Rakorlar Seçim Rehberi
Rakorlar kablo rakoru, spiral boru rakoru ve aksesuar olarak ayrılır; seçimde PG ile metrik diş farkı ve kablo ya da boru ölçüsü belirleyicidir.
Bu rehber Rakorlar kategorisindeki ürünleri seçerken bakılacak noktaları anlatır.
Rakor çeşitleri
- Kablo rakorları: kabloyu contasıyla sıkarak gövdeden geçirir. Burada polyamid gövdeli standart etanj tipler PG, eurometrik etanj tipler metrik dişlidir; etanj, sızdırmaz anlamına gelir. Pirinç nikel kaplı ve paslanmaz çelik gövdeli rakorlar ile ekranlı kablolar için EMC tip topraklamalı rakorlar da bu gruptadır.
- Spiral boru rakorları: kabloyu değil, kabloyu taşıyan spiral boruyu cihaza bağlar. Polyamid geçmeli tipler ile pirinç sabit ve döner tipler vardır; seçim spiralin dış çapına ve cihazdaki diş ölçüsüne göre yapılır.
- Rakor aksesuarları: boş girişleri kapatan kör tapalar, dişsiz delikte rakoru arkadan sıkan somunlar, conta, O-ring ve yassı rondelalar. Çok delikli (multi) contalar tek rakordan birden fazla kablo geçirmeye yarar.
Metrik ve PG diş arasındaki fark
PG (Panzergewinde), DIN 40430'da tanımlı, 80° profil açılı eski Alman diş sistemidir. PG numarası dişin çapını doğrudan vermez: PG 16 dişin dış çapı 22,5 mm, PG 21 dişin dış çapı 28,3 mm'dir. Metrik rakor dişleri EN 60423'e göredir ve adındaki sayı dış çaptır: M20x1,5, 20 mm çaplı ve 1,5 mm hatveli diş demektir.
PG, büyük ölçüde metrik dişle değiştirilmiştir; eski pano, motor ve makinelerde PG dişli girişler bulunduğundan PG rakor ihtiyacı sürer. Veri sayfalarında görülen EN 50262'nin yerini kablo rakorları standardı EN 62444 almıştır.
Aksesuar adlarında görülen "PG 21 / M 25" gibi çift yazım, iki sistemin birbirine yakın ölçülerini eşleştirir ve conta gibi dişsiz parçalar için kullanılır. Dişli parçalarda (rakor, somun, kör tapa) PG ile metrik birbirine uymaz.
Seçerken sırasıyla nelere bakılır
- Diş tipi ve ölçüsü: cihazdaki dişli girişe ya da panoda açılacak deliğe göre belirlenir. Dişsiz delik, dişin dış çapına göre açılır; kesin delik ölçüsünü üretici verisinden alın.
- Sıkma aralığı: kablonun dış çapı, rakorun sıkma aralığının içinde olmalıdır. Aynı diş ölçüsü farklı aralıklarla üretilir; Ortaç M20x1,5 polyamid rakorlarda 4-10 mm, 6-12 mm ve 10-14 mm sıkma aralıklı modeller vardır. Çapı kesitten tahmin etmeyin; kablo veri sayfasından alın ya da ölçün.
- Gövde malzemesi: polyamid hafif ve yalıtkandır, korozyona uğramaz; kayıtlı modellerde çalışma sıcaklığı -20 °C ile +100 °C arasındadır. Pirinç nikel kaplı gövde mekanik zorlanmanın yüksek olduğu yerler, paslanmaz çelik gövde korozif ortamlar için seçilir.
- Diş boyu: kalın cidarlı gövdelerde ve arkadan somunla sıkılan montajlarda uzun dişli tipler gerekir. Ortaç metrik polyamid rakor tablosunda M12-M25 ölçülerinin diş boyu standart modelde 8-10 mm, uzun dişli modelde 15 mm verilir.
- Ekranlı kablo: sürücü-motor kablolarında ve ekranlı sinyal kablolarında EMC rakorun içindeki kontak elemanı ekran örgüsünü çepeçevre kavrar ve gövdeye bağlar.
IP 67 ve IP 68 ne anlatır
IEC 60529'a göre ilk rakam 6, toz girişine karşı tam korumayı gösterir. İkinci rakam 7, 1 m'ye kadar derinlikte 30 dakikalık geçici daldırmayı; 8 ise koşullarını üreticinin belirlediği sürekli daldırmayı ifade eder. Bu yüzden IP 68 değerini üreticinin verdiği derinlik ya da basınçla birlikte okumak gerekir; Ortaç polyamid metrik rakorlarda değer "IP68 5 bar (o-ring ile)" olarak verilir.
Rakorun IP değeri contası takılı, kablo çapı sıkma aralığında ve rakor gövdeye tam oturmuşken geçerlidir; panonun kendi IP sınıfını yükseltmez. Kullanılmayan girişler kör tapayla kapatılmadığında pano girişi açık kalır.
Bu kategorideki markalar
- Ortaç: polyamid etanj rakorlar (standart, eurometrik, uzun diş, kapalı contalı, spiral uçlu), pirinç nikel kaplı, EMC ve paslanmaz çelik rakorlar, spiral boru rakorları, kör tapa, somun ve contalar.
