XLPE Kablo Nedir? PVC Farkı, 2X Kodu ve Kullanım Alanları
XLPE kablo, damarları çapraz bağlı polietilenle yalıtılmış kablodur. İletken sürekli en çok 90 °C'ye, kısa devrede 5 saniyeye kadar 250 °C'ye dayanır; aynı kesitte PVC yalıtımlı kablodan daha fazla akım taşır.
XLPE (çapraz bağlı polietilen), polietilen moleküllerinin kimyasal bağlarla birbirine bağlanmasıyla elde edilen yalıtım malzemesidir. Isıtıldığında yeniden yumuşayıp akan PVC'nin aksine, çapraz bağlı yapı yüksek sıcaklıkta erimez ve biçimini korur. Bu yüzden XLPE yalıtımlı kablolar daha yüksek iletken sıcaklığında çalışabilir ve aynı kesitte daha fazla akım taşır.
Kablo kodunda 2X ne anlama gelir?
VDE esaslı kablo kodlarında 2X damar yalıtımının XLPE olduğunu, Y ise PVC olduğunu gösterir. Diğer harflerle birlikte okunur:
| Kod | Anlamı |
|---|---|
| N2XH | VDE norm kablo, bakır iletken (harf yok), XLPE yalıtım, halojensiz dış kılıf |
| NA2XH | Alüminyum iletken, XLPE yalıtım, halojensiz dış kılıf |
| N2XSY | XLPE yalıtım, bakır ekran (S), PVC dış kılıf; orta gerilim |
| NA2XSY | Alüminyum iletkenli N2XSY |
| NYY | Karşılaştırma için: PVC yalıtım, PVC dış kılıf |
Harflerin tamamı kablo kodları ve harf anlamları sayfasında açıklanır.
XLPE ile PVC arasındaki fark
Aşağıdaki sıcaklık değerleri sitedeki ürün föylerinden, akım değerleri IEC 60364-5-52 referans tablosundan (bakır iletken, 3 yüklü iletken, 30 °C ortam, tek devre) alınmıştır.
| Özellik | XLPE yalıtım | PVC yalıtım |
|---|---|---|
| En yüksek sürekli iletken sıcaklığı | 90 °C | 70 °C |
| Kısa devre sıcaklığı (en çok 5 sn) | 250 °C | 160 °C (300 mm²'ye kadar) |
| Akım, 16 mm², duvar üzerinde (C yöntemi) | 96 A | 76 A |
| Akım, 16 mm², boru veya kanalda (B2 yöntemi) | 80 A | 62 A |
| Akım, 95 mm², duvar üzerinde (C yöntemi) | 278 A | 223 A |
Alçak gerilim ürünlerimizin anma gerilimi her iki yalıtımda da 0,6/1 kV'tur. Sıcak ortamda fark büyür: IEC 60364-5-52 ortam sıcaklığı düzeltme katsayılarıyla (50 °C'de PVC 0,71; XLPE 0,82) 16 mm² kablo duvar üzerinde XLPE ile yaklaşık 79 A, PVC ile 54 A taşır. Kendi koşullarınız için kablo akım taşıma kapasitesi aracında yalıtım sınıfını XLPE · 90 °C seçin.
XLPE kablo halojensiz midir?
Her zaman değil. XLPE'nin kendisi halojen içermez; ancak bir kablonun halojensiz sayılması için dış kılıf ve dolgu dahil bütün yalıtkan malzemelerinin halojensiz olması gerekir. N2XH ve NA2XH kodlarındaki H harfi halojensiz dış kılıfı gösterir. N2XSY ve NA2XSY'deki Y ise dış kılıfın PVC olduğunu, dolayısıyla kablonun halojen içerdiğini gösterir. Halojensiz kablo gereken binalarda koddaki H harfini ve ürün föyündeki halojen içeriği ve duman yoğunluğu deneylerini kontrol edin.
Hangi XLPE kablo nerede kullanılır?
