Isıtma Termostatı Nedir? Çalışma Prensibi ve Seçim Kriterleri
Isıtma termostatı, pano içi sıcaklık ayar değerinin altına düşünce NC kontağıyla pano ısıtıcısını çalıştıran, sıcaklık yükselince ısıtıcıyı durduran termostattır.
Isıtma termostatı, pano içindeki sıcaklık ayar değerinin altındayken kontağını kapalı tutarak pano ısıtıcısını çalıştıran, sıcaklık ayar değerine ulaşınca kontağı açıp ısıtıcıyı durduran NC (normalde kapalı) kontaklı termostattır. Dış ortamdaki, soğuk depodaki ya da ısıtılmayan binadaki panolarda yoğuşmayı ve donmayı önleyerek sürücü, PLC ve röle gibi cihazları korur.
Nasıl çalışır?
KTO 011 tipi mekanik termostatta bimetal eleman sıcaklıkla şekil değiştirip kontağı açar ya da kapatır; besleme gerekmez. Kontak açıldıktan sonra yeniden kapanması için sıcaklığın birkaç derece düşmesi gerekir. Bu fark (histerezis), ısıtıcının sürekli aç-kapa yapmasını önler. Elektronik termostat sıcaklığı sensörle ölçer, çıkış rölesiyle ısıtıcıyı anahtarlar ve besleme gerilimi ister.
Katalogdaki ısıtma termostatı türleri
| Tür | Katalogdaki örnek | Ne zaman seçilir |
|---|---|---|
| Mekanik NC termostat | KTO 011 tipi (Gwest, Isıso, KSN), Schneider Electric NSYCCOTHC | Yalnız sıcaklığa göre ısıtıcı kontrolü |
| Çiftli termostat (NC + NO) | Schneider Electric NSYCCOTHD | Isıtıcı ve fan tek cihazdan |
| Elektronik termostat | Schneider Electric NSYCCOTH230VID | Sıcaklığın elektronik sensörle ölçülmesi istendiğinde |
| Higrostat (nem ölçer) | Schneider Electric NSYCCOHY230VID | Sıcaklık değişmeden nemin yükseldiği yerler |
| Higroterm (sıcaklık ve nem) | Schneider Electric NSYCCOHYT230VID | Donma ve yoğuşmaya karşı tek cihaz |
Mekanik ısıtma termostatları kırmızı gövdeleriyle ayırt edilir; KTO 011 tipi ve NSYCCOTHC kırmızıdır. Mavi gövdeli NO kontaklı modeller fan devresi için kullanılan soğutma termostatlarıdır.
Seçim ve ayar kriterleri
- Ayar değeri: KTO 011 tipi termostatlar 0–60 °C aralığında ayarlanır. Ayarı panodaki cihazların en düşük çalışma sıcaklığının üzerinde seçin. Aynı panoda soğutma termostatı varsa ısıtma ayarı onun ayarının altında kalmalıdır; yoksa ısıtıcı ile fan aynı anda çalışır.
- Kontak akımı: Termostat ısıtıcıyı doğrudan anahtarlıyorsa ısıtıcının akımı kontağın anma akımını aşmamalıdır; ör. 230 V'ta 400 W'lık ısıtıcı yaklaşık 1,7 A çeker. PTC ısıtıcılar soğukken kısa süre daha yüksek akım çeker, kontak akımında pay bırakın. Akım kontağı aşıyorsa termostat bir kontaktörü ya da röleyi sürer.
- Yerleşim: Isıtıcıyı panonun alt bölümüne, termostatı ısıtıcıdan ve ısı yayan cihazlardan uzak bir noktaya takın. Isıtıcının hemen üstündeki termostat pano ısınmadan ısıtıcıyı kapatır.
- Nem: Yoğuşma, bağıl nem yükselip yüzey sıcaklığı çiğ noktasına indiğinde oluşur; sıcaklık ayar değerinin üzerindeyken termostat bunu görmez. Sahil bölgesi, yıkama alanı ve soğuk depoda termostatın yanında higrostat ya da tek cihazda higroterm kullanın.
- Besleme: Mekanik termostatlar besleme istemez. Katalogdaki Schneider Electric elektronik termostat ve higroterm 220–240 V AC, nem ölçer 110–240 V AC ile çalışır.
Sık yapılan hatalar
- Isıtıcıyı NO kontaklı soğutma termostatına bağlamak: Isıtıcı pano ısınınca çalışır, soğukta durur.
- Isıtıcıyı termostatsız çalıştırmak: Isıtıcı sürekli enerji çeker ve panoyu gereksiz ısıtır.
Welibaba kataloğundaki ısıtma termostatları
Isıtma Termostatları kategorisinde 8 aktif ürün var:
- KTO 011 tipi NC termostat (3): Gwest 6682, Isıso KTO-011 ve KSN6051; fiyatı ürün sayfasında görünür, sepete eklenebilir.
- Schneider Electric (5): NSYCCOTHC NC termostat, NSYCCOTHD çiftli termostat, NSYCCOTH230VID elektronik termostat, NSYCCOHY230VID nem ölçer ve NSYCCOHYT230VID sıcaklık-nem ölçer. Bu ürünler terminli satılır; fiyat ve teslim süresi için ürün sayfasındaki ürün danışmanı, WhatsApp ya da e-posta seçeneğini kullanın.
Termostata bağlanacak ısıtıcılar Pano Isıtıcıları, fan devresi termostatları Soğutma Termostatları kategorisindedir. Isıtma ve soğutma termostatlarının birlikte karşılaştırması için Pano Termostatları sayfasına bakın.
Sık sorulan sorular
Isıtma termostatı kaç dereceye ayarlanmalı?
Tek bir değer yoktur. Ayarı panodaki cihazların en düşük çalışma sıcaklığının üzerinde, soğutma termostatı varsa onun ayarının altında seçin; nem kaynaklı yoğuşmaya karşı higrostat ekleyin.
KTO 011 termostat hangi kontak tipindedir?
NC'dir: sıcaklık ayar değerinin altındayken kontak kapalıdır ve ısıtıcı çalışır, ayar değerine ulaşınca açılır. Fan için kullanılan NO kontaklı karşılığı KTS 011'dir.
Higrostat ısıtma termostatının yerine kullanılabilir mi?
Higrostat yalnız nemi izler; donma riski olan panoda sıcaklık kontrolü de gerekir. İkisini birlikte ya da ikisini tek gövdede birleştiren higroterm kullanın.