Yıldız Üçgen Bağlantı Nedir? Şalter Seçim Rehberi
Yıldız üçgen, motoru önce yıldız sonra üçgen bağlayarak kalkış akımını üçte bire indirir; şalter seçiminde akım, boyut ve kutuya bakın.
Yıldız üçgen nedir, nerede kullanılır
Yıldız üçgen, üç fazlı asenkron motoru önce yıldız, devrine yaklaştıktan sonra üçgen bağlantıda çalıştırarak kalkış akımını ve kalkış momentini doğrudan yol vermenin yaklaşık üçte birine indiren yol verme yöntemidir. Üretici kataloglarında yüksüz ve atalet momenti düşük kalkışlar için uygun görülür; örnek olarak tezgâh makineleri, santrifüj kompresörler ve ahşap işleme makineleri verilir.
Yöntem şöyle çalışır: motorun sargıları ilk anda yıldız bağlanır, her sargı şebeke geriliminin 1/√3 katını görür. Motor devrine yaklaşınca sargılar üçgene alınır ve motor normal gerilimde çalışır. Bu geçiş üç kontaktör ve bir zaman rölesiyle otomatik yapılabilir. Mil ile konum seçilen yıldız üçgen pako şalter ise aynı geçişi elle yapar; konum sırası için üreticinin şemasına bakın.
Yöntem her motora uygulanamaz. Motorun sargı uçlarının tamamı klemens kutusuna çıkarılmış (en az altı uç) olmalı ve motor, şebeke geriliminde üçgen bağlantıya göre yapılmış olmalıdır; örneğin 380 V şebekede 380/660 V etiketli bir motor gerekir. Yıldızda moment de düştüğü için yük momenti yüksekse motor hızlanamayabilir. Yıldızdan üçgene geçişte yüksek geçici akımlar görülebilir.
Yıldız-üçgen şalter seçerken nelere bakılır
- Akım: Motor etiket akımına ve üretici verisine göre seçilir. Bu kategoride 16 A, 20 A, 25 A, 32 A, 40 A, 50 A, 63 A ve 80 A gibi değerler listelenir. Ürün adlarında 100 A'lik modeller de geçer.
- Faz tipi: Faz tipi belirtilen ürünlerin hepsi 3 fazlıdır.
- Boyut tipi: Boyut tipi belirtilen ürünlerde 66x66 ve 90x90 değerleri bulunur. Pano kapağı kesiminiz ve mevcut şalterin değişimi için bu ölçüyü ürün sayfasındaki üretici verisiyle eşleştirin.
- Konum şeması: Bazı ürün adlarında "Orta 0 lı" ifadesi geçer. Mevcut makinenin şemasıyla üreticinin konum şemasını karşılaştırın.
- Kutu: Ürün adlarında "kutulu" ve "motor şalteri" ifadeleri geçen modeller vardır; kutu durumunu ürün sayfasından kontrol edin. Ayrı kutu gerekiyorsa Şalter Kutuları kategorisine bakın.
Pako şalter kısa devre kesicisi değildir. Motor devresinin ayrıca sigorta, motor koruma şalteri veya termik röle ile korunması gerekir; değerler proje ve üretici verisine göre belirlenir. Seçenekler için Motor Koruma Şalterleri ve Termik Röleler sayfalarını kullanabilirsiniz. Besleme kablosunu kablo akım taşıma kapasitesi hesaplama aracıyla kontrol edebilirsiniz.
Elle şalter ile otomatik yıldız üçgen arasındaki fark
Pako yıldız üçgen şalter, geçişi operatörün kol hareketine bırakır. Otomatik düzende üç kontaktör ve bir yıldız-üçgen zaman rölesi geçişi süreye bağlı yapar.
İki hızlı motor için Çift Devirli Dahlander Şalterler ayrı bir kategoridir. Yalnızca devreyi açıp kapatmak yeterliyse Aç-Kapa Şalterler yeterli olabilir.
Bu kategorideki markalar
- Opaş: 3 faz yıldız üçgen şalterler; "Orta 0 lı" modeller 66x66 ve 90x90 boyut tiplerinde, örnek isimlerde 20 A, 25 A, 32 A, 40 A, 63 A ve 80 A değerleriyle.
- Metop: yıldız üçgen motor şalteri ve kutulu şalter modelleri; örnek isimlerde 20 A, 25 A, 32 A, 50 A, 80 A ve 100 A değerleri görülür.
