Standart Kademeli Pako Şalter Seçim Rehberi
Standart kademeli pako şalter seçerken kademe sayısını (1-2, 1-2-3, 0-1-2-3-4...), kutup/faz sayısını, anma akımını (10 A–160 A) ve sıfırlı/sıfırsız kadranı karşılaştırın.
Bu rehber, Standart Kademeli Şalterler kategorisinde fırın/ısıtıcı güç kademelendirme, trafo sargı uç seçimi, havalandırma fan hızı ve test panoları için çok konumlu kademeli şalter seçerken dikkat edilmesi gereken kriterleri özetler.
Sıfırlı (0-1-2-3...) ve Sıfırsız (1-2-3...) kademe yapısı
Kademeli pako şalterlerde her konumda farklı bir kontak grubu kapanır. Devrenin şalter üzerinden tamamen kapatılabilmesi isteniyorsa Sıfırlı (ör. 0-1-2, 0-1-2-3, 0-1-2-3-4... 0-11'e kadar); sistemin her zaman bir kademede bağlı kalması (yalnız uç/kaynak seçimi yapması) isteniyorsa Sıfırsız (ör. 1-2, 1-2-3, 1-2-3-4... 1-12'ye kadar) kademeli şalter seçilir.
Kutup (Faz) sayısı ve anma akımı (10 A – 160 A)
Tek fazlı bir sargı veya kumanda ucunu kademeler arasında gezdirmek için 1 kutuplu (1P); faz ve nötrü birlikte seçmek için 2 kutuplu (2P); üç fazlı rezistans gruplarını veya trafo kademelerini aynı anda değiştirmek için 3 kutuplu (3P) kademeli şalter kullanılır.
Standart kademeli şalter karşılaştırma tablosu
| Seçim Kriteri | Sıfırlı Kademeli Şalter (0 - 1 - 2 - 3...) | Sıfırsız Kademeli Şalter (1 - 2 - 3...) | Çok Kademeli (5 – 12 Kademe) Seçici Şalter |
|---|---|---|---|
| Konum Dizilimi | "0" (Kapalı) konumu + 2 ila 11 çalışma kademesi | Kapalı konumu yoktur; doğrudan Kademe 1'den başlar | 30° dönüş açısıyla 12 konuma kadar hassas seçim |
| Kutup Sayısı | 1 Kutuplu (1P), 2 Kutuplu (2P), 3 Kutuplu (3P) | 1 Kutuplu (1P), 2 Kutuplu (2P), 3 Kutuplu (3P) | Genellikle 1P, 2P veya 3P (gövde kontak katına göre) |
| Akım Kapasitesi | 10 A, 16 A, 20 A, 25 A, 32 A, 40 A, 63 A, 100 A+ | 10 A, 16 A, 25 A, 32 A, 63 A, 100 A+ | 10 A – 63 A (kumanda, trafo ve rezistans kademeleri) |
| Tipik Uygulama | Fırın/ısıtıcı güç ayarı, fan hızı ve devreyi kapatma | Ayrı aç-kapa şalteri olan kaynak/şarj makinesi kademe seçimi | Trafo kademe değiştirici, test standı ve çoklu hat seçimi |
Sık sorulan sorular
Kademeli şalterde "1 Kutuplu 4 Kademeli" ne demektir?
1 adet ortak giriş ucunun (L1), mandal çevrildikçe sırasıyla 4 ayrı çıkış ucuna (1, 2, 3, 4) aktarılması demektir. Üç fazlı bir yükün üç fazı da kademelendirilecekse 3 kutuplu model seçilmelidir.
Isıtıcı kademe şalteri ile kümülatif (toplamalı) ısıtıcı şalteri aynı mıdır?
Standart kademeli şalterde her konumda yalnız o kademenin kontağı kapanır (1'de 1. çıkış, 2'de yalnız 2. çıkış). Eğer 1. kademede R1, 2. kademede R1+R2, 3. kademede R1+R2+R3 birlikte enerjilensin isteniyorsa "toplamalı (grup) kademeli şalter" diyagramı seçilmeli veya kontaktör üzerinden sürülmelidir.
Kademeler arasında geçiş yapılırken kontaklar çakışır mı?
Standart kademeli şalterler "önce açar sonra kapar" (break-before-make / non-shorting) prensibiyle çalışır; böylece bir kademeden diğerine geçerken iki trafo ucu birbirine kısa devre olmaz.