Kablo Makaraları Seçim Rehberi
Kablo makaraları gövde malzemesine, kablolu ya da kablosuz oluşuna, kaset ve otomatik tipe ve termal korumaya göre ayrılır; sarım kapasitesi de bakılır.
Bu rehber Kablo Makaraları kategorisindeki ürünleri seçerken bakılacak noktaları anlatır.
Kablo makarası çeşitleri
- Gövde malzemesi: plastik makaralar hafiftir; metal gövdeli makaralar şantiye gibi darbeye açık yerler içindir. Bemis'te arabalı metal modeller de listelenir.
- Kablolu ve kablosuz: kablosuz (boş) makarada kablo ürüne dahil değildir. Ürün verisinde sarım kapasitesi belirtilir; kabloyu tip, kesit ve boya göre ayrıca seçersiniz, örneğin TTR kablolar arasından.
- Kaset tipi ve otomatik: ürün tipi olarak ayrı listelenir. Otomatik makarada kablo çek-bırak mekanizmasıyla, elle sarmadan toplanır.
- Termal koruma: aşırı ısınmada devreyi açan elemandır ve her modelde bulunmaz; ürün kartındaki termal koruma satırı var veya yok olarak belirtir.
Makarasız, sabit boylu çözümler Endüstriyel Uzatma Kabloları kategorisindedir.
Etiket ve tip kodu nasıl okunur
- 3G1,5: üç damar; G yeşil-sarı koruma iletkeninin bulunduğunu, 1,5 damar kesitini (mm²) gösterir. 5G2,5 beş damarlı kablodur ve üç fazlı modellerde kullanılır.
- H05VV-F: 300/500 V anma gerilimli, PVC yalıtkanlı ve PVC kılıflı, ince telli esnek kablo; Türkiye'de TTR olarak bilinir.
- H07RN-F: 450/750 V anma gerilimli, kauçuk yalıtkanlı ve polikloropren kılıflı esnek kablo; şantiye ve dış ortam gibi mekanik zorlanmanın yüksek olduğu işler için seçilir.
- IP sınıfı: IEC 60529'a göre IP20 yalnız parmak büyüklüğündeki cisimlere karşı korur, suya karşı koruması yoktur ve kuru kapalı alanlar içindir. IP44 ve IP54 her yönden sıçrayan suya, IP67 geçici daldırmaya karşı korumayı ifade eder.
Kesit, uzunluk ve yük ilişkisi
Kablo uzadıkça gerilim düşümü artar; kesit küçüldükçe hem gerilim düşümü hem iletkenin ısınması artar. Uzun makarada yüksek akım çeken bir makine çalıştırılacaksa 2,5 mm² kesit 1,5 mm² kesite göre daha az gerilim düşürür. Cihazın akımını aktif güçten akım hesaplama aracıyla, seçtiğiniz boy ve kesitteki kaybı gerilim düşümü hesaplama aracıyla kontrol edebilirsiniz; kesit seçiminin genel mantığı Kablo seçimi nasıl yapılır? yazısındadır.
Makara tam anma akımını yalnız kablo tamamen açıkken taşır. Termal koruma aşırı ısınmada devreyi açar, ancak doğru kesit seçiminin yerini tutmaz. Bakır kaplı alüminyum (CCA) iletken aynı kesitte bakırdan daha yüksek dirence sahiptir, bu yüzden aynı yükte daha fazla ısınır ve daha çok gerilim düşürür. İletken malzemesi ürün kartında yazıyorsa oradan, yazmıyorsa sipariş öncesinde teyit ederek kontrol edin.
Priz standardı nasıl seçilir
F tipi (Schuko) priz yandan topraklıdır ve 16 A anma akımlıdır. E tipi (Fransız) prizde toprak bağlantısı prizden çıkan pimle yapılır; yalnız Schuko için üretilmiş (CEE 7/4) fiş bu prize girmez, CEE 7/7 hibrit fiş ise her iki prize de uyar. G tipi (BS) üç dikdörtgen pimli İngiliz sistemidir, H tipi İsrail'de kullanılır. Yurt içinde kullanılacak makarada F tipi prizli modelleri seçin; ihracat veya yurt dışı şantiye için hedef ülkenin standardına göre ilerleyin.
Bu kategorideki markalar
- Bylion: kategorinin büyük bölümü; plastik ve metal gövdeli, kablolu ve kablosuz makaralar, kaset tipi ve otomatik modeller, F, E ve G tipi dahil farklı priz standartlarında.
- Bemis: metal ve plastik makaralar, arabalı modeller; IP44 ve IP67 sınıfları. Ürün kartında kablo teslim durumu ve sarım kapasitesi yazılıdır.
