Servo Motorlar Seçim Rehberi
Servo motor, enkoder geri beslemesi ve servo sürücüyle konumu, hızı ve torku hassas kontrol edilen motordur. Tork, devir ve sürücü uyumuna göre seçilir.
Servo motor nedir? Servo motor, üzerindeki geri besleme elemanı (enkoder) ve bir servo sürücüyle birlikte çalışarak konumu, hızı ve torku hassas biçimde kontrol edilen motordur. Sürücü, enkoderden aldığı bilgiye göre motoru komut verilen konuma ve hıza getirir. CNC tezgâhları, robotlar, paketleme makineleri ve konumlandırma eksenlerinde kullanılır; şebekeye doğrudan bağlanmaz, uyumlu bir servo sürücü gerektirir.
Bu rehber Servo Motorlar kategorisindeki ürünleri seçerken bakılacak noktaları anlatır.
Servo motor seçerken nelere bakılır
- Tork ve devir: anma torku motorun sürekli verebildiği, tepe torku ise ivmelenme sırasında kısa süreli verebildiği torktur. Güç, tork ve devir birbirine bağlıdır; aynı güçte düşük devirli motor daha yüksek tork verir. Örneğin kategorideki 1 kW Delta motorlar 3000 rpm'de 3,18 Nm, 2000 rpm'de 4,77 Nm anma torkuyla listelenir. Yükün hız profili boyunca istediği sürekli torku anma torkuyla, ivmelenmede istediği torku tepe torkuyla karşılaştırın.
- Atalet uyumu: yükün motor miline indirgenmiş ataleti rotor ataletine göre büyüdükçe eksenin ayarı güçleşir. Üreticiler bu nedenle düşük, orta ve yüksek ataletli motor serileri sunar; izin verilen oranı ve boyutlandırmayı üretici verisine göre yapın.
- Flanş ve mil: flanş ölçüsü ve mil çapı redüktöre ya da kapline uymalıdır. Kategoride 40, 60, 80, 100, 130 ve 180 mm gibi flanş ölçüleri bulunur; Delta, GMT ve Isıso ürünlerinde flanş ve mil çapı ürün adında ya da verisinde yazar.
- Fren: düşey eksenlerde motor enerjisizken yükün kaymasını önlemek için frenli model seçilir; frenin kullanım koşulları üretici verisinde tanımlıdır.
- Enkoder: ürün adlarında 17, 20, 22 ve 23 bit çözünürlükler ile artımsal (incremental) ve mutlak (absolute) tipler geçer. Eksenin her açılışta referans alıp alamayacağına ve sürücünün desteklediği enkoder tipine göre seçin.
- Besleme ve sürücü: GMT ürünlerinin verisindeki "uyumlu sistem beslemesi" (tek faz 220 V AC ya da üç faz 380 V AC) motorun birlikte çalıştığı sürücünün şebeke beslemesidir. Motoru aynı serinin servo sürücüsüyle eşleştirin; motor ve sürücüyü tek kalemde almak için Servo Setleri kategorisine bakın.
- Koruma sınıfı: ürün verisinde IP54, IP65 ve IP67 değerleri görülür. İlk rakam 5 toz korumalı, 6 toz geçirmez gövdeyi; ikinci rakam 4 sıçrayan suya, 5 su jetine, 7 suya daldırmaya karşı korumayı gösterir. Değerin mil çıkışını kapsayıp kapsamadığını üretici verisinden kontrol edin.
Ürün adındaki kodlar nasıl okunur
- Delta ECMA ve ECM-E3: seri harfi ile enkoder hanesinden sonra gelen dört rakamın ilk ikisi flanşı, son ikisi gücü gösterir. ECMA-C20604 kodlu motor 60 mm flanşlı ve 400 W, ECMA-E21315 kodlu motor 130 mm flanşlı ve 1,5 kW'tır. Bu kategorideki kodlarda rakamlardan sonraki R frensiz, S frenli motordur. Devir ve enkoder bilgisi ürün adında açık yazılır.
- GMT: S2M060F0400ADB kodunda 060 flanş ölçüsünü, 0400 gücü (W) gösterir; güçten sonraki harflerde B frenli, X frensiz modeldir (ADB ve ADX, FDB ve FDX, BH ve XH).
- Schneider Electric BCH16 ve BCH18: ürün adında güç, gövde kodu (H60-14, M80 gibi) ve devir ya da enkoder bilgisi (23bit ABS) yer alır. BSH ve BMI kodlu ürünlerde ve bazı BMH ürünlerinde ad yalnızca seriyi verir; güç ve tork için üretici veri sayfasına bakın.
Servo motor ile step motor arasındaki fark
Step motor çoğu uygulamada geri beslemesiz sürülür; yük altında adım kaçırırsa kontrolör bunu fark etmez ve konum hatası oluşur. Servo sistemde sürücü, enkoderden okuduğu gerçek konumu komutla sürekli karşılaştırır ve sapmayı düzeltir. Daha yalın bir konumlama yeterliyse Step Motor Sistemleri kategorisine, yalnızca devir ayarı gereken pompa, fan ve konveyör tahriklerinde asenkron motorla kullanılan frekans invertörlerine bakın.
Bu kategorideki markalar
- Schneider Electric: BCH16, BCH18, BSH, BMH ve BMI kodlu servo motorlar; ayrıca BCH16 motorlar için güç, fren ve enkoder konnektör kitleri.