Sipariş notları
Ürünler adet olarak satılır. Bazı ürünler "terminli" listelenir; bunlarda temin süresi sipariş sonrası ayrıca bildirilir. Stok kodu ile arama yapabilirsiniz.
Karşılaştırma ve seçim tablosu
| Seçim Kriteri | Manuel Yıldız-Üçgen Pako Şalter (0 - Y - Δ) | Otomatik (Kontaktör + Zaman Röleli) Yıldız-Üçgen | Yıldız-Üçgen Zaman Rölesi Seçimi |
|---|---|---|---|
| Çalışma Prensibi | Operatör kolu önce Y (Yıldız), devir alınca Δ (Üçgen) konumuna çevirir | Ana + Yıldız kontaktörü ile kalkar, süre sonunda Üçgen kontaktörüne geçer | Yıldızdan üçgene geçişte 30–100 ms ark bekleme (gecikme) süresi bırakır |
| Motor Sargı Koşulu | Motor etiketinde Δ 380/400 V (veya 400/690 V) yazmalıdır | Motor klemens kutusundan panoya 6 damar kablo çekilir | Standart zaman rölesi yerine özel Y/Δ zaman rölesi kullanılmalıdır |
| Akım Seçimi (AC-3) | Motor tam yük akımına ve kW gücüne uygun pako şalter gövdesi | Ana ve Üçgen kontaktörü 0,58 × In, Yıldız kontaktörü 0,33 × In | Termik röle ana/üçgen koluna bağlanırsa 0,58 × In değerine ayarlanır |
| Tipik Uygulama | Küçük/orta güçlü atölye makineleri, fan, değirmen ve kompresör | Uzaktan/otomatik çalışan pompa, kompresör, fan ve hidrolik üniteler | Yıldız ve üçgen kontaktörlerinin aynı anda çakışmasını (kısa devreyi) önler |
Sık sorulan sorular
Yıldız üçgen bağlantı nedir, kalkış akımını ne kadar düşürür?
Yıldız üçgen bağlantı, motoru önce yıldız bağlayıp devrine yaklaşınca üçgene alan bir yol verme yöntemidir. ABB kataloğuna göre kalkış akımı ve momenti doğrudan yol vermenin üçte birine iner. Gerçek değer motora ve yüke bağlıdır; seçim için motor ve üretici verisine bakılmalıdır.
Hangi motorlara yıldız üçgen yol verilebilir?
Sargı uçlarının tamamı klemens kutusuna çıkarılmış (en az altı uç) ve şebeke geriliminde üçgen bağlantıya göre yapılmış üç fazlı motorlara uygulanır. Motor etiketindeki gerilim bunu gösterir; 380 V şebeke için 380/660 V gibi. Yük, yıldızdaki düşük momentle hızlanabilmelidir.
Yıldız üçgen bağlantıda yıldız ve üçgen konumunda ne değişir?
Yıldız konumunda her sargı şebeke geriliminin 1/√3 katını görür, bu yüzden akım ve moment düşer. Üçgen konumunda sargılar tam şebeke gerilimi altında çalışır. Pako şalterde bu geçişi konum şeması sağlar; bağlantı için proje ve üretici şemasını kullanın.
Yıldız üçgen şalter ile kontaktörlü yıldız üçgen arasındaki fark nedir?
Pako yıldız üçgen şalterde geçişi operatör kolu çevirerek elle yapar. Kontaktörlü düzende üç kontaktör ve zaman rölesi geçişi otomatik, süreye bağlı yapar. Elle geçişte operatörün zamanlaması belirleyicidir; otomatik düzen ise kontrol devresi ve ek pano alanı gerektirir.
Yıldız üçgen pako şalter motoru korur mu?
Hayır. Pako şalter kısa devre kesicisi değildir ve motoru aşırı akımdan korumaz. Motor devresinin ayrıca sigorta, motor koruma şalteri veya termik röle ile korunması gerekir. Koruma elemanının değeri motor etiketine, proje ve üretici verisine göre belirlenir.
Yıldız üçgen şalter seçerken 66x66 ve 90x90 neyi ifade eder?
Bunlar ürünlerde Boyut Tipi olarak listelenen değerlerdir. Pano kapağı kesimi, mevcut şalterin yerine takılacak ürünün ölçüsü ve akım değeri birlikte değerlendirilir. Boyut tipinin neyi ölçtüğü için ürün sayfasındaki üretici verisini kontrol edin.