Kablo Yüksükleri Seçim Rehberi
Kablo yüksükleri izoleli tek girişli, çift girişli ve izolesiz tiplerde bulunur; yaka rengi kesiti gösterir, tek damarlı som iletkende yüksük kullanılmaz.
Bu rehber Kablo Yüksükleri kategorisindeki ürünleri seçerken bakılacak noktaları anlatır.
Yüksük tipleri ve kullanım yerleri
- İzoleli tek girişli yüksükler: Plastik yaka telleri tüpe yönlendirir ve iletken yalıtkanının ucunu örter. Gwest ve Konsan ürün verilerinde yaka malzemesi naylon, çalışma sıcaklığı en çok 105 °C olarak verilir.
- Çift girişli yüksükler: İki iletkeni tek tüpte toplar; ürün adındaki 2 x 1,5 mm², her biri 1,5 mm² olan iki iletken demektir. Klemensten klemense atlayan köprü kablolarında, iki iletkenin tek sıkma yuvasına gireceği yerlerde kullanılır.
- İzolesiz yüksükler: Yakası olmayan düz tüptür; yakanın sığmadığı dar ve sık bağlantı noktalarında tercih edilir.
Tek damarlı som iletkende dağılacak tel olmadığından yüksük kullanılmaz.
Yaka rengi kesiti nasıl gösterir
İzoleli ürünlerin adında Fransız normu veya Alman normu yazar. Aynı markada bir kesitin tüp ve boy ölçüleri iki dizide aynıdır; değişen yaka rengidir:
- 0,5 mm²: Fransız normu beyaz, Alman normu turuncu
- 0,75 mm²: Fransız normu mavi, Alman normu beyaz
- 1 mm²: Fransız normu kırmızı, Alman normu sarı
- 1,5 mm²: Fransız normu siyah, Alman normu kırmızı
- 2,5 mm²: Fransız normu gri, Alman normu mavi
- 4 mm²: Fransız normu turuncu, Alman normu gri
- 6 mm²: Fransız normu yeşil, Alman normu siyah
- 10 mm²: Fransız normu kahverengi, Alman normu bej
- 16 mm²: Fransız normu bej, Alman normu yeşil
Çift girişli yüksüklerde aynı renkler kullanılır. DIN 46228-4 üçüncü bir renk dizisi tanımlar; bu dizide örneğin 0,75 mm² gri, 6 mm² sarıdır. Yedek alırken yalnızca renge değil, ürün adındaki norma ve kesite bakın.
Tüp boyu ve toplam boy
Ürün verilerinde F metal tüpün boyunu, L yakayla birlikte toplam boyu gösterir. 1,5 mm² izoleli tek girişli yüksükte tüp 8 mm, toplam boy 14 mm; 6 mm² yüksükte tüp 12 mm, toplam boy 20 mm'dir. Tüp boyunu klemens veya cihaz üreticisinin verdiği sıyırma boyuyla karşılaştırın: kısa tüp sıkma yuvasını doldurmaz, uzun tüp yuvadan taşar.
Aynı kesitte tüp boyu değişebilir. Konsan 2,5 mm² izolesiz yüksük 8 mm ve 12 mm boyda listelenir; çift girişli 2 x 2,5 mm² yüksükte tüp boyu Gwest ve Isıso verisinde 10 mm, Konsan verisinde 8 mm'dir.
Sıkma ve montajda dikkat edilecekler
- İletkeni tüp boyu kadar soyun; teller tüpün ucuna kadar girmeli, yakanın dışında açıkta tel kalmamalıdır. Uygun aletler kablo soyma aletleri kategorisindedir.
- Yüksüğü, kesit aralığı uyan bir pense ile sıkın. Yüksük sıkma penseleri arasında dört köşe ve altı köşe profil basan modeller vardır; hangisinin uygun olduğunu klemens girişinin biçimi belirler.
- Tel ucunu lehimlemek yüksüğün yerini tutmaz: lehimin basınç dayanımı düşüktür, vida baskısı altında biçim değiştirir ve bağlantı gevşeyebilir.
- Push-in yapıdaki yaylı ray klemenslerde yüksüklü esnek iletken alet kullanmadan itilerek takılır.
Sipariş notları
- Bu kategorideki yüksükler paketle (kutu) satılır: miktar alanına paket adedi girilir. Kutu içeriği Konsan ürün adlarında yazar (1000ad/Kutu gibi); diğer markalarda ürün sayfasından kontrol edin.
- Gwest kodlarında IYA ve IYF izoleli, CYA ve CYF çift girişli, KY izolesiz yüksüğü gösterir; son harf A Alman, F Fransız normudur. Isıso kodlarında VEA ve VEF izoleli, TEA ve TEF çift girişli, IY izolesiz tiplerdir. Konsan ürün adlarında norm açık yazılır.
