Kablo Uç, Pabuç ve Yüksükler Seçim Rehberi
Kablo yüksükleri, bakır ve bimetal kablo pabuçları, izoleli/izolesiz yuvarlak-çatal uçlar, faston terminaller ve ek muflarda kesit ve cıvata ölçüsü seçimi.
Kablo ucu, pabuç ve yüksük nedir? Kablo uçları, pabuçlar ve yüksükler; çok telli bakır veya alüminyum iletkenlerin klemens, şalter, kontaktör ve bara bağlantı noktalarında tel dağılması, gevşeme ve ark oluşumu olmadan tam temasla sonlandırılmasını sağlayan sıkmalı bağlantı elemanlarıdır.
Bu rehber Kablo Uç, Pabuç ve Yüksükler kategorisindeki ürün gruplarını kablo kesitine (mm²) ve bağlantı cıvatasına göre seçerken bakılacak noktaları açıklar.
Alt kategoriler ve kullanım alanları
- Kablo yüksükleri: Çok telli (NYAF, TTR, kumanda) kabloları ray klemens ve otomat sigorta yuvalarına bağlarken tel kırılmasını önleyen tek girişli ve çift girişli (ikiz/twin) izoleli veya izolesiz yüksükler.
- Kablo pabuçları: 6 mm²'den 400 mm²'ye kadar enerji kablolarını kompakt şalter ve bakır baralara cıvata ile bağlayan kalaylı elektrolitik bakır boru (SKP) ve sac pabuçlar.
- Bimetal pabuçlar: Alüminyum iletkenli kabloları (NAYY, NA2XH) bakır baraya galvanik korozyon oluşturmadan bağlayan sürtünme kaynaklı alüminyum-bakır pabuçlar.
- İzoleli kablo uçları ve izolesiz kablo uçları: 0,5–6 mm² arası kumanda kabloları için yuvarlak (halka), çatal, iğne ve yassı tip kablo uçları.
- Faston ve bağlantı terminalleri: Cihaz anahtarları, röleler ve beyaz eşya/otomotiv soketlerinde kullanılan dişi/erkek fiş (faston) terminaller.
- Ek muflar ve uç kapama parçaları: İki kabloyu uç uca sıkmalı birleştiren bakır/izoleli ara ek mufları ve burgu kapama başlıkları.
Kablo sonlandırma elemanları karşılaştırması
| Eleman Tipi | Tipik Kesit Aralığı | İletken / İzole | Bağlantı Yeri | Sıkma Aleti |
|---|---|---|---|---|
| Kablo Yüksüğü (Tekli / İkiz) | 0,5 – 50 mm² | Kalaylı Cu + PP İzole | Ray klemens, MCB, PLC klemensi | Yüksük sıkma pensesi |
| İzoleli Kablo Ucu (Halka / Çatal) | 0,5 – 1,5 mm² (Kırmızı), 1,5 – 2,5 mm² (Mavi), 4 – 6 mm² (Sarı) | Kalaylı Cu + PVC/PA İzole | Vidalı cihaz ve röle terminalleri | İzoleli uç sıkma pensesi |
| Bakır Kablo Pabucu (SKP) | 6 – 400 mm² | Elektrolitik Kalaylı Bakır | Kompakt şalter, bara, trafo buşingi | Mekanik veya hidrolik pabuç sıkma pensesi |
| Bimetal Kablo Pabucu | 16 – 400 mm² | Al gövde + Cu avuç içi | Alüminyum kablo → Bakır bara | Altıgen (hekzagonal) hidrolik pres |
Sık sorulan sorular
Kablo pabucu kodundaki iki sayı (örneğin 35-8 veya 50-10) ne anlama gelir?
İlk sayı kablonun damar kesitini (mm²), ikinci sayı ise pabucun ucundaki cıvata deliğinin çapını (mm, yani M8 veya M10 cıvata) ifade eder. Örneğin 35-8 kodlu pabuç, 35 mm² kabloyu M8 cıvatalı şalter veya bara deliğine bağlamak için kullanılır.
İzoleli kablo uçlarında kırmızı, mavi ve sarı renk neyi gösterir?
İzoleli yuvarlak, çatal ve faston uçlarda uluslararası standart renk kodlaması kesit aralığını belirtir: Kırmızı 0,5–1,5 mm², Mavi 1,5–2,5 mm², Sarı ise 4–6 mm² kablo kesitleri içindir.
Aynı klemense iki kablo girecekse nasıl yüksük kullanılmalıdır?
İki ayrı tekli yüksüğü aynı klemens yuvasına sıkıştırmak gevşemeye yol açar. Bunun yerine iki iletkenin aynı metal tüp içinde birleştiği çift girişli (ikiz / twin) kablo yüksüğü kullanılmalıdır.