- N2XH: N2XH kablolar 0,6/1 kV bakır iletkenli, halojensiz kılıflı enerji kablolarıdır; insan yoğunluğu yüksek binaların iç tesisatında kullanılır.
- N2XH FE180: N2XH FE180 kablolar yangında 180 dakika yalıtım bütünlüğü (IEC 60331) için tasarlanmıştır ve acil durum hatlarında kullanılır. Binada devre bütünlüğü (E30/E90) için kablonun onaylı taşıma sistemiyle birlikte test edilmiş olması gerekir.
- NA2XH: NA2XH alüminyum kablolar büyük kesitli besleme hatlarında bakıra göre daha hafif ve ekonomik bir seçenektir; aynı akım için daha büyük kesit gerekir. Alüminyum iletken, alüminyuma veya Al/Cu kullanımına uygun pabuç ve klemenslerle, üreticinin sıkma torkuna uyularak bağlanmalıdır.
- N2XSY ve NA2XSY: Orta gerilim kabloları kategorisindeki ürünlerin tamamı XLPE yalıtımlıdır; föylerinde anma gerilimi 20,3/35 kV (Uo/U) olarak verilir.
PVC yalıtımlı NYY kablolar ile N2XH arasındaki farklar NYY ve N2XH kablo farkı rehberinde ayrıca karşılaştırılır.
XLPE kablo seçerken dikkat edilecekler
- Kesit: Yük akımı, sigorta değeri ve hat uzunluğuyla kablo kesit hesaplama aracında yalıtımı XLPE seçerek ön kesit bulun. Uzun hatlarda kesiti gerilim düşümü belirleyebilir.
- Bağlantı noktası sıcaklığı: Birçok şalter, sigorta ve klemens 70 °C iletken sıcaklığıyla test edilir. Bağlanan ekipman 90 °C'ye uygun olduğunu açıkça belirtmiyorsa, bağlantı noktasında 70 °C (PVC) akım değerini esas alın.
- Kısa devre dayanımı: Bakır iletkende kesit, 0,1 ile 5 saniye arasındaki kısa devrelerde adyabatik yaklaşımla S ≥ I × √t / k bağıntısıyla kontrol edilir; k katsayısı XLPE için 143, PVC için (300 mm²'ye kadar) 115'tir. Örneğin 10 kA kısa devre akımı 0,1 saniyede kesildiğinde XLPE'de en az 22,1 mm² (standart kesit 25 mm²), PVC'de en az 27,5 mm² (standart kesit 35 mm²) gerekir. Daha hızlı açan otomatik sigorta ve eriyen sigortalarda kontrol, koruma cihazının üretici verisindeki I²t değeriyle yapılır.
- Döşeme: Toprak altı, kanal veya tava döşemesinde üreticinin akım tablosu ve düzeltme katsayıları esas alınır.
Sık sorulan sorular
XLPE kablo kaç derece dayanır?
Ürün föylerimizde XLPE yalıtımlı kabloların en yüksek sürekli iletken sıcaklığı 90 °C, kısa devre sıcaklığı en çok 5 saniye için 250 °C'dir. PVC yalıtımlı kablolarda bu değerler 70 °C ve 160 °C'dir (300 mm²'ye kadar).
2X ne demek?
Kablo kodundaki 2X, damar yalıtımının çapraz bağlı polietilen (XLPE) olduğunu gösterir. Örneğin N2XH'de 2X XLPE yalıtımı, H halojensiz dış kılıfı anlatır.
XLPE mi PVC mi daha iyi?
XLPE aynı kesitte daha fazla akım taşır ve kısa devreye daha dayanıklıdır; bu yüzden büyük güçlü hatlarda tercih edilir ve orta gerilim kablolarında standart yalıtımdır. Alçak gerilimde hangisinin uygun olduğu döşeme yerine, yangın şartnamesine (halojensizlik), bağlantı ekipmanına ve maliyete göre belirlenir.