Güç ve Enerji Sistemleri Seçim Rehberi
Güç ve enerji sistemleri UPS, regülatör, PDU, şarj istasyonu ve şarj soketi gruplarından oluşur; seçim kesintide besleme gibi ihtiyaca göre yapılır.
Bu rehber Güç ve Enerji Sistemleri kategorisindeki ürünleri seçerken bakılacak noktaları anlatır.
Hangi ihtiyaç için hangi ürün grubu
- Kesintide yükü beslemek: UPS kesintisiz güç kaynakları. Line interactive UPS modelleri 600 VA, 1500 VA ve 3000 VA gibi güçlerde; online UPS modelleri 1 kVA, 10 kVA, 20 kVA ve 160 kVA gibi güçlerde, bir fazlı ve üç fazlı olarak listelenir.
- Gerilimi düzenlemek: Regülatörler altında Siel servo kontrollü monofaze (1f/1f) ve trifaze (3f/3f) voltaj regülatörleri bulunur.
- Kabin içinde güç dağıtmak: PDU güç dağıtım üniteleri; Schneider Electric Easy PDU ölçümlü modellerinden 1U olanı C13, sıfır U olanları C13 ve C19 çıkışlıdır.
- Elektrikli araç şarjı: Şarj istasyonları Schneider Charge ve Charge Pro serilerinden 7,4 kW, 11 kW ve 22 kW AC modellerdir. Şarj soketleri kategorisinde Bemis'in kablolu CCS2 DC şarj soketleri yer alır.
- Şebekeden bağımsız enerji: Taşınabilir güç istasyonları ile güneş panelleri kategorisindeki 100 W ve 200 W OffGrid paneller. Çatı ve arazi tipi santral panelleri bu listede yoktur.
- 24 V çıkış: İzolasyon trafoları kategorisinde Bemis'in 24 V çıkışlı, 100 W ve 200 W gücünde prizli trafoları listelenir.
UPS seçerken nelere bakılır
- Topoloji. Line interactive UPS'te yük normalde şebekeden, online (çift çevrim) UPS'te sürekli eviriciden beslenir.
- Güç. Ürün adındaki VA ya da kVA değeri görünür güçtür; bazı adlarda W değeri de yazar (2200 VA ve 1320 W gibi). Bağlanan yük iki sınırın da altında kalmalıdır.
- Faz yapısı. 1f/1f, 3f/1f (3:1) ve 3f/3f (3:3) gösterimleri giriş ve çıkış faz sayısını verir.
- Akü. Bazı adlarda akülü ya da aküsüz ibaresi bulunur; akü modülü ve boş akü kabini ayrı kalemlerdir.
- Biçim ve aksesuar. Kule, kabin ve rack-kule gövdeler vardır; network kartı ve paralel kit gibi aksesuarlar UPS'lerle aynı listede yer alır.
Yük akımını aktif güçten akım ve sigorta hesaplama aracıyla ön kontrol edebilirsiniz; UPS ve besleme hattı boyutlandırması proje hesabına aittir.
Servo regülatörde seçim
Servo regülatör, çıkış gerilimini izleyip bir servo mekanizmayla ototransformatörün sürgüsünü ya da kademesini hareket ettiren elektromekanik bir düzenleyicidir. Seçimde faz yapısı (monofaze ya da trifaze), toplam yükü karşılayan kVA değeri (listede 3,5 kVA, 15 kVA, 60 kVA ve 150 kVA gibi güçler vardır), motorlu yüklerde kalkış akımı için bırakılacak pay ve şebekedeki gerilim sapmasının cihazın giriş aralığında kalıp kalmadığı kontrol edilir. Düzeltme mekanik olduğundan bir tepki süresi vardır; anlık gerilim çökmesine duyarlı yüklerde UPS değerlendirilir.
Elektrikli araç şarjında AC istasyon ve DC soket
AC şarj istasyonu araca alternatif akım verir; doğru akıma dönüştürme aracın dahili şarj cihazında yapılır. Bu yüzden şarj gücünü istasyon kadar aracın dahili şarj cihazı ve tesisin besleme gücü de sınırlar. Ürün adlarında 7,4 kW modeller tek fazlı (1P+N), 11 kW modeller üç fazlı (3P+N) olarak geçer. T2S ibareli modeller kepenkli Tip 2 prizlidir, Cable ya da Att Cable ibareli modeller sabit kabloludur; bazı adlarda kablo boyu da yazar. Schneider Charge serisinin anti-tripping modülleri şarj aksesuarları kategorisindedir.
CCS2, Tip 2 bağlantıya iki doğru akım kontağı eklenmiş DC şarj bağlantısıdır. Listedeki 150 A, 250 A ve 400 A soketler bir ucu açık kabloyla gelir; DC şarj cihazına bağlanacak bileşenlerdir, tek başına şarj cihazı değildir.
Bu kategorideki markalar
- Schneider Electric: APC Back-UPS ve Easy UPS modelleri, Easy PDU, Schneider Charge şarj istasyonları, OffGrid taşınabilir güç ürünleri.
- Siel: line interactive ve online UPS'ler ile servo voltaj regülatörleri.
- ABB: çift çevrim online UPS'ler; ürün adında yalnızca sipariş kodu bulunur.
- Bemis 24 V trafolar ve CCS2 şarj soketleri, Cata taşınabilir güç istasyonları listeler.
Sipariş notları
- Ürünler adetle satılır. PDU'lar ile UPS'lerin bir bölümü terminli listelenir; bu ürünlerde teslim süresi sipariş öncesinde teyit edilir.
