Makaronlar Seçim Rehberi

Makaronlar ısıyla daralan, cam elyaf, silikonlu cam elyaf ve hazır set olarak ayrılır; tipi çoğu zaman çalışma sıcaklığı belirler.

Bu rehber Makaronlar kategorisindeki ürünleri seçerken bakılacak noktaları anlatır.

Makaron çeşitleri

• Isıyla daralan makaronlar: malzemesi kayıtlı modeller polyolefindir. Standart tipler 2:1, aynı grupta listelenen bara izolasyon makaronları 2,5:1 oranında daralır; içi jelli yapışkanlı tipler 3:1 oranlıdır ve eriyen iç katmanı eki neme karşı kapatır.
• Cam elyaf makaronlar: cam elyaf örgülü kılıflardır. Katalogda PVC izoleli, silikon izoleli ve HTG olarak adlandırılan yüksek sıcaklık tipleri vardır.
• Silikonlu cam elyaf makaronlar: silikon kaplı, H sınıfı olarak adlandırılan makaronlardır.
• Hazır makaron setleri: renkli, önceden kesilmiş ısıyla daralan parçalardan oluşur; lehimli tip set de bulunur.

Sıcaklığa göre hangi makaron

Makaron tipini çoğu zaman çalışma sıcaklığı belirler. Ürün kayıtlarındaki üst sınırlar şöyledir:

• Polyolefin ısıyla daralan makaron: +125 °C
• PVC izoleli cam elyaf makaron: +130 °C
• Silikonlu cam elyaf makaron (Gwest): sürekli +200 °C, kısa süreli +250 °C
• Silikon izoleli cam elyaf makaron (Isıso): +250 °C
• HTG tip cam elyaf makaron: +450 °C

Isıso silikon izoleli modellerde +250 °C değeri sürekli ve kısa süreli ayrımı yapılmadan verilir; sürekli çalışma sıcaklığını üretici veri sayfasından teyit edin.

Ürün adlarındaki H sınıfı (H Class) ifadesi yalıtım malzemelerinin ısıl sınıflandırmasından gelir: IEC 60085'te B sınıfı 130 °C, F sınıfı 155 °C, H sınıfı 180 °C'ye karşılık gelir. Motor ve trafo sargı uçlarında makaron sargının yalıtım sınıfına göre seçilir; fırın, rezistans ve ısıtıcı bağlantılarında iletkenin ulaştığı sıcaklık esas alınır.

Daralan makaron ile cam elyaf makaron arasındaki fark

Isıyla daralan makaron daraldıktan sonra parçayı sıkıca sarar, yerinden oynamaz ve ancak kesilerek çıkarılır; ek, pabuç boynu ve bara gibi sabit kalacak yerler içindir. Cam elyaf makaron ise bir kılıf gibi iletkenin üzerinde durur, esnek kalır ve takmak için ısı kaynağı gerekmez; sıcak ortamda çalışan iletken uçlarında kullanılır.

Kayıtlı gerilim değerleri aynı büyüklüğü anlatmaz: Woer standart daralan makaronlarda 600 V, Gwest bara izolasyon makaronlarında 36 kV yazar; Isıso silikon izoleli cam elyaf makaronlarda 2500 V değeri "yalıtım gerilimi" adıyla verilir. Değerin anma gerilimi mi, delinme gerilimi mi olduğunu üretici veri sayfasından teyit edin.

Ölçü nasıl seçilir

Makaron ölçüsü iletken kesitine (mm²) göre değil, üzerine geçeceği parçanın dış çapına (mm) göre seçilir; aynı kesitteki iki kablonun dış çapı yalıtım kalınlığına göre farklı olabilir.

• Daralan makaronda ürün adındaki ölçü daralmadan önceki nominal çaptır. Serbestçe daraldığında 2:1 oranlı makaron bu çapın yaklaşık yarısına, 3:1 oranlı makaron yaklaşık üçte birine iner; kaplanacak parçanın çapı bu iki değerin arasında kalmalıdır.
• Cam elyaf makaron daralmadığı için iç çapı, iletkenin dış çapından biraz büyük seçilir.

