Gerilim Düşümü Hesaplama
Hat sonundaki gerilimi ve yüzde gerilim kaybını; iletken direncinin sıcaklıkla değişimini ve AC hat reaktansını hesaba katarak bulun.
Kullanılan formül
Üç faz: ΔU = √3 × I × L × (R cos φ + X sin φ)
Kesite göre gerilim düşümü tablosu (örnek hat)
Üç faz 400 V, 30 kW, cos φ 0,90, verim 0,95, tek yön 80 m, bakır iletken 70 °C, reaktans 0,08 Ω/km için hesaplama aracının sonuçları.
| Kesit (mm²) | Gerilim düşümü (V) | Gerilim düşümü (%) | Hat sonu gerilimi (V) |
|---|---|---|---|
| 10 | 13,47 | 3,37 | 386,53 |
| 16 | 8,51 | 2,13 | 391,49 |
| 25 | 5,53 | 1,38 | 394,47 |
| 35 | 4,02 | 1,01 | 395,98 |
| 50 | 2,89 | 0,72 | 397,11 |
| 70 | 2,13 | 0,53 | 397,87 |
| 95 | 1,64 | 0,41 | 398,36 |
Hesapta kullanılan iletken direnci (Ω/km)
Araç direnci özdirençten hesaplar: 20 °C’de bakır 0,0175, alüminyum 0,0282 Ω·mm²/m; sıcaklığa göre düzeltilir. IEC 60228’deki en büyük iletken direnci ve üreticinin AC direnç verisi bu değerlerden yüksektir (örnek: 25 mm² bakır, 20 °C: 0,727 Ω/km); nihai hesapta üretici verisi kullanılır.
| Kesit (mm²) | Bakır · 20 °C | Bakır · 70 °C | Bakır · 90 °C | Alüminyum · 20 °C | Alüminyum · 70 °C | Alüminyum · 90 °C |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1,5 | 11,6667 | 13,9592 | 14,8762 | – | – | – |
| 2,5 | 7,0000 | 8,3755 | 8,9257 | – | – | – |
| 4 | 4,3750 | 5,2347 | 5,5786 | – | – | – |
| 6 | 2,9167 | 3,4898 | 3,7190 | – | – | – |
| 10 | 1,7500 | 2,0939 | 2,2314 | – | – | – |
| 16 | 1,0938 | 1,3087 | 1,3946 | 1,7625 | 2,1176 | 2,2597 |
| 25 | 0,7000 | 0,8376 | 0,8926 | 1,1280 | 1,3553 | 1,4462 |
| 35 | 0,5000 | 0,5983 | 0,6376 | 0,8057 | 0,9681 | 1,0330 |
| 50 | 0,3500 | 0,4188 | 0,4463 | 0,5640 | 0,6776 | 0,7231 |
| 70 | 0,2500 | 0,2991 | 0,3188 | 0,4029 | 0,4840 | 0,5165 |
| 95 | 0,1842 | 0,2204 | 0,2349 | 0,2968 | 0,3567 | 0,3806 |
| 120 | 0,1458 | 0,1745 | 0,1860 | 0,2350 | 0,2824 | 0,3013 |
| 150 | 0,1167 | 0,1396 | 0,1488 | 0,1880 | 0,2259 | 0,2410 |
| 185 | 0,0946 | 0,1132 | 0,1206 | 0,1524 | 0,1831 | 0,1954 |
| 240 | 0,0729 | 0,0872 | 0,0930 | 0,1175 | 0,1412 | 0,1506 |
Örnek: 30 kW üç faz yük, 80 m, 25 mm² bakır kablo
- Akım: I = 30.000 W / (√3 × 400 V × 0,90 × 0,95) = 50,64 A.
- Direnç: 70 °C’de 25 mm² bakır için R = 0,8376 Ω/km; reaktans X = 0,08 Ω/km.
- Gerilim düşümü: L = 0,08 km ile ΔU = √3 × I × L × (R cos φ + X sin φ) = 5,53 V.
- Sonuç: %1,38 düşüm, hat sonu gerilimi 394,47 V.
Gerilim düşümü formülü nedir?
Tek fazda ΔU = 2 × I × L × (R cos φ + X sin φ), dengeli üç fazda ΔU = √3 × I × L × (R cos φ + X sin φ) kullanılır. I hat akımı (A), L tek yön hat uzunluğu (km), R ve X iletkenin direnci ve reaktansıdır (Ω/km). Yüzde düşüm = ΔU / U × 100; U devrenin besleme gerilimidir (tek fazda faz-nötr, üç fazda fazlar arası gerilim).
Gerilim düşümü hesabında uzunluk nasıl girilir?
Uzunluk tek yön girilir. Tek faz formülünde gidiş-dönüş yolu için 2, dengeli üç faz formülünde √3 çarpanı uygulanır.
Gerilim düşümü sonucu nasıl değerlendirilir?
Volt ve yüzde sonuçları geçerli proje kriterleriyle, bağlı cihaz toleranslarıyla ve kablo üreticisinin AC direnç ve reaktans verileriyle karşılaştırılmalıdır.