Isı Transfer Pastası Nedir? Çeşitleri ve Seçim Kriterleri
Isı transfer pastası (termal macun), ısınan elektronik bileşen ile soğutucu arasındaki mikroskobik hava boşluklarını doldurarak ısı geçişini artıran ara yüzey malzemesidir.
Isı transfer pastası (termal macun), ısınan bir elektronik bileşen ile soğutucusu arasındaki mikroskobik hava boşluklarını doldurarak ısı geçişini artıran ara yüzey malzemesidir. Güç transistörü, tristör, triyak, köprü diyot, katı hal rölesi (SSR) ve LED modüllerin soğutucuya montajında, sürücü ve güç kaynağı bakımında kullanılır.
İki metal yüzey düz görünse de birbirine yalnız küçük noktalardan değer; aradaki hava ısıyı çok kötü iletir. Pasta bu boşlukları doldurur. Pastanın kendisi metalden daha kötü ilettiği için amaç kalın bir tabaka değil, boşlukların dolmasıdır.
Isı transfer pastası çeşitleri
- Silikon bazlı: Silikon yağı içinde ısıl iletken seramik ya da metal oksit dolgudan oluşur. Genellikle elektriği iletmez; güç elektroniği ve pano uygulamalarında en yaygın türdür.
- Silikonsuz: Silikon yağının yüzeylere yayılmasının istenmediği yerlerde, örneğin röle ve anahtar kontaklarının yakınında ya da sonradan boyanacak veya kaplanacak yüzeylerde seçilir.
- Metal içerikli ve sıvı metal: Isıl iletkenliği yüksektir; bir kısmı elektriği iletir ve taşarsa kısa devreye yol açabilir.
- Termal ped: Hazır kalınlıktaki yumuşak levhadır; yüzeyler arasındaki boşluk pastayla doldurulamayacak kadar büyükse kullanılır.
Katalogdaki ürünlerin hepsi silikon bazlıdır.
Seçim kriterleri
- Isıl iletkenlik (W/m·K): Değeri üretici föyünden alın. Farklı ölçüm yöntemleri farklı sonuç verdiğinden yalnız aynı yöntemle ölçülmüş değerleri karşılaştırın.
- Elektriksel yalıtkanlık: Pasta komşu bacaklara ya da iletken yollara taşabilecekse elektriği iletmeyen bir pasta seçin.
- Çalışma sıcaklığı: Bileşenin en yüksek gövde sıcaklığı pastanın çalışma aralığında kalmalıdır.
- Silikon kısıtı: Kontak, optik ya da boyanacak yüzey yakınındaysa silikonsuz pasta gerekir.
- Ambalaj: Küçük ambalaj servis ve bakım çantası içindir; seri montaj yapan atölye ve üretim hatlarında büyük ambalaj daha az kayıpla kullanılır.
Uygulamada sık yapılan hatalar
- Kalın tabaka sürmek: Fazla pasta ısı geçişini zorlaştırır ve kenarlardan taşar. Yüzeyi ince ve boşluksuz örtmek yeterlidir.
- Eski pastayı temizlemeden yenisini sürmek: Kurumuş pasta ve toz yüzeyi kabartır. Eski pastayı izopropil alkol ve tüy bırakmayan bezle silin.
- Pastayı elektriksel yalıtım sanmak: Bileşenin metal tabanı gerilim altındaysa soğutucudan izolasyon pedi ile ayrılmalıdır. Mika pedin iki yüzüne ince pasta sürülür; silikon izolasyon pedleri ise genellikle pastasız kullanılır.
- Vidaları tek tek sonuna kadar sıkmak: Bileşen eğik oturur, pasta bir kenarda toplanır. Vidaları sırayla ve eşit sıkın.
- Lehim pastasıyla karıştırmak: Lehim pastası lehimleme ve elektriksel bağlantı içindir; ısı transfer pastası lehimlemez, yalnız ısıyı iletir.
Katalogdaki ısı transfer pastaları
Isı Transfer Pastaları kategorisinde 5 aktif ürün var; hepsi Hawcon silikon ısı transfer pastasıdır ve yalnız ambalaj miktarıyla ayrılır.
Katı hal rölelerinin montajı için soğutucular SSR Soğutucular kategorisindedir.
Sık sorulan sorular
Isı transfer pastası ne kadar sürülmeli?
Temas yüzeyini ince ve boşluksuz örtecek kadar. Bileşen yerine sıkıldığında kenarlardan belirgin pasta taşıyorsa fazla sürülmüştür.
Isı transfer pastası elektrik iletir mi?
Silikon bazlı pastalar genellikle iletmez; metal içerikli ve sıvı metal pastaların bir kısmı iletir. Kesin değer için ürünün föyüne bakın.
Isı transfer pastası ne zaman yenilenir?
Bileşen soğutucudan her söküldüğünde ve bakımda pasta kurumuş ya da çatlamış görünüyorsa eski pasta temizlenip yenisi sürülür.