Kablo pabucu boynunda ya da ek mufu üzerinde kullanılacak makaron için ölçüyü kablodan değil, bu parçaların dış çapından alın.

Bu kategorideki markalar

• Woer: rulo halinde standart daralan makaronlar ve 3:1 oranlı içi jelli yapışkanlı makaronlar.
• Isıso: IDM serisi daralan makaronlar, IDM-YPK içi yapışkanlı tipler ve ICM serisi cam elyaf makaronlar.
• Konsan: cam elyaf ve H sınıfı silikonlu cam elyaf makaron ruloları, hazır makaron setleri.
• Gwest: GWBT bara izolasyon makaronları ve H sınıfı silikon izoleli cam elyaf makaronlar.

Sipariş notları

Gwest makaronları ile Isıso makaronlarının çoğu metre birimiyle listelenir. Konsan makaron ruloları ile Woer renkli makaronları, adında yazan rulo boyuyla rulo olarak satılır; Woer siyah standart makaronlar ise metre birimiyle kayıtlıdır. Aynı markanın içinde de birim değişebildiğinden miktarı girmeden önce ürün sayfasındaki satış birimine bakın. Terminli listelenen ürünlerde teslim süresi sipariş sırasında teyit edilir.

İzolasyon makaronu tipleri karşılaştırma tablosu

Sık sorulan sorular

H sınıfı (H Class) makaron ne demek?

H sınıfı, yalıtım malzemelerinin ısıl sınıflandırmasında 180 °C'ye karşılık gelen sınıftır; aynı sistemde B sınıfı 130 °C, F sınıfı 155 °C'dir (IEC 60085). Bu kategoride H sınıfı olarak adlandırılan ürünler silikon kaplı cam elyaf makaronlardır; Gwest modellerinde sürekli çalışma sıcaklığı +200 °C, kısa süreli çalışma sıcaklığı +250 °C olarak kayıtlıdır.

Cam elyaf makaron ısıtılınca daralır mı?

Hayır. Cam elyaf makaron daralmaz; iletkenin üzerine geçirilen esnek bir kılıftır ve iç çapı iletkenin dış çapından biraz büyük seçilir. Isıtıldığında büzülerek parçaya oturan tip, polyolefinden üretilen ısıyla daralan makarondur. Cam elyaf tipler, daralan makaronun sıcaklık sınırını aşan motor, trafo, ısıtıcı ve fırın bağlantılarında kullanılır.

Makaron ölçüsü kablo kesitine göre mi seçilir?

Makaron kesit değerine (mm²) göre değil, üzerine geçeceği kablonun, pabucun ya da ekin dış çapına (mm) göre seçilir. Aynı kesitteki iki kablonun dış çapı yalıtım kalınlığına göre değişir. Daralan makaronda parçanın en kalın yeri makaronun ilk iç çapından ince, en ince yeri daralmış çapından kalın olmalıdır; cam elyaf makaronda iç çap iletkenden biraz büyük alınır.

Fırın ve rezistans bağlantılarında hangi makaron kullanılır?

Bu bağlantılarda iletkenin ulaştığı sıcaklık, polyolefin daralan makaron için kayıtlı +125 °C üst sınırını aşabilir; bu yüzden cam elyaf makaron kullanılır. Kayıtlı üst sınırlar Gwest silikonlu cam elyaf makaronlarda sürekli +200 °C, HTG tip cam elyaf makaronda +450 °C'dir. Seçimi cihazın çalışma sıcaklığına ve üretici verisine göre yapın.

Hazır makaron seti kimler için uygundur?

Hazır set, renkli ve önceden kesilmiş ısıyla daralan makaron parçalarını tek pakette sunar. Az miktarda ve çeşitli parça gereken bakım, onarım ve atölye işlerinde rulo almaya gerek bırakmaz; sürekli aynı çapın kullanıldığı pano üretiminde ise rulo daha pratiktir. Bu kategoride Konsan'ın renkli setleri ile lehimli tip seti listelenir; set içeriğini siparişten önce teyit edin.