- Isıso: IPG serisi polyamid PG rakorlar, geçmeli spiral rakorları, polyamid kör tapa ve somunlar.
- Gwest: GW serisi PG ve metrik polyamid rakorlar, kör tapalar.
- TP Elektrik: plastik ve metal somunlu IP 68 kablo rakorları, M25 rakor seti.
Sipariş notları
Satış birimi adettir. Ortaç ürün adlarındaki "(125ad/kutu)" gibi ifadeler kutu içi adedi gösterir; paket bilgisini ürün sayfasından kontrol edin. Ortaç'ın pirinç nikel kaplı, EMC, paslanmaz çelik ve kapalı contalı rakorları terminli listelenir; teslim süresi bu ürünlerde sipariş aşamasında teyit edilir. Aradığınız rakoru stok koduyla da bulabilirsiniz.
Kablo rakoru tipleri karşılaştırma tablosu
| Rakor Tipi | Diş Normu | Gövde Malzemesi | Koruma ve Uygulama Alanı | Ürün Grubu |
|---|---|---|---|---|
| Metrik ve PG plastik kablo rakoru | EN 62444 (M12–M63) / DIN 40430 (PG7–PG48) | Polyamid PA6 / PA66 | IP68 toz/su sızdırmazlığı; otomasyon ve dağıtım panoları | Plastik Kablo Rakorları |
| Pirinç (metal) kablo rakoru | Metrik / PG | Nikel kaplı pirinç (CW614N) | Mekanik darbe dayanımı, ağır sanayi ve EMC ekranlama | Metal Kablo Rakorları |
| Spiral boru rakoru | Metrik / PG | Polyamid veya metal | Spiral koruma borularının pano ve buat girişlerine kilitlenmesi | Spiral Boru Rakorları |
Sık sorulan sorular
PG rakor yerine metrik rakor takılabilir mi?
Aynı dişli girişe takılamaz. PG diş 80° profil açılıdır ve çapları metrik dişlerden farklıdır; örneğin PG 16 dişin dış çapı 22,5 mm, M20 dişin dış çapı 20 mm'dir. Dişsiz, düz bir pano deliğinde rakor arkadan somunla sıkıldığı için delik çapına uyan sistem seçilebilir. Dişli cihaz girişlerinde girişle aynı sistemden rakor kullanın.
PG rakor ölçüleri kaç milimetredir?
PG numarası milimetre değildir. DIN 40430'a göre diş dış çapları şöyledir: PG 7 12,5 mm, PG 9 15,2 mm, PG 11 18,6 mm, PG 13,5 20,4 mm, PG 16 22,5 mm, PG 21 28,3 mm, PG 29 37 mm, PG 36 47 mm, PG 42 54 mm, PG 48 59,3 mm. Pano deliğini bu çapa göre, kesin ölçüyü rakor üreticisinin verisinden alarak açın.
M20 rakor hangi kablo çapına uyar?
Diş ölçüsü tek başına kablo çapını belirlemez; aynı dişte farklı sıkma aralıkları üretilir. Örneğin Ortaç M20x1,5 polyamid rakorlarda 4-10 mm, 6-12 mm ve 10-14 mm sıkma aralıklı modeller vardır. Kablonun dış çapını veri sayfasından alın ya da ölçün, sonra bu çapı sıkma aralığının içinde bırakan modeli seçin.
IP 68 rakor ile IP 67 rakor arasındaki fark nedir?
İkisinde de ilk rakam 6'dır, yani toz girişine karşı tam koruma vardır. IP 67, 1 m'ye kadar derinlikte 30 dakikalık geçici daldırmayı; IP 68 ise koşullarını üreticinin belirlediği sürekli daldırmayı ifade eder (IEC 60529). IP 68 değerini üreticinin verdiği derinlik ya da basınç bilgisiyle birlikte değerlendirin; değer conta takılı ve kablo çapı sıkma aralığındayken geçerlidir.
EMC rakor ne zaman kullanılır?
Ekranlı kablonun ekranı pano girişinde gövdeye bağlanacaksa EMC tip topraklamalı rakor kullanılır. Rakorun içindeki kontak elemanı ekran örgüsünü çepeçevre kavrar ve metal gövde üzerinden panoya bağlar. Frekans konvertörü ile motor arasındaki kablolar ve ekranlı sinyal kabloları tipik uygulamalardır. Bu kategorideki EMC rakorlar pirinç nikel kaplıdır; PG ve metrik dişli modelleri vardır.
Polyamid rakor mu, pirinç rakor mu seçilmeli?
Polyamid rakor hafif ve yalıtkandır, korozyona uğramaz; genel amaçlı pano ve buat girişlerinde kullanılır. Kayıtlı polyamid modellerde çalışma sıcaklığı -20 °C ile +100 °C arasındadır. Pirinç nikel kaplı rakor mekanik zorlanmanın yüksek olduğu makine gövdelerinde ve ekran bağlantısı gereken yerlerde, paslanmaz çelik rakor korozif ortamlarda seçilir.