Etanj Armatür Nedir? IEC 60529 IP20–IP68 Sızdırmazlık ve IK Darbe Tablosu
Nemli, tozlu ve dış ortam aydınlatmalarında etanj (tri-proof) armatür yapısı, IEC 60529 IP20/IP44/IP65/IP66/IP67/IP68 kod anlamları, EN 62262 IK08–IK10 darbe dayanımı ve PC/PMMA farkı.
Etanj armatür (tri-proof armatür), silikon/poliüretan contalı gövdesi, paslanmaz mandalları ve sızdırmaz kablo rakoru sayesinde su buharı, yoğun toz ve mekanik darbeye karşı korunan endüstriyel aydınlatma armatürüdür. Doğru dış mekan, otopark veya fabrika aydınlatması seçmek için IEC 60529 (IP koruma kodu) ile EN 62262 (IK darbe kodu) birlikte okunmalıdır.
> İlgili Kategori: Güç, ışık rengi ve koruma sınıflarına göre tüm ürünleri LED Etanj Armatürler, LED Projektörler ve Harici Şantiye Panoları sayfalarından inceleyebilirsiniz.
1. IEC 60529 IP koruma sınıfları tablosu (`IP20` – `IP68`)
`IP` kodunun ilk rakamı (`0–6`) katı cisim ve toza karşı, ikinci rakamı (`0–8`) ise suya karşı sızdırmazlık seviyesini tanımlar:
| IP sınıfı | Toz / Katı cisim koruması (1. rakam) | Su sızdırmazlığı (2. rakam) | Uygun kullanım alanı |
|---|---|---|---|
| IP20 | `> 12,5 mm` (parmak temasına korumalı) | Suya karşı korumasız (`0`) | Kuru ofis tavanları, iç mekan sıva altı paneller |
| IP44 | `> 1 mm` ince tel/cisim korumalı | Her yönden su sıçramasına dayanıklı | Banyo tavanı (Bölge 2 dışı), kapalı balkon, bina saçak altı |
| IP54 | Toza karşı kısmi koruma (zararlı birikim yok) | Su sıçramasına dayanıklı | Temiz talaşlı imalat atölyeleri, kapalı depolar |
| IP65 | Tam toz geçirmez (`6`) | Düşük basınçlı su fışkırtmasına (`6,3 mm` nozul) dayanıklı | Kapalı otoparklar (40 W LED etanj, 60 W LED etanj), soğuk hava depoları, dış cephe IP65 projektörler |
| IP66 | Tam toz geçirmez (`6`) | Güçlü basınçlı su jetine (`12,5 mm` nozul, `100 L/dk`) dayanıklı | Açık saha IP66 LED projektörler, limanlar, oto yıkama ve gıda yıkama hatları |
| IP67 | Tam toz geçirmez (`6`) | Geçici suya daldırmaya (`1 m` derinlik, `30 dk`) dayanıklı | Zemin gömme armatürler, su baskını riskli menhol/tünel buatları |
| IP68 | Tam toz geçirmez (`6`) | Sürekli basınçlı su altında çalışmaya dayanıklı | Havuz içi aydınlatma, dalgıç pompa ekleri ve etanj tip kablo rakorları |
Kritik mühendislik uyarısı: `IP67` statik suya daldırma testinden geçen bir armatür, yüksek tazyikli su jetine (`IP66`) otomatik olarak dayanıklı sayılmaz; basınçlı hortumla yıkanan sahalarda `IP66` veya çift onaylı `IP66/IP67` gövde seçilmelidir.
2. EN 62262 IK mekanik darbe dayanımı ve PC / PMMA difüzör farkı
Otopark, spor salonu, alt geçit ve fabrika tavanlarında sızdırmazlık kadar gövdenin kırılmazlığı (`IK00–IK10`, Joule darbe enerjisi) ve kimyasal uyumu belirleyicidir:
- IK06 (`1 Joule`): Standart cam veya ince polistiren difüzör; darbe riski olmayan yüksek tavanlarda kullanılır.
- IK08 (`5 Joule` — `1,7 kg` kütlenin `30 cm`'den düşüşü): Polikarbonat (`PC`) gövdeli kaliteli LED etanj armatürler (4000 K doğal beyaz / 6500 K beyaz) için endüstriyel standarttır; otopark ve üretim hollerinde güvenle kullanılır.
- IK10 (`20 Joule` — `5 kg` kütlenin `40 cm`'den düşüşü): Kalın polikarbonat veya alüminyum döküm gövde; spor salonları, cezaevleri, alt geçitler ve ağır sanayi vinç hatlarında tercih edilir.
- Polikarbonat (PC) ve Akrilik (PMMA) kimyasal farkı: PC darbe dayanımında (`IK08–IK10`) üstündür ancak amonyak buharı (kümes/besi çiftlikleri) ve CNC kesme yağları PC difüzörü çatlatır; bu ortamlarda kimyasal ve UV direnci yüksek PMMA gövdeli etanj armatür seçilmelidir.
Işık rengi (`Kelvin`) ve aydınlatma hesabı için Ampul Duy Çeşitleri, Kelvin ve Lümen Seçimi rehberimize başvurabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
IP65 etanj armatürün içine neden su veya buhar girer?
En yaygın neden armatür gövdesi değil, kablo girişindeki PG/metrik rakorun gevşek bırakılması veya rakor içine düz yassı kablo sokulmasıdır. Etanj rakor tam sızdırmazlığı yalnızca yuvarlak kesitli dış kılıflı kablolarla (örneğin `3×1,5 mm²` NYM veya TTR) sağlar.
Kapalı otopark ve atölye için kaç Watt ve kaç Kelvin etanj armatür seçilir?
`2,8 – 4 m` tavan yüksekliğindeki otopark ve koridorlarda `120 cm` boyunda `36–40 W` (`4.000 – 5.200 lm`), `4 – 6 m` üretim hollerinde `150 cm` boyunda 60 W veya 80 W modeller ve görsel konforu yüksek `4000 K` doğal beyaz ya da `6500 K` soğuk beyaz ışık tercih edilir.
Sıra dizili (through-wiring) etanj armatür bağlantısı nasıl yapılır?
Uzun otopark ve depo akslarında içinden `3×1,5 mm²` veya `3×2,5 mm²` ısıya dayanıklı hat geçen çift rakorlu (giriş-çıkışlı) etanj armatürler kullanılır; tek sigorta linyesine bağlanan toplam armatür sayısı LED sürücü kalkış akımına göre sınırlandırılır ve `C` eğrili sigorta tercih edilir.
Dış cephe LED projektörlerde buğulanmayı önleyen valf (ventil) nedir?
Gece-gündüz sıcaklık farkı yanan projektör soğurken içeride vakum oluşturup contalardan nem çekebilir; nefes alan membranlı (gore-tex) basınç dengeleme rakoru su damlasını geçirmeden iç basıncı eşitleyerek cam buğulanmasını önler.