Aydınlatma Seçim Rehberi

Aydınlatma ürünleri iç mekân, yüksek tavan, dış mekân, dekoratif ve acil aydınlatma gruplarına ayrılır; seçimde kullanım yeri belirleyicidir.

Bu rehber Aydınlatma kategorisindeki ürünleri seçerken bakılacak noktaları anlatır.

Aydınlatma ürünleri hangi gruplara ayrılır

Alt kategoriler büyük ölçüde kullanım yerine göre ayrılır:

İç mekân genel aydınlatma: Panel, downlight, etanj ve bant tipleri LED armatürler altındadır; tavan, koridor ve lineer armatürler ayrı gruplardır.
Yüksek tavan ve üretim alanı: Depo ve fabrika hacimleri için LED yüksek tavan armatürler; el lambaları ve ex-proof armatürler endüstriyel aydınlatmalar grubundadır.
Dış mekân: Cephe ve saha için LED projektörler; ayrıca sokak armatürleri, solar LED armatürler, zemin ve havuz aydınlatmaları.
Dekoratif ve vurgu: Sarkıt, masa lambası ve bahçe armatürlerini içeren dekoratif armatürler, aplikler, wallwasher ve şerit LED ürünleri; manyetik ray ve ray spot armatürleri özel aydınlatma ürünleri grubundadır.
Işık kaynağı, besleme ve kontrol: Ampuller, LED güç kaynakları, ray ve spot kasası gibi aksesuarlar, hareket sensörleri.
Tahliye güvenliği: Acil aydınlatma armatürleri ile çıkış levhaları ve ışıldakların bulunduğu yönlendirme ve güvenlik armatürleri.

Armatür karşılaştırırken hangi değerlere bakılır

Aydınlık düzeyi. Lüks, metrekareye düşen lümendir. Önce mekânın gerektirdiği lüks değeri belirlenir, armatür sayısı buna göre hesaplanır. EN 12464-1 örneğin ofiste yazma, okuma ve veri işleme için 500 lüks ister.
Işık verimi. Lümenin watt değerine bölümü (lm/W), aynı ışığın ne kadar güçle üretildiğini gösterir. Armatürün kendi lümen değerini karşılaştırın; içindeki LED modül için verilen lümen optik kayıpları içermediğinden daha yüksektir.
Renk sıcaklığı. 3300 K'e kadar sıcak beyaz, 3300-5300 K arası nötr beyaz, 5300 K üzeri soğuk beyaz sayılır. Aynı hacimde birlikte görünen armatürlerde aynı değeri seçin.
Renksel geriverim (Ra, CRI). Ra 80 üzeri iyi, 90 üzeri çok iyi kabul edilir; çalışma alanlarında 80'in altı seçilmemelidir. EN 12464-1, tekstilde renk ve kumaş kontrolü gibi rengin ayırt edildiği işler için Ra 90 ister.
Besleme. Şebeke gerilimiyle çalışan armatürlerin yanında 12 V ve 24 V şerit LED'ler, 12 V havuz armatürleri ve 48 V manyetik ray armatürleri vardır. Bunlarda güç kaynağının çıkış gerilimi ürünle aynı, gücü bağlanan toplam yükten büyük olmalıdır.

Bahçe, otopark ve saha gibi uzun hatlarda hat sonundaki gerilim de kontrol edilir. Devre akımını aktif güçten akım ve sigorta hesaplama, şebeke gerilimli hatlarda kablo kesitini gerilim düşümü hesaplama aracıyla ön kontrol edebilirsiniz; kesin değerler proje hesabına aittir.

IP koruma sınıfı nasıl okunur

IP kodunda (IEC 60529) ilk rakam katı cisimlere ve toza, ikinci rakam suya karşı korumayı gösterir.

İlk rakam: 2 ise 12,5 mm'den büyük cisimlere (parmak), 4 ise 1 mm'den büyük cisimlere karşı koruma vardır; 5 toza karşı korumalı, 6 toz geçirmez gövdeyi gösterir.
İkinci rakam: 0 suya karşı korumasız gövdeyi; 4 her yönden sıçrayan suya, 5 su jetine, 6 güçlü su jetine, 7 geçici daldırmaya (1 m derinlik, 30 dakika), 8 üreticinin belirttiği koşullarda sürekli daldırmaya karşı korumayı gösterir.

Buna göre IP20 armatür kuru iç mekân içindir; IP65 toz geçirmez ve su jetine karşı korumalıdır ama daldırmayı kapsamaz. Islak hacim, açık saha, zemine gömme ve havuz içi uygulamalarda gereken sınıf proje ve üretici verisine göre belirlenir.

Bu kategorideki markalar

ACK: clip-in backlight, duvar ve tavan armatürleri, LED ampul, LED şerit ve LED sürücü.
İnoled: sıva üstü LED panel armatür, acil çıkış levhası, şerit LED ve LED trafo.
Cata: LED ampul, şarjlı masa lambası, şerit LED ve şerit LED trafosu.
MAS 220 V şerit LED, Wel LED 48 V manyetik lineer armatür, Schneider Electric acil aydınlatma ve yönlendirme armatürleri listeler.

