Yaylı Kumanda Butonu Seçim Rehberi
Yaylı kumanda butonu seçerken Ø22 mm montaj çapını, NO/NC kontak yapısını, ışıklı/ışıksız kafa tipini ve renk kodlamasını (IEC 60204-1) karşılaştırın.
Bu rehber, Yaylı Kumanda Butonları kategorisinde makine kontrol panelleri, operatör kutuları ve dağıtım panoları için ani temaslı (yay dönüşlü) buton seçerken dikkat edilmesi gereken kriterleri açıklar.
Çalışma prensibi ve NO / NC kontak blokları
Yaylı kumanda butonları (momentary / spring-return) basıldığı sürece konum değiştiren, parmak çekildiğinde yay kuvvetiyle ilk konumuna geri dönen operatör elemanlarıdır. Mühürlemeli Start (başlatma) devrelerinde normalde açık (1 NO) kontak bloğu, Stop (durdurma) devrelerinde ise kablo kopmasına karşı güvenli (fail-safe) olduğu için normalde kapalı (1 NC) kontak bloğu kullanılır. İhtiyaca göre tabana ek NO/NC kontak blokları takılarak aynı butonla birden fazla devre sürülebilir.
Montaj çapı (Ø22 mm), renk kodları ve ışıklı / ışıksız gövde
Endüstriyel panolarda standart delik çapı Ø22,5 mm'dir. IEC 60204-1 makine güvenliği standardına göre Yeşil başlatma/devreye alma, Kırmızı durdurma, Sarı anormal durum müdahalesi, Mavi/Beyaz/Siyah ise reset veya yardımcı fonksiyonlar için kullanılır. Işıklı yaylı buton seçilirken entegre LED modülünün besleme gerilimi (24 V AC/DC veya 230 V AC) pano kumanda gerilimiyle eşleştirilmelidir.
Yaylı kumanda butonu karşılaştırma tablosu
| Seçim Kriteri | Start / Çalıştırma Butonu | Stop / Durdurma Butonu | Işıklı Yaylı Kumanda Butonu |
|---|---|---|---|
| Standart Renk | Yeşil (veya Beyaz/Siyah) | Kırmızı | Yeşil, Kırmızı, Sarı, Mavi, Beyaz LED lensli |
| Kontak Yapısı | 1 NO (Normalde Açık) | 1 NC (Normalde Kapalı) | 1 NO veya 1 NO + 1 NC + LED duyu |
| Kafa Formu | Düz (flush) kafa — yanlışlıkla basmayı önler | Düz veya çıkık (extended) kafa | Şeffaf difüzörlü düz kafa (entegre LED'li) |
| Gövde ve Koruma | Plastik veya metal seri, IP65 / IP66 ön yüzey | Plastik veya metal seri, IP65 / IP66 ön yüzey | 24 V AC/DC veya 230 V AC LED modüllü, IP65 |
Sık sorulan sorular
Yaylı buton ile kalıcı (mandallı) buton arasındaki fark nedir?
Yaylı buton yalnız basılı tutulduğu sürece sinyal verir ve bırakıldığında yay ile eski konumuna döner; kontaktör mühürleme devrelerinde ve darbeli (jog) komutlarda kullanılır. Kalıcı buton ise basıldığında kilitli kalır ve tekrar basılana veya çevrilene kadar konumunu korur.
Stop butonunda neden normalde kapalı (NC) kontak kullanılır?
NC kontakta kumanda enerjisi normalde kontak üzerinden geçer; butona basıldığında veya buton kablosu koptuğunda devre açılarak makineyi güvenli şekilde durdurur (fail-safe prensibi).
Plastik gövdeli mi yoksa metal gövdeli buton serisi mi seçilmelidir?
Standart iç ortam panolarında ve çift yalıtımlı plastik kutularda plastik gövdeli butonlar yüksek korozyon direnci ve ekonomi sağlar. Ağır darbe riski olan takım tezgahları ve metal operatör panellerinde ise metal çerçeveli seriler tercih edilir.