Online UPS Seçim Rehberi
Online UPS'te doğrultucu, doğru akım barası ve inverter art arda yer alır; seçimde normal, akü ve bypass çalışma biçimleri ile VFI sınıfı bilinmelidir.
Bu rehber Online UPS kategorisindeki ürünleri seçerken bakılacak noktaları anlatır.
Çift çevrimli yapının çalışma biçimleri
Online UPS'te doğrultucu, akü grubunun bağlı olduğu doğru akım barası ve inverter art arda yer alır. Cihaz üç biçimde çalışır:
- Normal çalışma: Şebekeden alınan enerji doğrultulur; bu enerjiyle akü şarj edilir ve inverter beslenir. Yük inverterden beslenir.
- Akü çalışması: Şebeke kesildiğinde ya da giriş sınır dışına çıktığında doğrultucu durur, inverter enerjiyi aküden alır. Yük tarafında anahtarlama yapılmaz.
- Bypass çalışması: Aşırı yük ya da inverter arızasında statik bypass yükü doğrudan şebekeye aktarır; bu sırada yük şebekedeki bozulmalara açıktır.
IEC 62040-3 sınıflandırmasında çift çevrimli çalışma VFI koduyla gösterilir: çıkış gerilimi ve frekansı şebekedeki değişimlerden bağımsızdır. Enerji iki kez dönüştürüldüğü için bu çalışma biçiminin kaybı diğerlerinden yüksektir ve kayıp ısı olarak ortama verilir.
Faz yapısına göre hangi model
Ürün adlarındaki 1f/1f, 3f/1f ve 3f/3f ifadeleri giriş ve çıkış faz sayısını verir. Siel adlarında Sld 11 modelleri 1f/1f, Sld 31 modelleri 3f/1f, SLDS 33 modelleri 3f/3f olarak listelenir.
- 1f/1f: Tek fazlı hattan beslenen sunucu, ağ ve ölçüm cihazları gibi yükler.
- 3f/1f: Yüklerin tamamı tek fazlı olduğu halde gücün üç fazlı şebekeden alınması gereken kurulumlar.
- 3f/3f: Üç fazlı yükler ve çıkışta fazlara dağıtılan büyük güçler.
Güç, akü ve bağlantı
Online UPS'lerde görünür güç (kVA) yanında aktif güç (kW) de verilir; ikisinin oranı cihazın çıkış güç faktörüdür. ABB kayıtlarında güç faktörü 0,9 ya da 1 olarak yer alır; aynı kVA değerindeki iki cihazın taşıyabildiği kW bu nedenle farklı olabilir. Karşılaştırmayı yükünüzün kW değeriyle de yapın.
Akü tarafında Siel SLDS 33 modellerinin "akülü" ve "aküsüz" seçenekleri ayrı ürünlerdir. ABB kayıtlarında akünün değiştirilebilir akü mü yoksa akü modülü mü olduğu verilir; tam yükteki akü çalışma süresi ve bağlanabilecek harici akü modülü sayısı da birçok modelde belirtilir.
Montaj biçimi ABB kayıtlarında kule (Tower) ya da rack-kule (Rack-Tower) olarak yer alır; Siel Srt 11 modelleri de rack-kule tipidir. Rack-kule cihaz hem dik olarak zemine konabilir hem kabin içine yatay monte edilebilir; kabin içi güç dağıtımı için PDU güç dağıtım üniteleri sayfasına bakabilirsiniz. ABB kayıtlarında ayrıca bağlantı tipi (IEC C14, IEC C20 ya da sabit bağlantı) ile C13 ve C19 çıkış sayısı verilir; sabit bağlantılı cihaz fişle değil, tesisata kabloyla bağlanır.
Kurulum öncesi kontrol listesi
- Yük listesi: kVA ve kW toplamları, kalkış akımı yüksek yükler.
- Besleme: giriş faz sayısı, nötr ve topraklama, bypass girişinin ayrı beslenip beslenmeyeceği.
- Koruma ve kablo: giriş, bypass ve çıkış hatlarının koruma elemanı ve kesiti. Ön hesap için aktif güçten akım ve sigorta hesaplama ve kablo akım taşıma kapasitesi hesaplama araçları kullanılabilir.
- Akü: istenen süre, akülerin yerleşimi ve ortam sıcaklığı.
- Yer ve ısı: ağırlık, servis boşluğu ve havalandırma. ABB kayıtlarının bir bölümünde güç kaybı ve ısı yayılımı W olarak verilir; havalandırma bu değere göre planlanır.
Kesin değerler üreticinin kurulum kılavuzuna ve projeye göre belirlenir.
Bu kategorideki markalar
- Siel: 1f/1f Sld 11, 3f/1f Sld 31, rack-kule Srt 11 ve 3f/3f SLDS 33 modelleri; SLDS 33 modelleri ürün adında LCD dokunmatik ekranla listelenir.
- ABB: PowerValue 11T G2 ve 11RT G2 gibi kule ve rack-kule biçiminde çift çevrimli modeller. Ürün adında yalnızca üretici sipariş kodu bulunduğundan güç değerine teknik özelliklerden bakın.
