Panolar Seçim Rehberi

Panolar gövde malzemesine ve iç düzene göre metal sac, plastik, otomat ve şantiye tiplerine ayrılır; seçimde önce ortam ve IP sınıfı değerlendirilir.

Bu rehber Panolar kategorisindeki ürünleri seçerken bakılacak noktaları anlatır.

Pano çeşitleri ve kullanım yerleri

Alt kategoriler gövde malzemesine ve iç düzene göre ayrılır.

• Metal sac panolar: Montaj sacına şalter, kontaktör, sürücü ve klemens dizilen kumanda ve dağıtım gövdeleri. Duvar tipi ve yatay tip modeller Çetinkaya Pano'nun Eko, KE ve Etanj E serilerindendir.
• Plastik panolar: Çoğunlukla ABS gövdeli, sac ya da plastik montaj tabanlı düz panolar; opak kapaklı ve şeffaf kapaklı modeller ayrı listelenir.
• Otomat panoları: İçinde otomat rayı ve modül pencereli ön kapak (perde) bulunan sigorta dağıtım panoları. ABB'nin Mistral serisi dağıtım kutuları ve aksesuarları ile Çetinkaya Pano ve Adal Pano'nun otomat panoları burada yer alır.
• Harici şantiye panoları: Geçici tesislerde priz çıkışlarıyla enerji dağıtan panolar. Bemis modelleri metal gövdeli ve IP44 sınıfındadır; demonte ve montajlı seriler ayrı ürünlerdir.

Pano seçerken hangi sırayla karar verilir

1. Ortam ve IP sınıfı. Şantiye panolarının adında IP44, plastik panoların adında IP65, IP66 ve IP67 geçer. IP44, 1 mm'den büyük katı cisimlere ve her yönden sıçrayan suya karşı korumadır. İlk rakamı 6 olan sınıflarda gövde toz geçirmezdir; ikinci rakam 5 ve 6 su jeti, 7 ise geçici daldırma deneyini gösterir.
2. Gövde malzemesi. Sac ya da plastik seçiminde cihaz ağırlığı, ısı, korozyon ve gövdenin yalıtkan olması birlikte tartılır.
3. İç düzen. Yalnızca otomat ve kaçak akım rölesi gibi ray tipi cihazlar dizilecekse otomat panosu; kontaktör, sürücü ve güç kaynağı da yerleşecekse montaj tabanlı düz pano uygundur.
4. Ölçü. Ürün adındaki ölçü gövde ölçüsüdür; cihazların bağlandığı montaj tabanı bundan küçüktür. Derinliği en derin cihaz ile kapağa takılacak elemanlar belirler.
5. Kapak. Gösterge ve sinyal lambaları kapak açılmadan izlenecekse şeffaf, izleme gerekmiyorsa opak kapak seçilir.
6. Darbe dayanımı. IK kodu gövdenin dıştan gelen mekanik darbeye karşı korumasını sınıflandırır; Bemis ABS panolarının özelliklerinde IK10 yazar.

Düz panoların iç donanımı ayrı kategorilerdedir: raylar, pano içi kablo kanalları, klemensler ve baralar ve dağıtım blokları. Bara kesitini bara akım taşıma kapasitesi hesaplama aracıyla ön kontrol edebilirsiniz; kesin değer proje hesabına aittir.

Otomat panosu adındaki sıra ve modül gösterimi

Çetinkaya Pano adlarındaki 2x12, iki sırayı ve her sırada 12 otomat yerini, yani toplam 24 otomatlık kapasiteyi gösterir. 3x22+1 gibi adlardaki +1, pako şalter için ayrılmış yerdir. Adal Pano sıradaki modül sayısını öne yazar: 17x4, dört sırada toplam 68 modül demektir. Sayılar tek kutuplu otomat genişliğine göredir; üç kutuplu bir otomat üç, dört kutuplu bir kaçak akım rölesi çoğunlukla dört yer kaplar. Sayımı gerçek cihaz listesiyle yapın ve yedek yer bırakın.

