Kablo Çorapları Seçim Rehberi
Kablo çorabında kalıcı toplama çorabı ile montaj aracı olan metal çekme çorabı bulunur; toplama çorabında nominal ölçü ve esneme aralığı önemlidir.
Bu rehber Kablo Çorapları kategorisindeki ürünleri seçerken bakılacak noktaları anlatır.
Toplama çorabı ile çekme çorabı nasıl ayırt edilir
Bu kategoride aynı adı taşıyan iki ayrı ürün listelenir. Adında "kablo çorabı" ya da "kablo toplama çorabı" yazanlar, kablajın üzerinde kalıcı olarak duran örgülü kılıftır. Adında "metal kablo çekme çorabı" yazanlar ise bir montaj aracıdır: kablonun ucuna geçirilir, askısından çekildikçe örgü uzayıp daralarak kabloyu kavrar ve kablo yerine çekildikten sonra çıkarılır.
Toplama çorabında nominal ölçü ve esneme aralığı
Örgülü çorap boyuna doğru sıkıştırıldığında çapı büyür, çekilip uzatıldığında küçülür. Bu yüzden her nominal ölçünün tek bir çapı değil, bir esneme aralığı vardır. Gwest ve Isıso ürünlerinde kayıtlı değerlerden örnekler:
- 3 mm nominal ölçü: 1-6 mm demet çapı
- 10 mm nominal ölçü: 7-19 mm demet çapı
- 20 mm nominal ölçü: 14-30 mm demet çapı
- 50 mm nominal ölçü: 40-80 mm demet çapı
Demet çapı aralığın altında kalırsa çorap bol durur; üst sınıra yaklaştıkça örgü açılır ve kapatıcılığı azalır. Çorap bir konnektörün ya da soketin üzerinden geçirilecekse o parçanın en geniş ölçüsü aralığın üst sınırını aşmamalıdır. Çorap genişledikçe boyu kısaldığından kesim boyunu, çorabı demetin üzerine geçirdikten sonra belirleyin.
Malzeme, sıcaklık ve kesim
Malzemesi kayıtlı modeller PET (polyester) ipliktendir. Gwest ve Isıso toplama çoraplarında çalışma sıcaklığı -50 °C ile +150 °C arasında, Gwest ürünlerinde erime noktası +250 °C olarak verilir. Motor ya da ısıtıcı yakınından geçen kablajda bu sınırı kablonun kendi sıcaklık değeriyle birlikte değerlendirin.
PET termoplastiktir: makasla kesilen uçta iplikler serbest kalır ve örgü saçaklanır, sıcak bıçakla kesildiğinde iplik uçları eriyerek birbirine tutunur. Çorap takıldıktan sonra uçları ısıyla daralan makaron, kablo bağı ya da izole bant ile sabitlenir.
Çorap, spiral ve makaron ne zaman seçilir
- Örgülü çorap demetin ucundan geçirilerek takılır, esnek kalır ve kablajın bükülmesini kısıtlamaz. Açık dokulu olduğundan toz ve sıvı geçirir.
- Uçları bağlanmış bir demete sonradan koruma eklenecekse yandan takılabilen yarıklı polyamid spiral boru ya da helezon spiral pratik olur; helezon spiralde kablolar sarımların arasından dışarı alınabilir.
- Ek ve bağlantı uçlarında elektriksel yalıtım için makaron kullanılır.
Çekme çorabı seçerken
Konsan metal kablo çekme çoraplarının adında milimetre cinsinden bir ölçü ve santimetre cinsinden çorap boyu yazar (örneğin 30 mm, 90 cm); ölçü büyüdükçe çorap boyu da uzar. Çorap kablonun dış çapına göre seçilir; addaki ölçünün hangi kablo çapı aralığını kapsadığı ürün kaydında yer almadığından üretici verisinden teyit edilmelidir. "Tek askı" ve "çift askı" ifadeleri, çorabın çekme ucundaki askı sayısını belirtir.
Ürün kayıtlarında çekme yükü değeri de yer almaz. Kablonun izin verilen çekme kuvveti ile çorabın taşıma değeri proje ve üretici verisine göre belirlenir.