- Schneider Electric: 230 V SPM online modelleri.
Sipariş notları
Ürünler adet olarak satılır. Schneider Electric Easy UPS SRV çevrimiçi modelleri, üç fazlı Easy UPS cihazları ile akü modülü, akü kabini ve network kartı gibi parçalar üst kategori olan UPS kesintisiz güç kaynakları sayfasındadır; AVR'li küçük güçlü cihazlar için line interactive UPS sayfasına bakın. ABB ürünlerine üretici kodunu (örneğin 4NWP100150R0001) arama kutusuna yazarak ulaşabilirsiniz.
Karşılaştırma ve seçim tablosu
| Seçim Kriteri | 1–3 kVA Monofaze (1/1) Online UPS | 6–10 kVA Monofaze / Trifaze (1/1 veya 3/1) UPS | 10–200+ kVA Trifaze (3/3) Endüstriyel Online UPS |
|---|---|---|---|
| Giriş / Çıkış Fazı | 1 Faz Giriş – 1 Faz Çıkış (230 V AC, priz veya klemensli) | 1/1 Faz veya 3 Faz Giriş – 1 Faz Çıkış (klemens bağlantılı) | 3 Faz Giriş – 3 Faz Çıkış (400 V AC + N) |
| Çevrim Teknolojisi | Çift çevrim (Double Conversion), 0 ms geçiş, tam sinüs | Çift çevrim, dahili statik ve manuel bakım bypass | Çift çevrim, IGBT doğrultucu, paralel yedekli (N+1) yapı |
| Kasa ve Akü | Kule (Tower) veya 19" Rack tipi, dahili akülü | Kule veya Rack, dahili akü + ek akü kabini (EBM) uyumlu | Harici veya dahili akü kabinli, uzun otonomi seçeneği |
| Tipik Uygulama | Sunucu, iş istasyonu, PLC panosu, kamera/network kabini | Laboratuvar, küçük veri odası, medikal görüntüleme | Fabrika otomasyonu, veri merkezi, hastane ve bina kritik yükü |
Sık sorulan sorular
Online UPS'teki eko mod nedir?
Eko modda yük, şebeke uygun olduğu sürece bypass hattı üzerinden doğrudan şebekeden beslenir; çift çevrim devre dışı kaldığı için verim yükselir. Şebeke tolerans dışına çıktığında cihaz çift çevrimli çalışmaya döner. Bu modda çıkış şebekeye bağlıdır (IEC 62040-3 sınıflandırmasında VFD) ve UPS şebekeyi iyileştirmez. ABB kayıtlarında normal çalışma ve eko mod verimleri ayrı ayrı verilir; modun kullanılıp kullanılmayacağı yükün duyarlılığına göre belirlenir.
Statik bypass ile bakım bypass'ı arasındaki fark nedir?
Statik bypass cihazın içindedir ve elektronik olarak çalışır: aşırı yük ya da inverter arızasında yükü kendiliğinden şebekeye aktarır. Bakım bypass'ı elle kumanda edilir; cihaz servise alınırken ya da değiştirilirken yükü UPS'in elektroniği dışından, doğrudan şebekeden besler. Yükün bakım sırasında da enerjili kalması gerekiyorsa bakım bypass'ı projeye eklenir. ABB kayıtlarının bir bölümünde harici bakım bypass'ı bilgisi teknik özelliklerde yer alır.
Akülü ve aküsüz online UPS arasındaki fark nedir?
Akülü ürün, aküleriyle birlikte listelenen cihazdır. Aküsüz ürün yalnızca UPS'i kapsar; akü grubu istenen süreye göre ayrıca seçilir. Uzun çalışma süresi istenen ya da akülerin ayrı bir hacme konacağı kurulumlarda aküsüz cihaz tercih edilir. Akü grubunun gerilimi, kapasitesi ve bağlantı biçimi UPS üreticisinin verisine göre belirlenir.
3f/1f ile 3f/3f online UPS arasında nasıl seçim yapılır?
Belirleyici olan yüklerdir. Yüklerin tamamı tek fazlıysa ve tek bir çıkış hattından dağıtılabiliyorsa 3f/1f yapı kullanılabilir; normal çalışmada şebekeden çekilen akım üç faza bölünür. Bypass çalışmasında ise tek fazlı yük şebekenin tek fazından beslenir; bypass hattı ve nötr üretici verisine göre boyutlandırılır. Üç fazlı yük varsa ya da toplam güç tek fazlı çıkış için büyükse 3f/3f yapı seçilir ve tek fazlı yükler fazlara dengeli dağıtılır.
Kule tipi ile rack-kule tipi online UPS arasındaki fark nedir?
Kule tipi cihaz zemine ya da rafa dik olarak konur. Rack-kule tipi cihaz hem bu biçimde hem de kabin içine yatay monte edilerek kullanılabilir. Kabine takılacaksa cihazın derinliği, ağırlığı ve kabinde kaplayacağı yükseklik teknik özelliklerden kontrol edilir; akü modülü eklenecekse onun için de kabinde yer ayrılır.