Sipariş notları

Metreyle satılan şerit LED'lerde kesim aralığı ve besleme gerilimi ürün verisinde yazar; uzunluğu buna göre planlayın.
ACK ürünlerinin çoğu üretici kolisiyle satılır; koli içeriği ve en az sipariş adedi ürün sayfasında belirtilir.
Ürünlerin bir bölümü terminli listelenir; bu ürünlerde teslim süresi sipariş öncesinde teyit edilir.
Üretici model kodunu (örneğin AP21-13301, CT-8433, OVA48529) arama kutusuna yazarak ürüne doğrudan ulaşabilirsiniz.

Aydınlatma Ürün Grupları Karşılaştırma Tablosu

Aydınlatma Grubu	Tipik Güç ve Işık Akısı	Koruma Sınıfı ve Montaj	Önerilen Uygulama Alanı	Kategori Bağlantısı
LED Panel ve Sıva Altı Armatürler	18 W – 48 W · 3000K / 4000K / 6500K	IP20 – IP44 · 60x60 taşyünü / alçıpan	Ofis, okul, hastane ve kurumsal iç mekan tavan aydınlatması	LED Panel Armatürler
Yüksek Tavan ve Projektör Armatürler	50 W – 240 W · Yüksek lümen/W	IP65 – IP66 · Askı / konsol montaj	Fabrika, depo, atölye, cephe ve saha aydınlatması	Dış Mekan Aydınlatma
Etanj (Nemli Yer) Armatürleri	18 W – 60 W · Polikarbon gövde	IP65 · Sıva üstü / askı montaj	Otopark, kazan dairesi, gıda tesisi ve tozlu/nemli alanlar	LED Armatürler
Acil Aydınlatma ve Yönlendirme	1–3 saat batarya otonomili	IP20 – IP65 · Sürekli / kesintide yanan	Kaçış koridorları, yangın merdivenleri ve acil çıkış kapıları	Özel Aydınlatma Ürünleri

Sık sorulan sorular

Bir mekân için kaç lümen gerektiği nasıl hesaplanır?

Önce gereken aydınlık düzeyi lüks olarak belirlenir; 1 lüks, metrekareye düşen 1 lümendir. Hedef lüks değeri alanla çarpıldığında çalışma düzlemine ulaşması gereken ışık akısı bulunur. Armatürden çıkan ışığın tamamı bu düzleme ulaşmadığı ve ışık akısı kirlenme ile yaşlanma sonucu zamanla azaldığı için armatürlerin toplam lümeni bu değerden yüksek seçilir. EN 12464-1 ofiste yazma ve okuma için 500 lüks ister; armatür sayısı aydınlatma hesabıyla kesinleşir.

3000 K, 4000 K ve 6500 K ışık arasındaki fark nedir?

Kelvin değeri ışığın parlaklığını değil rengini anlatır. 3300 K'e kadar olan ışık sıcak beyaz, 3300-5300 K arası nötr beyaz, 5300 K üzeri soğuk beyaz sınıfındadır. Buna göre 3000 K sarımsı sıcak, 4000 K nötr, 6500 K mavimsi soğuk bir ışık verir. Parlaklığı karşılaştırmak için lümen değerine bakılır.

IP65 armatür su altında kullanılabilir mi?

IP65, armatürün toz geçirmez ve su jetine karşı korumalı olduğunu gösterir; daldırmayı kapsamaz. Daldırma, kodun ikinci rakamı 7 ve 8 olan sınıflarla tanımlanır: 7 geçici daldırmayı (1 m derinlik, 30 dakika), 8 üreticinin belirttiği koşullarda sürekli daldırmayı ifade eder. Havuz içi, zemine gömme ve sürekli suyla temas eden uygulamalarda gereken sınıf ve montaj biçimi proje ve üretici verisine göre belirlenir.

Şerit LED için güç kaynağı nasıl seçilir?

Önce şeridin besleme gerilimi belirlenir; 12 V şerit 12 V, 24 V şerit 24 V çıkışlı güç kaynağıyla çalışır. Ardından metre başına güç ile toplam uzunluk çarpılarak yük bulunur ve güç kaynağı bu yükün üzerinde seçilir. Montaj yerindeki nem ve toza göre güç kaynağının IP sınıfı da kontrol edilir. 220 V ile çalışan trafosuz şerit LED modellerinde ayrı trafo kullanılmaz; besleme bağlantısı için ürün verisine bakın.

İki LED armatürden hangisinin daha verimli olduğu nasıl anlaşılır?

Armatürün ışık akısı (lm) çektiği güce (W) bölünür; lm/W değeri yüksek olan armatür aynı ışığı daha az enerjiyle verir. Karşılaştırma aynı tür değerler arasında yapılmalıdır: armatür için verilen lümen optik kayıpları içerdiğinden, içindeki LED modül için verilen lümenden düşüktür ve iki değer birbiriyle karşılaştırılamaz.