- Delta Electronics: ASDA-A2 serisiyle birlikte listelenen ECMA motorlar ve ASDA-E3 serisinin ECM-E3 motorları.
- GMT: 17 bit enkoderli S0M ve 23 bit mutlak enkoderli S2M serisi; frenli ve frensiz modeller.
Isıso ASMS, ASMH ve ASMG kodlu servo motorlarla listelenir.
Sipariş notları
- Ürünler adetle satılır.
- Schneider Electric servo motorların çoğu ve Isıso modelleri terminli listelenir; bu ürünlerde teslim süresi sipariş öncesinde teyit edilir.
- Hazır motor ve enkoder kabloları Servo Motor Kabloları kategorisindedir; kablo ve konnektörlerin motorla gelip gelmediğini sipariş öncesinde teyit edin.
- Aramaya üretici kodunu (ECMA-C20604RS, S2M060F0400ADB gibi) yazarak ürüne doğrudan ulaşabilirsiniz.
Servo Motor ve Sürücü Seçim Karşılaştırma Tablosu
| Servo Kapasite Sınıfı | Güç ve Nominal Tork Aralığı | Atalet ve Fren Seçeneği | Tipik Endüstriyel Uygulama | Kategori Bağlantısı |
|---|---|---|---|---|
| Düşük Güç / Yüksek Hız Servo Setleri | 100 W – 400 W · 0.32 – 1.27 Nm | Düşük atalet · 3000 rpm · Frensiz / 24V DC frenli | Etiketleme, elektronik dizgi, küçük kartezyen ve paketleme eksenleri | Servo Motorlar |
| Orta Güç Endüstriyel Servo Motorlar | 750 W – 1.5 kW · 2.39 – 7.16 Nm | Düşük / Orta atalet · 2000–3000 rpm · Dikey eksende frenli | CNC besleme, uçan testere, dolum makineleri ve dikey Z eksenleri | Servo Motorlar |
| Yüksek Torklu Ağır Hizmet Servo Motorlar | 2.0 kW – 7.5+ kW · 9.55 – 47+ Nm | Orta / Yüksek atalet · 1500–2000 rpm · Mutlak/artımlı enkoder | Pres besleme, ağır konveyör indeksleme, büküm ve tekstil makineleri | Motor ve Sürücü Sistemleri |
Sık sorulan sorular
Servo motorun torku güçten nasıl hesaplanır?
Güç, tork ve devir arasındaki bağıntı P = M × 2π × n / 60 biçimindedir; P watt, M Nm, n rpm cinsindendir. Torku bulmak için gücü 2π × n / 60 değerine bölersiniz: 400 W ve 3000 rpm'lik motor yaklaşık 1,27 Nm, 750 W ve 3000 rpm'lik motor yaklaşık 2,39 Nm anma torku verir. Bu sürekli torktur; ivmelenmede gereken tepe torkunu üretici verisinden ayrıca karşılaştırın.
Frenli servo motor ne zaman gerekir?
Motor enerjisizken yükün kendi ağırlığıyla hareket edebildiği eksenlerde, örneğin düşey eksenlerde ve vidalı mil tahrikli Z eksenlerinde frenli model seçilir. Motordaki fren, enerjisi kesildiğinde devreye giren bir tutma frenidir ve duran mili yerinde tutar. Eksenin yavaşlatılmasını sürücü yapar. Frenin beslemesi ve sürücüyle kumandası için üretici verisindeki bağlantı koşullarına uyun.
17 bit ile 23 bit enkoder arasındaki fark nedir?
Bit değeri, enkoderin milin bir turunu kaç konuma ayırdığını gösterir; her ek bit bu sayıyı ikiye katlar. Bu yüzden 23 bit enkoder, 17 bit enkodere göre bir turu 64 kat daha ince çözer. Yüksek çözünürlük düşük hızlarda daha düzgün dönüş sağlar; eksenin konumlama doğruluğunu ise mekanik aktarım da belirler. Motorun enkoderi sürücünün desteklediği tipte olmalıdır; sürücünün ürün verisindeki uyumlu enkoder bilgisine bakın.
Mutlak enkoderli servo motorda referans alma gerekir mi?
Mutlak enkoder, enerji verildiği anda milin konumunu bildirir; artımsal enkoderli bir eksen ise her açılışta bir referans noktasına gönderilir. Kategorideki GMT S2M serisi 23 bit mutlak enkoderlidir; üretici, bu seride sistem kapansa da konum bilgisinin korunduğunu ve referans almaya gerek kalmadığını belirtir. Tur sayısını enerjisizken saklamak için pil kullanan enkoderler de vardır; diğer serilerde konumun nasıl saklandığını üretici verisinden doğrulayın.
Tek fazlı 220 V şebekede servo motor kullanılabilir mi?
Servo motor şebekeye değil, servo sürücüye bağlanır; şebeke gerilimi sürücünün girişine uygulanır. Bu kategorideki GMT ürünlerinin verisinde "uyumlu sistem beslemesi" alanı, motorun eşleştiği sürücünün tek faz 220 V AC ya da üç faz 380 V AC ile beslendiğini gösterir. Küçük güçlü modeller çoğunlukla tek fazlı sistemlerde, büyük güçlü modeller üç fazlı sistemlerde yer alır; ürün sayfasındaki değeri esas alın.