Markalar ve sipariş notları
- Konsan: KSN serisi siyah kablo çorabı ruloları ile tek ve çift askılı metal kablo çekme çorapları.
- Gwest: siyah PET kablo toplama çorapları.
- Isıso: IKTÇ serisi kablo toplama çorapları.
Gwest ve Isıso toplama çorapları metre birimiyle listelenir. Konsan çorapları ürün adında yazan rulo boyuyla (örneğin 100 m ya da 25 m) rulo olarak, çekme çorapları adetle satılır.
Karşılaştırma ve seçim tablosu
| Seçim Kriteri | Tek Gözlü Kablo Çekme Çorabı | Çift Gözlü / Yandan Açılır (Askı) Çorabı | Genişleyen Örgü Kablo Kılıfı (Makaron Çorap) |
|---|---|---|---|
| Temel İşlev | Kablo ucundan tutarak boru/tavada çekme | Kablonun orta noktasından tutma ve dikey yük taşıma | Pano ve makine içi kablo demetlerini sarıp koruma |
| Çap Eşleşmesi | Kablo dış çapına uygun aralık (ör. 10–15 mm, 30–40 mm) | Kablo dış çapı ve dikey askı ağırlığına uygun ölçü | Esneyerek 2–3 kat genişleyebilen çap aralığı |
| Malzeme Yapısı | Yüksek mukavemetli galvanizli veya paslanmaz çelik tel | Çift kulaklı çelik tel örgü veya bağcıklı yapı | Alev geciktirici polyester (PET) / poliamid örgü |
| Tipik Uygulama | Yeraltı NYY/N2XH ve kalın enerji kablosu çekimi | Kuyu, şaft, vinç ve yüksek tavan sarkıt kabloları | Pano kapak geçişleri, robot kolu ve kablo demetleme |
Sık sorulan sorular
Kablo çorabı ölçüsü nasıl seçilir?
Önce demetin en kalın yerindeki çapı ölçün, sonra bu çapı esneme aralığının içinde bırakan nominal ölçüyü seçin. Kayıtlı değerlere göre örneğin 10 mm nominal çorap 7-19 mm, 20 mm nominal çorap 14-30 mm demet çapını sarar. Çorap bir konnektörün üzerinden geçirilecekse konnektörün en geniş ölçüsü aralığın üst sınırını aşmamalıdır.
Kablo çorabı nasıl kesilir, uçlarının dağılması nasıl önlenir?
Polyester örgülü çorap makasla kesildiğinde iplikler serbest kalır ve uç saçaklanır. Sıcak bıçakla kesildiğinde iplik uçları eriyerek birbirine tutunur. Çorap demete geçirildikten sonra iki ucu ısıyla daralan makaron, kablo bağı ya da izole bantla sabitlenir; böylece örgü açılmaz ve çorap demet üzerinde kaymaz.
Kablo çorabı suya ve toza karşı korur mu?
Hayır. Örgülü kablo çorabı açık dokuludur; toz ve sıvı ipliklerin arasından geçer, çorap bir IP koruma derecesi sağlamaz. Görevi demeti toplamak ve kabloları sürtünmeye karşı korumaktır. Kapalı koruma gereken yerlerde spiral boru ve ona uygun rakor, elektriksel yalıtım gereken yerlerde makaron kullanılır.
Kablo çorabı kaç dereceye kadar dayanır?
Bu kategoride sıcaklık değeri kayıtlı Gwest ve Isıso toplama çoraplarında çalışma sıcaklığı -50 °C ile +150 °C arasındadır; Gwest ürünlerinde malzeme polyester (PET), erime noktası +250 °C olarak verilir. Daha yüksek sıcaklıkta çalışan iletkenler için cam elyaf ve silikonlu cam elyaf makaronlar ayrı bir kategoride listelenir.
Kablo çekme çorabı nasıl çalışır?
Metal tel örgülü çekme çorabı kablonun ucuna geçirilir ve askısından halatla çekilir. Çekme kuvveti arttıkça örgü uzayıp daralır ve kabloyu daha sıkı kavrar; kuvvet kalkınca örgü geri itilerek gevşetilir ve çorap çıkarılır. Çorap kablonun dış çapına göre seçilir; izin verilen çekme kuvveti kablo ve çorap üreticisinin verisinden alınır.