da rölenin bağlantı biçimi belirler. Değiştirilen sensörün etiketindeki çıkış tipinin aynısını alın.

Endüktif sensör alüminyum ve paslanmaz çeliği algılar mı?

Algılar, ancak daha kısa mesafeden. Ürün adındaki mesafe standart çelik hedef içindir; diğer metallerde bir azaltma katsayısıyla çarpılır. Bir üreticinin bir M12 serisi için verdiği katsayılar paslanmaz çelikte 0,70, pirinçte 0,40, alüminyumda 0,30, bakırda 0,25'tir. Örneğin 0,30 katsayısıyla 4 mm anma mesafesi alüminyumda yaklaşık 1,2 mm'ye iner. Katsayılar seriye göre değişir; kesin değer için ürün veri sayfasına bakın.

Çıkık kafalı sensör metal yüzeye gömülürse ne olur?

Çıkık kafalı (non-flush) sensörün alanı yanlara doğru da yayılır. Kafa metal içine gömülürse çevredeki metal bu alanı etkiler; sensör hedef yokken de algılama verebilir ya da algılama mesafesi değişir. Bu tipte kafanın çevresinde üreticinin verdiği metalsiz bölge bırakılmalıdır. İletken olmayan malzemede gömme montaja izin verilir. Metal yüzeyle aynı hizada montaj gerekiyorsa düz kafalı model seçin.

2 kablolu endüktif sensör PLC girişine bağlanabilir mi?

Bağlanabilir, ancak iki değer kontrol edilmelidir. 2 kablolu sensör kapalıyken de küçük bir kaçak akım geçirir; bu akım PLC girişinin kapalı kabul ettiği seviyenin altında kalmalıdır. İletimdeyken üzerinde 3 kablolu sensöre göre daha yüksek bir gerilim düşümü olur; girişe kalan gerilim, girişin açık kabul ettiği seviyenin üstünde olmalıdır. İki değer de sensörün ve giriş kartının veri sayfalarında yazar.

Endüktif sensörde kablo renkleri neyi gösterir?

DC 3 kablolu sensörlerde yaygın renk kodunda kahverengi artı beslemeyi, mavi eksiyi, siyah ise anahtarlama çıkışını gösterir. NO+NC çıkışlı 4 kablolu modellerde ikinci çıkış için dördüncü bir iletken bulunur. 2 kablolu modellerde iki uç yüke seri bağlanır. Renkler üreticiye göre değişebildiğinden bağlantıyı sensör gövdesindeki ya da veri sayfasındaki şemadan doğrulayın; ters bağlantı korumasının bulunup bulunmadığı da orada belirtilir.