Sipariş notları
Ürünler adet birimiyle listelenir. Büyük bölümü terminli üründür ve teslim süresi sipariş verilmeden önce teyit edilir. Stok kodunu (örneğin 133-303-1250) veya model kodunu (PME-50315-G) site aramasına yazarak ürüne doğrudan ulaşabilirsiniz.
Kablo makarası metraj ve koruma sınıfı tablosu
| Metraj / Tip | Koruma Sınıfı | Kablo Kesiti | Önerilen Kullanım Alanı | Doğrudan Filtre |
|---|---|---|---|---|
| 15 m – 20 m kablo makarası | IP20 / IP44 | 3x1,5 mm² – 3x2,5 mm² | Atölye içi el aletleri ve kısa mesafe bakım çalışmaları | 20 m Kablo Makaraları |
| 25 m – 40 m kablo makarası | IP44 | 3x1,5 mm² – 3x2,5 mm² | Montaj sahaları, bina içi şantiye ve orta mesafe enerji aktarımı | 25 m Kablo Makaraları |
| 50 m kablo makarası | IP44 (Kapaklı priz) | 3x2,5 mm² / 5x2,5 mm² | Açık saha şantiyeleri; tam yükte gerilim düşümü ve ısınma için kablo açılarak kullanılır | 50 m Kablo Makaraları |
Sık sorulan sorular
Kablo makarası sarılıyken kullanılabilir mi?
Sarılı kablo ısısını atamaz; bu yüzden makaranın sarılı durumda taşıyabildiği güç, açık durumdakinden belirgin biçimde düşüktür ve üreticiler etikette iki değeri ayrı ayrı verir. Ne kadar açılması gerektiğini etiketteki sarılı ve açık güç değerleri belirler; ısıtıcı veya kompresör gibi yüksek akımlı cihazlarda kablo tamamen açılır. Termal koruma varsa aşırı ısınmada devreyi keser.
3G1,5 ile 3G2,5 kablo makarası arasındaki fark nedir?
İkisi de faz, nötr ve koruma iletkeninden oluşan üç damarlı kablodur; fark damar kesitindedir. 2,5 mm² iletkenin direnci daha düşük olduğundan aynı akımda daha az ısınır ve daha az gerilim düşürür; uzun boylarda ve yüksek akım çeken makinelerde bu yüzden tercih edilir. 1,5 mm² makara daha hafiftir ve düşük güçlü el aletleri için seçilir; kararı cihaz akımı ve kablo boyu belirler.
H05VV-F ile H07RN-F kablolu makara arasındaki fark nedir?
H05VV-F, 300/500 V anma gerilimli, PVC yalıtkanlı ve PVC kılıflı esnek kablodur ve TTR olarak bilinir; orta düzeyde mekanik zorlanma içindir. H07RN-F, 450/750 V anma gerilimli, kauçuk yalıtkanlı ve polikloropren kılıflı kablodur; yüksek mekanik zorlanmaya ve sürekli dış ortam kullanımına uygundur. Şantiye ve açık alan makaralarında bu yüzden H07RN-F kablo aranır.
IP20 ile IP44 kablo makarası arasındaki fark nedir?
IEC 60529'a göre ilk rakam katı cisimlere, ikinci rakam suya karşı korumayı gösterir. IP20 makara 12,5 mm'den büyük cisimlere karşı korur, suya karşı koruması yoktur ve kuru kapalı alanlar içindir. IP44 makara 1 mm'den büyük cisimlere ve her yönden sıçrayan suya karşı korumalıdır. Bemis ürünlerinde ayrıca geçici daldırmaya karşı korumayı ifade eden IP67 sınıfı da listelenir.
Kablosuz (boş) kablo makarası ne demektir?
Kablosu takılmadan satılan makaradır; telsiz çalışan bir ürün anlamına gelmez. Tambur ve gövde hazırdır, kabloyu ihtiyaç duyduğunuz tip, kesit ve boyda ayrıca alırsınız. Seçerken makaranın sarım kapasitesine ve üreticinin öngördüğü kablo kesitine bakın. Kablonun makaraya bağlantısı yürürlükteki kurallara göre, ehliyetli bir elektrikçi tarafından yapılmalıdır.
CCA kablolu makara ile bakır kablolu makara arasındaki fark nedir?
CCA (bakır kaplı alüminyum) iletkenin çekirdeği alüminyum, dış katmanı bakırdır. Alüminyumun iletkenliği bakırdan düşük olduğu için aynı kesitteki CCA kablonun direnci daha yüksektir; aynı yükte daha fazla ısınır ve daha çok gerilim düşürür. Bu nedenle CCA kablolu bir makara aynı kesitli bakır kablolu makarayla eşdeğer sayılmamalı, sürekli ve yüksek akımlı işlerde iletken malzemesi ürün kartından, kartta yazmıyorsa sipariş öncesinde teyit edilerek kontrol edilmelidir.