Boş pano ile donatılmış pano arasındaki fark

Boş mahfazaların ayrı bir standardı vardır: IEC 62208, şalt ve kumanda cihazları yerleştirilmeden önceki boş gövdeyi kapsar. Cihazlar takılıp kablolandığında ortaya çıkan pano IEC 61439 serisinin konusudur. Pratik sonucu şudur: üreticinin verdiği IP ve IK değeri, teslim edildiği hâliyle ve kapağı kapalı gövde içindir. Kapağa buton, gövdeye rakor ya da fan deliği açıldığında koruma, takılan parçanın sınıfı ve montajın sızdırmazlığıyla sınırlanır.

Bu kategorideki markalar

• ABB: otomat panoları grubunda Mistral serisi dağıtım kutuları ve aksesuarları; sac panolar grubunda IS2 dikili pano sistemine ait, sipariş koduyla listelenen ürünler.
• Çetinkaya Pano: Eko, KE ve Etanj E sac panolar, düz plastik panolar, ABS otomat panoları ve priz çıkışlı şantiye panoları.
• Adal Pano: sac ya da plastik tabanlı ABS panolar ve otomat panoları.
• Bemis: IP65 ABS panolar ve IP44 metal şantiye panoları.
• Akiş Plastik opak ve şeffaf kapaklı plastik panolar, TP Elektrik IP65, IP66 ve IP67 sınıflarında plastik panolar listeler.

Sipariş notları

• Ürünler adetle satılır. Bir bölümü terminli listelenir; bu ürünlerde teslim süresi sipariş öncesinde teyit edilir.
• Bemis şantiye panolarında otomat, kaçak akım ve kompakt şalterler teslim kapsamında değildir.
• Çetinkaya Pano ölçüleri santimetre (35x50x19,5), Adal Pano, Bemis ve TP Elektrik milimetre (300x400x170) olarak yazar.
• Ürün adlarının çoğu üretici kodunu taşır (ÇP 5017, MD9026, BPA-3001-0036 gibi); kodu aramaya yazarak ürüne doğrudan ulaşabilirsiniz.

Elektrik panosu tipleri karşılaştırma tablosu

Sık sorulan sorular

IP44 ile IP65 pano arasındaki fark nedir?

IP44'te ilk rakam 4, 1 mm'den büyük katı cisimlere karşı korumayı; ikinci rakam 4 ise suyun her yönden sıçramasına karşı korumayı anlatır. IP65'te ilk rakam 6'dır, yani gövde toz geçirmezdir; ikinci rakam 5, her yönden gelen su jetine karşı korumadır. Bu kategoride IP44 şantiye panolarının, IP65 ABS plastik panoların adında geçer. Yoğun toz olan ya da basınçlı suyla yıkanan yerde bu fark belirleyicidir; gereken sınıf projeye göre seçilir.

Sac pano ile plastik pano arasında nasıl seçim yapılır?

Belirleyici olan ortam ve cihaz yüküdür. Sac pano ağır cihazları taşır, darbeye dayanır ve ısıyı gövde yüzeyinden daha kolay atar; boyası zedelenen yerde paslanabilir. ABS plastik pano paslanmaz, hafiftir ve gövdesi yalıtkandır; nemli ve korozif ortamlarda bu yüzden seçilir. Güneş alan yerde plastik gövdenin UV dayanımı, ısınan cihazlarda ise iç sıcaklık üretici verisinden ayrıca kontrol edilir.

Şantiye panoları şalterleriyle birlikte mi gelir?

Bemis şantiye panolarının ürün verisinde otomat, kaçak akım ve kompakt şalterlerin teslim kapsamında olmadığı belirtilir; bu cihazlar ayrıca alınır. Ürün donanımı satırı panodaki prizlerin sayısını ve akımını verir. Demonte ve montajlı seriler ayrı kodlarla listelenir. Çetinkaya Pano adlarında ise priz çıkış sayısı ile sigorta, pako ve kompakt şalter için yer bulunduğu yazar.

IK10 ne anlama gelir?

IK kodu, bir mahfazanın dışarıdan gelen mekanik darbeye karşı sağladığı korumayı sınıflandırır ve IEC 62262 standardında tanımlanır. IK10, 20 J darbe enerjisine karşılık gelir; IK08 5 J, IK09 10 J düzeyindedir. Kod yalnızca darbeyi anlatır: toza ve suya karşı korumayı IP kodu gösterir, güneşe dayanım ise malzeme bilgisinden anlaşılır.