Regülatörler Seçim Rehberi
Servo voltaj regülatörü çıkış gerilimini sürekli ölçüp kademesiz düzeltir; seçimde monofaze veya trifaze yapı ile kVA gücüne bakılır.
Bu rehber Regülatörler kategorisindeki ürünleri seçerken bakılacak noktaları anlatır.
Servo voltaj regülatörü nasıl çalışır
Servo regülatörde elektronik devre çıkış gerilimini sürekli ölçer. Gerilim ayar değerinden saptığında servo motor, değişken oto trafosunun sargısı üzerinde gezen fırçayı hareket ettirir ve çıkışı yeniden ayar değerine getirir. Düzeltme kademesizdir; çıkışta kademe geçişinden kaynaklanan sıçrama oluşmaz. Buna karşılık düzeltme hızı fırçanın mekanik hareketiyle sınırlıdır: servo regülatör gün içinde yavaş değişen ya da uzun süre düşük veya yüksek kalan gerilimi düzeltir, çok kısa süreli gerilim çökmelerini karşılayamaz.
Monofaze ve trifaze modeller
Ürün adındaki faz gösterimi girişi ve çıkışı birlikte verir: 1f/1f tek fazlı giriş ve tek fazlı çıkış, 3f/3f üç fazlı giriş ve üç fazlı çıkış demektir.
- Monofaze servo regülatörler: tek fazlı hatlar ve tek fazlı yükler içindir; 5 kVA, 7,5 kVA, 20 kVA ve 50 kVA gibi güçler listelenir.
- Trifaze servo regülatörler: üç fazlı pano ve tesis girişleri ile üç fazlı motorlu makineler içindir; 10,5 kVA, 22,5 kVA, 45 kVA, 75 kVA ve 150 kVA gibi güçler listelenir.
Trifaze regülatörün anma gücü üç faza eşit bölünür. Yük fazlara eşit dağılmıyorsa en yüklü fazın yükü, regülatörün faz başına düşen gücünü aşmamalıdır. Regülatörün her fazı ayrı ayrı mı yoksa üç fazı birlikte mi düzelttiğini de üretici verisinden kontrol edin; fazları ayrı düzelten yapı, faz gerilimleri birbirinden farklı olan hatlarda her fazı kendi ayar değerine getirir.
Regülatör gücü nasıl belirlenir
- Regülatörden beslenecek cihazları listeleyin ve görünür güçlerini (VA ya da kVA) toplayın. Etiketinde yalnızca akım yazan tek fazlı cihazda görünür güç, gerilim ile akımın çarpımıdır.
- Motorlu yükleri ayrı işaretleyin. Doğrudan kalkış yapan kompresör ve pompa motorları kalkışta anma akımının üzerinde akım çeker; regülatör bu akımı da taşıyabilmelidir.
- Toplamın üzerinde bir güç seçin. Regülatörü sürekli tam yükte çalıştırmamak ve sonradan eklenecek yüklere yer açmak için pay bırakılır; payın büyüklüğü yük tipine ve üretici önerisine göre belirlenir.
- Giriş ve çıkış korumasını ve kablo kesitini kontrol edin. Aynı yükte giriş akımı, giriş gerilimi düştükçe artar; giriş tarafı bu nedenle üreticinin verdiği en büyük giriş akımına göre seçilir. Ön hesap için aktif güçten akım ve sigorta hesaplama ile kablo akım taşıma kapasitesi hesaplama araçlarını kullanabilirsiniz; kesin değerler proje hesabına aittir.
Güç dışında karşılaştırılacak değerler
Ürün adlarında yalnızca güç ve faz yapısı yazar; aşağıdaki değerlere üreticinin teknik verisinden bakılır.
- Giriş gerilim aralığı: Regülatör çıkışı yalnızca bu aralık içinde ayar değerinde tutar. Hat gerilimini seçimden önce günün farklı saatlerinde ölçerek en düşük ve en yüksek değeri belirleyin.
- Çıkış toleransı: Çıkış geriliminin ayar değerinden ne kadar sapabileceğini gösterir; beslenecek cihazın izin verdiği gerilim aralığıyla karşılaştırılır.
- Düzeltme hızı: Gerilimdeki değişimin ne kadar sürede giderildiğini gösterir; yükü ani değişen hatlarda önem kazanır.
- Koruma ve bypass: Aşırı ve düşük gerilimde çıkışı kesen korumanın ve arıza ya da bakım sırasında yükü doğrudan şebekeye aktaran bypass şalterinin bulunup bulunmadığına bakın.