- ABB UPS'lerde güç ve gövde biçimi ürün adında değil, ürün özelliklerinde (görünür güç çıkışı, biçim) yazar.
- UPS listesinde aksesuar kalemleri de bulunduğundan sepete eklemeden önce ürün tipini kontrol edin.
- Üretici kodunu (E3SUPS20K3IB, EVH5A11N2C5, EPDU2016M gibi) aramaya yazarak ürüne doğrudan ulaşabilirsiniz.
Karşılaştırma ve seçim tablosu
| Seçim Kriteri | Online / Line-Interactive UPS | Servo / Statik Gerilim Regülatörü | Pano Tipi Güç Kaynağı (SMPS) ve İnvertör |
|---|---|---|---|
| Temel Görev | Elektrik kesintisinde aküden kesintisiz AC enerji | Şebeke voltaj düşümü/yükselmesini 220/380 V'a sabitleme | 230 V AC'yi 24 V / 12 V DC kumanda gerilimine çevirme |
| Kesinti Köprüleme | Var (Akü kapasitesine göre 5 dk – birkaç saat) | Yok (Şebeke varken gerilimi regüle eder) | SMPS şebekeyle çalışır; DC/AC invertör aküden üretir |
| Güç Birimi | VA / kVA (1 kVA monofaze – 200+ kVA trifaze) | kVA (Monofaze veya Trifaze servo/mikroişlemcili) | Watt / Amper (ör. 24 V DC 2,5 A / 5 A / 10 A / 20 A) |
| Tipik Uygulama | Sunucu, medikal cihaz, PLC/SCADA ve kritik yükler | Voltaj dalgalanması olan fabrika, CNC ve binalar | Otomasyon panoları, sensör-röle beslemesi ve solar |
Sık sorulan sorular
Online UPS ile line interactive UPS arasındaki fark nedir?
Line interactive UPS'te yük normalde şebekeden beslenir; gerilim düşüp yükseldiğinde kademeli bir ototransformatör düzeltme yapar, kesintide evirici devreye girer. Online, yani çift çevrim UPS'te yük sürekli eviriciden beslenir ve kesinti anında aktarma anahtarlaması gerekmez. Bu yüzden sunucu ve proses kontrolü gibi kısa süreli geçişe bile duyarlı yüklerde online, ofis bilgisayarı ve ağ cihazlarında line interactive yaygın tercihtir.
UPS adında neden VA ve W olarak iki ayrı güç değeri yazar?
VA görünür gücü, W aktif gücü gösterir; aktif gücün görünür güce oranı güç faktörüdür. UPS'in VA değerini izin verilen en büyük akım, W değerini güç işleme kapasitesi sınırlar ve iki sınır da aşılmamalıdır. 2200 VA ve 1320 W etiketli bir UPS'e bağlanan cihazların toplam aktif gücü 1320 W'ın, toplam görünür gücü 2200 VA'nın altında kalmalıdır. Hesapta cihazların etiket değerleri esas alınır.
UPS adındaki 3:1, 3f/1f ve 3f/3f ne anlama gelir?
Bu gösterim giriş ve çıkış faz sayısını verir. 1f/1f, bir fazlı şebekeden beslenen ve bir fazlı çıkış veren UPS'tir. 3f/1f ya da 3:1, üç fazlı girişten beslenip bir fazlı çıkış verir; yük tek fazlı ama gücü büyük olduğunda kullanılır. 3f/3f ya da 3:3, girişi de çıkışı da üç fazlı olan modeldir ve üç fazlı yüklerin ya da büyük dağıtım panolarının beslenmesinde seçilir.
Aküsüz UPS ne demektir?
Aküsüz ibaresi, UPS'in akü grubu olmadan teslim edildiğini gösterir; kesintide yükü besleyebilmesi için akü bağlanması gerekir. Akü grubu, istenen destek süresine ve yüke göre ayrıca seçilir; listede akü modülü ve boş akü kabini ayrı kalemler olarak bulunur. Aynı modelin akülü sürümü ayrı ürün olarak listelenebilir. Akü tipi ve adedi üretici verisine göre belirlenir.
7,4 kW, 11 kW ve 22 kW şarj istasyonu arasında nasıl seçim yapılır?
Önce tesisin beslemesine bakılır: Charge Pro ürün özelliklerinde 7,4 kW değeri 32 A ve 230 V ile, 11 kW değeri 16 A ve 400 V ile, 22 kW değeri 32 A ve 400 V ile verilir; ilki tek fazlı, diğer ikisi üç fazlı beslemedir. İkinci sınır araçtır: AC şarjda dönüştürmeyi aracın dahili şarj cihazı yaptığından araç, istasyon daha güçlü olsa bile kendi dahili şarj gücünden fazlasını çekmez. Üçüncü adım, sözleşme gücünün ve hattın bu yükü karşılayıp karşılamadığının projeyle doğrulanmasıdır.
Taşınabilir güç istasyonunda W ile Wh arasındaki fark nedir?
W, istasyonun aynı anda verebileceği gücü; Wh, depoladığı enerjiyi gösterir. Bağlanacak cihazların toplam gücü W değerini aşmamalıdır. Çalışma süresi ise kabaca Wh değerinin yük gücüne bölünmesiyle bulunur; dönüştürme kayıpları nedeniyle gerçek süre bu sonucun altında kalır. Listede bazı modellerin adında kapasite (332 Wh, 517 Wh, 738 Wh), bazılarında çıkış gücü (300 W, 2500 W) yazar; karşılaştırırken iki değere de bakın.