AC tipi, A tipi ve F/B tipi kaçak akım rölesi arasındaki fark nedir? (30 mA ve 300 mA seçimi)
AC tipi, A tipi, F tipi ve B tipi kaçak akım rölelerini (RCCB) algıladıkları kaçak akım dalga biçimi (sinüzoidal, darbeli DC, inverter) ile 30 mA / 300 mA eşiklerine göre karşılaştırın.
AC tipi, A tipi ve F/B tipi kaçak akım rölesi arasındaki temel fark nedir? Kaçak akım rölelerinde (RCCB) harf kodları cihazın algılayabildiği kaçak akım dalga formunu, milianper (mA) değeri ise koruma amacını belirler: AC tipi yalnız saf sinüzoidal alternatif kaçak akımları, A tipi sinüzoidal AC'ye ek olarak elektronik doğrultuculardan kaynaklanan darbeli doğru akım (pulsating DC) kaçaklarını, F ve B tipi ise frekans konvertörü (inverter), UPS ve elektrikli araç şarj cihazlarının ürettiği yüksek frekanslı veya düzgün DC (smooth DC) kaçak akımları algılar. 30 mA insan hayatını (doğrudan/dolaylı temas), 300 mA ise tesisatı elektrik kaynaklı yangın riskine karşı korur.
AC, A, F ve B tipi kaçak akım rölesi karşılaştırma tablosu
| Kriter | AC Tipi RCCB | A Tipi RCCB | F Tipi RCCB | B Tipi RCCB |
|---|---|---|---|---|
| Algılanan Dalga Formu | Yalnız 50/60 Hz saf sinüzoidal AC | Sinüzoidal AC + darbeli DC (6 mA DC'ye kadar) | Tip A + 1 kHz'e kadar karışık frekanslı kaçaklar (10 mA DC'ye kadar) | Tip F + düzgün (smooth) DC kaçak akımlar ve yüksek frekans |
| Elektronik Yüklerde Körelme Riski | Darbeli DC bileşeninde manyetik nüve doyuma ulaşıp açmayabilir | 6 mA üzerindeki saf DC kaçaklarda doyuma ulaşabilir | Tek fazlı inverterlerde güvenli; 3 fazlı doğrultucularda sınırlı | Düzgün DC kaçaklarda dahi tam koruma sağlar |
| Tipik Uygulama Alanı | Rezistif ısıtıcı, akkor aydınlatma, basit priz devreleri | İnverter klima, çamaşır/bulaşık makinesi, LED sürücüler, bilgisayar/UPS prizleri | Tek fazlı hız kontrol cihazlı pompalar, ısı pompaları, HVAC fanları | 3 fazlı frekans konvertörleri (VFD), EV şarj istasyonları, güneş (PV) inverterleri, medikal panolar |
| 30 mA Seçeneği (Hayat Koruma) | Son tüketici priz ve banyo/ıslak hacim linyeleri | Konut, ofis ve endüstriyel son devre koruması | Değişken hızlı tek fazlı makine linyeleri | EV şarj, laboratuvar ve VFD'li son devreler |
| 300 mA Seçeneği (Yangın Koruma) | Ana pano ve kolon hattı yangın koruması | Elektronik yüklü tesislerde ana dağıtım yangın koruması | Endüstriyel tali pano girişleri | VFD ve güneş enerjisi ana toplama panoları |
| Popüler Anma Akımları | 25 A · 40 A · 63 A | 25 A · 40 A · 63 A · 80 A | 40 A · 63 A | 40 A · 63 A · 100 A |
| Kutup Seçenekleri | 2P (Monofaze) · 4P (Trifaze) | 2P · 4P | 2P · 4P | 4P |
| Kategori ve Rehber | Kaçak Akım Röleleri | Kaçak Akım Röleleri · Seçim Rehberi | Kaçak Akım Röleleri | Kaçak Akım Röleleri · Toroidal Akım Trafoları |
30 mA hayat koruma ve 300 mA yangın koruma panoda nasıl kademelendirilir?
Bir tesiste hem son kullanıcı güvenliğini hem de enerji sürekliliğini sağlamak için 30 mA ve 300 mA kaçak akım röleleri doğru kademelendirilmelidir:
- Tali pano ve priz/ıslak hacim çıkışlarında 30 mA: İnsan vücudundan geçen 30 mA üzerindeki akım ventriküler fibrilasyon riski oluşturur. Bu nedenle priz linyeleri, banyo/mutfak hatları ve saha kombinasyon kutularında 30 mA RCCB veya her linyeye özel kaçak akım korumalı otomatik sigorta (RCBO) kullanılır.
- Ana dağıtım panosu ve kolon hatlarında 300 mA (Gecikmeli / S Tipi): Kablo izolasyonunun bozulmasıyla oluşan ~300 mA düzeyindeki ark ve toprağa kaçak akımlar (~65–70 W ısı gücü) yangın başlatabilir. Ana girişte 300 mA kullanırken, alt linyedeki bir kaçakta tüm binanın enerjisinin kesilmemesi için üst kademede zaman gecikmeli (S tipi / selektif) 300 mA RCCB veya toroidal akım transformatörü tercih edilmelidir.
- Üst kademede A tipi varsa alt kademeye B tipi bağlanmaması: Üç fazlı hız kontrol cihazı veya EV şarj ünitesi bulunan bir devrede düzgün DC kaçak oluşursa, üst kademedeki standart AC veya A tipi rölenin toroid nüvesi doyuma giderek işlevsizleşebilir; B tipi yükler ana baradan ayrılmış uygun kademeden beslenmelidir.
Sık sorulan sorular
Kaçak akım rölesi üzerindeki 40 A (In) değeri neyi ifade eder, aşırı yükte açar mı?
Kaçak akım rölesi (RCCB) üzerindeki 25 A, 40 A veya 63 A değeri kontakların sürekli taşıyabileceği maksimum anma akımıdır (In). RCCB'nin içinde termik veya manyetik aşırı akım koruma mekanizması yoktur; hattan 40 A yerine 60 A yük akımı geçse bile toprak kaçağı yoksa açmaz ve kontakları yanabilir. Bu yüzden her RCCB mutlaka uygun anma akımlı bir otomatik sigorta veya şalter ile aşırı yüke karşı korunmalıdır.
İnverter (hız kontrol cihazı) olan panoda neden standart AC tipi kaçak akım rölesi sürekli atar veya kilitlenir?
Frekans konvertörlerinin (VFD) girişindeki EMC filtre kapasitörleri toprağa yüksek frekanslı sızıntı akımları akıtır; bu sızıntılar standart 30 mA AC tipi rölenin zamansız açmasına yol açar. Ayrıca doğrultucu katında faz-toprak hatası oluştuğunda ortaya çıkan düzgün DC bileşen AC tipi toroid nüveyi doyuma sokarak gerçek kaçak anında rölenin hiç açmamasına neden olur. Bu devrelerde F veya B tipi kaçak akım rölesi seçilmelidir.
Elektrikli araç (EV) şarj istasyonlarında hangi tip kaçak akım rölesi zorunludur?
IEC 60364-7-722 standardına göre AC elektrikli araç şarj noktalarında araç üstü şarj doğrultucusundan (OBC) şebekeye sızabilecek 6 mA üzerindeki düzgün DC kaçaklara karşı ya B tipi kaçak akım rölesi ya da şarj ünitesi içinde dahili 6 mA DC kaçak algılama (RDC-DD) modülü varsa A tipi 30 mA kaçak akım rölesi kullanılması zorunludur.