Servo regülatör ile statik regülatör arasındaki fark
Statik regülatörde gerilim, hareketli parça olmadan yarı iletken anahtarlarla düzeltilir; tepkisi servo regülatöre göre hızlıdır ve fırça bakımı yoktur. Servo regülatörde motor ve fırça mekanik olarak çalıştığından fırça zamanla aşınır ve periyodik bakım gerekir. Bu kategorideki ürünlerin tamamı servo tiptedir ve servo regülatörler sayfasında toplanır.
Kesintiye ve çok kısa süreli gerilim çökmelerine duyarlı yüklerde regülatör yerine UPS kesintisiz güç kaynakları değerlendirilir.
Sipariş notları
Ürünler adet olarak satılır ve Siel markalıdır. Güç (kVA) ve faz yapısı ürün adında yazar. 15 kVA ve 30 kVA güçleri hem monofaze hem trifaze olarak listelendiğinden sepete eklemeden önce faz yapısını kontrol edin.
Karşılaştırma ve seçim tablosu
| Seçim Kriteri | Monofaze Servo Regülatör (1 – 30 kVA) | Trifaze Servo Regülatör (10 – 200+ kVA) | Statik (Tristörlü / IGBT) Regülatör |
|---|---|---|---|
| Düzeltme Teknolojisi | Varyak (toroidal trafo) + DC servo motorlu fırça | Her fazı bağımsız regüle eden 3 adet servo varyak sistemi | Hareketli parçasız yarı iletken (tristör/IGBT) anahtarlama |
| Tepki Süresi | ~80–100 V/sn (mekanik tarama hızı) | ~80–100 V/sn, fazlar arası dengesizliği de düzeltir | Çok hızlı (<20 ms / 500 V/sn) anlık voltaj düzeltme |
| Düzeltme Aralığı | 130–250 V veya 160–250 V AC → 220 V ±%2 | 275–450 V AC → 380/400 V AC ±%2 | Çok hızlı darbe ve gerilim çökmesi (sag) olan şebekeler |
| Tipik Uygulama | Konut, kombi/klima, ofis ve küçük atölye girişi | Fabrika, asansör, medikal ve CNC takım tezgahları | Lazer kesim, hassas tıp cihazları ve hızlı değişen yükler |
Sık sorulan sorular
Regülatör gücü neden kW değil kVA olarak verilir?
Regülatörün sargıları ve fırçası taşıyabildiği akımla sınırlıdır; akımı belirleyen büyüklük aktif güç değil görünür güçtür. Görünür güç, gerilim ile akımın çarpımıdır ve VA ya da kVA ile ifade edilir. Güç faktörü düşük bir yük aynı kW değeri için daha fazla akım çeker; bu nedenle regülatör, yükün kVA değeriyle karşılaştırılarak seçilir.
Üç fazlı tesiste monofaze regülatör kullanılabilir mi?
Tek fazlı bir yük, üç fazlı tesisin bir fazı ile nötrü arasından beslenir; yalnızca bu yük korunacaksa besleme hattına monofaze (1f/1f) regülatör bağlanabilir. Üç fazlı motor ve makineler trifaze (3f/3f) regülatör gerektirir. Tesisin tamamı korunacaksa trifaze regülatör ana girişe bağlanır ve tek fazlı yükler de onun çıkışından beslenir; bu durumda yüklerin fazlara dağılımı regülatörün faz başına gücüyle karşılaştırılır.
UPS kullanılan yerde ayrıca regülatör gerekir mi?
UPS'in giriş gerilim aralığı hattaki değişimi karşılıyorsa çoğu uygulamada ayrıca regülatör gerekmez; online UPS çıkış gerilimini kendisi üretir. Hat gerilimi UPS'in giriş aralığının dışına sık çıkıyorsa UPS her seferinde aküye geçer ve akü daha sık kullanılır. Bu durumda UPS'in önüne regülatör konup konmayacağı, iki cihazın üretici verisine göre projede belirlenir.
Kombi, klima ya da buzdolabı için regülatör seçerken neye dikkat edilir?
Bu cihazlarda kompresör ya da pompa motoru bulunur; inverterli olmayan motorlar kalkışta anma akımının üzerinde akım çeker. Regülatör gücü yalnızca etiketteki çalışma gücüne göre değil, kalkış akımını da taşıyacak biçimde seçilir. Cihazın etiket değerlerini ve varsa üreticisinin regülatör önerisini esas alın; aynı regülatöre birden fazla cihaz bağlanacaksa güçler toplanır.