OG İzole Ekipmanları Nelerdir? Çeşitleri ve Seçim Kriterleri
OG izole ekipmanları, orta gerilim tesislerinde manevra, gerilim kontrolü ve kurtarma sırasında personeli koruyan eldiven, stanka, yalıtım sehpası, kontrol kalemi ve levhalardır.
OG izole ekipmanları; orta gerilim (OG) trafo merkezlerinde, hücre önlerinde ve enerji odalarında manevra, gerilim kontrolü ve acil kurtarma sırasında personeli gerilimli bölümlerden yalıtan ya da uzak tutan eldiven, stanka, yalıtım sehpası, kontrol kalemi ve kurtarma kancası gibi donanımlar ile tehlike uyarı levhalarıdır. Bu ekipmanlar yetkisiz kişinin OG tesisinde çalışmasını mümkün kılmaz; eğitimli ve yetkili personel tarafından işletme talimatı ve manevra prosedürüyle birlikte kullanılır.
Çeşitleri
| Ekipman | Ne işe yarar | Kullanım öncesi kontrol |
|---|---|---|
| Yalıtım eldiveni | Manevra ve kontrol işlemlerinde eli yalıtır | Gözle muayene, havayla şişirerek delik kontrolü, test tarihi |
| Stanka (izole manevra ıstankası) | Ayırıcı ve sigorta manevrasını mesafeden yapmayı sağlar | Yüzeyde çatlak, kir ve nem; ek yerlerinin sağlamlığı |
| Yalıtım sehpası | Manevra sırasında personeli zeminden yalıtır | Yalıtkan yüzeyin ve ayakların sağlamlığı |
| OG kontrol kalemi | Gerilimin var olup olmadığını gösterir | Test düğmesiyle ya da bilinen gerilimli noktada deneme |
| Hayat kurtarma kancası | Gerilime kapılan kişiyi temas etmeden uzaklaştırır | Yalıtkan sapın sağlamlığı, kolay ulaşılır yerde asılı olması |
| Ölüm tehlikesi levhası | Gerilimli bölmeye girişte tehlikeyi bildirir | Okunaklı olması, kapı ve hücre önünde görünür durması |
Seçim kriterleri
- Tesis işletme gerilimi: Her ekipmanın gerilim değeri tesisin en yüksek işletme gerilimini karşılamalıdır. Türkiye'de OG dağıtımda yaygın olan 34,5 kV şebekede 36 kV değerli ekipman kullanılır.
- Eldiven sınıfı: IEC 60903'e göre yalıtkan eldivenler sınıflara ayrılır; 36 kV AC, en yüksek sınıf olan sınıf 4'ün kullanım gerilimidir.
- Kontrol kaleminin gerilim aralığı: Kalemin nominal gerilim aralığı tesis gerilimini kapsamalıdır. AG için yapılmış kalem OG tesisinde kullanılmaz.
- Stanka ve sehpa değerleri: Stankanın ve sehpanın yalıtım gerilimini ve stanka boyunu ürün föyünden doğrulayın; stanka ucu, kullanılacak ayırıcı ya da sigorta ile uyumlu olmalıdır.
- Muayene ve saklama: Eldiveni katlamadan, güneş ışığından ve ısıdan uzakta saklayın; stankayı kuru ve temiz tutun, çünkü yüzeydeki kir ve nem kaçak akım yolu oluşturur.
Güvenli çalışma sırası
Gerilimsiz çalışmada sıra şudur: devreyi ayırın, yeniden kapanmaya karşı kilitleyip etiketleyin, gerilim yokluğunu kontrol kalemiyle doğrulayın, topraklayıp kısa devre edin, yakındaki gerilimli bölümleri kapatın ya da uzak tutun. İzole ekipman bu sıranın yerini tutmaz.
Sık yapılan hatalar
- AG eldiveniyle OG manevrası yapmak: Eldivenin sınıfı tesis gerilimine uymazsa yalıtım sağlamaz.
- Kontrol kalemini denemeden kullanmak: Test edilmemiş kalemin "gerilim yok" göstermesi güvenilir değildir.
- Eldiveni şişirme kontrolü yapmadan ya da ıslakken kullanmak: Gözle görülmeyen küçük delikler yalıtımı bozar.
Katalogdaki OG izole ekipmanları
OG İzole Ekipmanlar, Eldivenler ve Uyarı Levhaları kategorisinde MAS markasının 6 aktif ürünü vardır: 36 kV yalıtım eldiveni (MAS-ELDV36kV), stanka (MAS-STNK), yalıtım sehpası (MAS-IZLSHP), OG kontrol kalemi (MAS-OGKNTKL), hayat kurtarma kancası (MAS-OGHYTKRT) ve ölüm tehlikesi levhası (MAS-DKTLVH). Bu ürünlerin fiyatı teklif üzerine verilir. AG tesisatta gerilim kontrolü için gerilim ve süreklilik test cihazları kategorisine bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
36 kV eldiven hangi tesislerde kullanılır?
En yüksek işletme gerilimi 36 kV'u aşmayan OG tesislerinde, örneğin 34,5 kV dağıtım şebekesinin trafo merkezlerinde.
OG kontrol kalemi nasıl kullanılır?
Önce kalemin test düğmesiyle ya da bilinen gerilimli bir noktada çalıştığı doğrulanır. Sonra her faz ayrı ayrı kontrol edilir ve kalem yeniden denenir.
Yalıtım eldiveni ne sıklıkla kontrol edilir?
Her kullanımdan önce gözle muayene edilir ve havayla şişirilerek delik kontrol edilir. Periyodik elektriksel test aralığı üretici talimatına ve işletme prosedürüne göre belirlenir; test tarihi geçmiş eldiven kullanılmaz.
Yalıtım sehpası ile yalıtkan paspas arasındaki fark nedir?
Yalıtım sehpası taşınabilir ve manevra yapılacak noktaya konur. Yalıtkan paspas hücre önlerinde zemine serilir ve sürekli yerinde kalır.