- Farklı kesitleri tek kutuda toplayan setler kablo ucu ve yüksük setleri kategorisindedir.
Karşılaştırma ve seçim tablosu
| Seçim Kriteri | Tek Girişli İzoleli Yüksük | Çift Girişli (İkiz / Twin) Yüksük | İzolesiz Bakır Kablo Yüksüğü |
|---|---|---|---|
| Kullanım Amacı | Tek adet çok telli (NYAF/TTR) damarı sonlandırma | Aynı klemens gözüne iki damarı tek yüksükle girme | Sıcak veya dar klemens yuvalarında izolesiz sonlandırma |
| Kesit Aralığı | 0,50 mm² – 50+ mm² (DIN/Fransız renk kodlu) | 2×0,50 mm² – 2×16 mm² (geniş yassı plastik etekli) | 0,50 mm² – 70+ mm² (kalaylı elektrolitik bakır tüp) |
| Tüp Boyu (L2) | 8 mm (standart), 10 mm, 12 mm veya 18 mm (derin klemens) | 8 mm, 10 mm, 12 mm veya 14 mm | 6 mm – 25 mm klemens derinliğine göre |
| Seçim Kontrolü | Kablo kesitiyle birebir renk ve iç çap eşleşmesi | İki damarın toplam çapına uygun ikiz yüksük çenesi | Klemens ağzının izole eteği kabul etmediği noktalar |
Sık sorulan sorular
Alman normu ile Fransız normu yüksük arasındaki fark nedir?
Fark yaka rengindedir; aynı markada bir kesitin tüp ve boy ölçüleri iki dizide aynıdır. Örneğin 1,5 mm² yüksük Fransız normunda siyah, Alman normunda kırmızı; 2,5 mm² yüksük Fransız normunda gri, Alman normunda mavidir. Renk kesiti bir bakışta ayırt etmeye yaradığı için aynı panoda iki diziyi karıştırmak yanlış okumaya yol açabilir.
2,5 mm² kablo için hangi renk yüksük kullanılır?
Renk, seçilen diziye bağlıdır. Fransız normunda 2,5 mm² yüksüğün yakası gri, Alman normunda mavidir; DIN 46228-4 dizisinde de 2,5 mm² mavidir. Çift girişli 2 x 2,5 mm² yüksüklerde aynı renkler geçerlidir. Satın alırken yalnızca renge değil ürün adındaki kesit değerine bakın, çünkü aynı renk başka dizide farklı bir kesiti gösterir.
Çift girişli yüksük ne zaman kullanılır?
İki esnek iletkenin aynı sıkma yuvasına bağlanacağı yerlerde, örneğin klemensten klemense köprü atılırken kullanılır. İki iletken tek tüpte birlikte sıkıldığı için teller dağılmaz. Ürün adındaki 2 x 1,5 mm² gibi değer, her biri o kesitte olan iki iletken anlamına gelir. Bir yuvaya iki iletken bağlanıp bağlanamayacağı klemens veya cihaz üreticisinin verisinden kontrol edilir.
Yüksük hangi pense ile sıkılır?
Yüksük, kesit aralığı yüksükle uyuşan yüksük sıkma pensesiyle sıkılır. Mağazada dört köşe ve altı köşe profil basan modeller vardır; hangi profilin uygun olduğunu klemens girişinin biçimi belirler. Düz pense veya yan keski tüpü çepeçevre sıkmaz ve iletken tüpten çıkabilir. Sıkmadan sonra iletken hafifçe çekilerek tutunması kontrol edilir.
Tek telli kabloya yüksük takılır mı?
Yüksük, çok telli (esnek) iletkenlerin soyulmuş ucundaki tellerin dağılmasını ve vida altında kopmasını önlemek için kullanılır. Tek telli iletkende dağılacak tel bulunmadığından yüksük gerekmez; iletken klemense doğrudan bağlanır. Klemensin tek telli ve çok telli iletken için kabul ettiği kesit aralıkları farklı olabildiğinden üretici verisine bakılmalıdır.
Yüksük yerine tel ucu lehimlenebilir mi?
Çok telli iletkenin ucunu lehimleyerek vidalı klemense bağlamak yüksüğün yerini tutmaz. Lehimin basınç dayanımı düşüktür; vida baskısı altında lehimli uç zamanla biçim değiştirir, bağlantı gevşer ve geçiş direnci artabilir. Esnek iletken vidalı klemense yüksükle, cıvatalı bağlantıya kablo pabucuyla hazırlanır; klemens yüksüksüz esnek iletkeni kabul ediyorsa bu üretici verisinde belirtilir.