Kablo Akım Taşıma Kapasitesi ve Kesit Hesabı: TS HD 60364-5-52 Tablosu
TS HD 60364-5-52 döşeme yöntemlerine göre bakır iletkenli PVC (70 °C) ve XLPE (90 °C) kabloların akım taşıma kapasiteleri, gerilim düşümü formülü ve sigorta koordinasyonu.
Kablo akım taşıma kapasitesi (Iz), bir iletkenin yalıtım malzemesine zarar vermeden sürekli taşıyabileceği en yüksek etkin akım değeridir. TS HD 60364-5-52 standardına göre aynı bakır kesit; yalıtım tipine (PVC 70 °C veya XLPE 90 °C), döşeme yöntemine (boru içi, kablo tavası, toprak altı) ve ortam sıcaklığına göre farklı akım taşır.
> İlgili Kategori: Teknik özellikleri ve model seçeneklerini doğrudan Kablolar, NYY Kablolar ve N2XH Kablolar sayfalarından karşılaştırabilirsiniz.
PVC (70 °C) ve XLPE (90 °C) yalıtım sınırı akımı neden değiştirir?
Bakır iletkenden geçen akım I²R kaybıyla ısı üretir. Standart 30 °C hava veya 20 °C toprak referans sıcaklığında iletkenin ulaşabileceği izin verilen üst sıcaklık yalıtım malzemesine bağlıdır:
- PVC yalıtımlı kablolar (NYA, NYAF, TTR, NYY): Sürekli işletmede 70 °C, 5 saniyelik kısa devrede 160 °C (300 mm² altı kesitlerde).
- XLPE / halojensiz kablolar (N2XH): Çapraz bağlı polietilen damar yalıtımı sayesinde sürekli işletmede 90 °C, 5 saniyelik kısa devrede 250 °C. Daha geniş sıcaklık farkı (ΔT) nedeniyle aynı kesitte PVC kabloya göre yaklaşık %18–%25 daha yüksek akım taşır (ayrıntılar için XLPE kablo nedir? rehberine bakın).
TS HD 60364-5-52 referans akım taşıma tablosu (Bakır iletken)
Aşağıdaki değerler TS HD 60364-5-52 referans koşulları (havada 30 °C, toprakta 20 °C ve tek devre) için tipik mertebeleri gösterir:
- Yöntem B1: Duvar içi boruda veya kapalı kanalda tek damarlı kablolar (2 yüklü iletken, tek faz).
- Yöntem C: Yüzeye/duvara sabitlenmiş veya delikli tavada çok damarlı kablo (3 yüklü iletken, üç faz).
- Yöntem D2: Doğrudan toprağa gömülü çok damarlı enerji kablosu (3 yüklü iletken, üç faz, 1,0 K·m/W toprak ısıl direnci).
| Kesit (mm²) | B1: PVC 2 iletken (A) | C: PVC 3 iletken NYY (A) | C: XLPE 3 iletken N2XH (A) | D2: Toprakta PVC NYY (A) |
|---|---|---|---|---|
| 1,5 mm² | 17,5 | 17,5 | 23 | 22 |
| 2,5 mm² | 24 | 24 | 31 | 29 |
| 4 mm² | 32 | 32 | 42 | 38 |
| 6 mm² | 41 | 41 | 54 | 47 |
| 10 mm² | 57 | 57 | 75 | 63 |
| 16 mm² | 76 | 76 | 100 | 81 |
| 25 mm² | 101 | 96 | 127 | 104 |
| 35 mm² | 125 | 119 | 158 | 125 |
| 50 mm² | 151 | 144 | 192 | 148 |
| 70 mm² | 192 | 184 | 246 | 183 |
> Önemli Not: Klemens ve şalt cihazı bağlantı uçları çoğu standart modüler ekipmanda 70 °C bağlantı sıcaklığına göre test edilir. XLPE kabloyu 90 °C tam kapasitesinde yükleyecekseniz pabuç, bara ve şalter terminallerinin bu sıcaklığa uygunluğunu doğrulayın.
Düzeltme katsayıları, gerilim düşümü ve sigorta uyumu
Tablodaki referans akım (Iz0), sahadaki gerçek koşullara göre düzeltme katsayılarıyla çarpılır: Iz = Iz0 × k1 × k2.
- Ortam sıcaklığı (k1): 40 °C ortamda PVC kablo için yaklaşık 0,87, XLPE kablo için 0,91 alınır.
- Gruplama (k2): Aynı tavada yan yana temas halinde döşenen 3 çok damarlı devre için yaklaşık 0,79–0,82 mertebesine düşer.
Uzun hatlarda ısınma sınırı sağlansa bile gerilim düşümü kesiti büyüten asıl kriterdir (bakır öziletkenliği κ ≈ 56 m/(Ω·mm²)):
- Tek faz (230 V): `ΔU% = (200 × L × I × cos φ) / (56 × S × 230)`
- Üç faz (400 V): `ΔU% = (100 × √3 × L × I × cos φ) / (56 × S × 400)`
Bina içi aydınlatma linyelerinde ΔU ≤ %3 (iç tesisat yönetmeliğinde %1,5 sınırları da dikkate alınır), kuvvet ve motor devrelerinde ΔU ≤ %5 sınırı kontrol edilir. Son adımda TS HD 60364-4-43 kuralı uygulanır:
`Ib ≤ In ≤ Iz`
Burada Ib devrenin işletme akımı, In otomatik sigorta hesaplama rehberinde seçilen koruma cihazının anma akımı, Iz ise kablonun düzeltilmiş akım taşıma kapasitesidir. Örneğin `Iz = 24 A` olan 2,5 mm² PVC linyede en çok 20 A (uygulamada çoğunlukla 16 A) sigorta kullanılır; 25 A sigorta kabloyu aşırı yüke karşı korumaz.
Öne Çıkan Kesit Sayfaları
- NYA 1x2,5 mm² Kablolar ve NYA 1x6 mm² Kablolar
- NYY 1x16 mm² Kablolar ve NYY 1x35 mm² Kablolar
- N2XH 1x10 mm² Kablolar ve N2XH 1x25 mm² Kablolar
Sık sorulan sorular
2,5 mm² bakır kablo kaç amper taşır ve hangi sigorta ile korunur?
Boru içi döşemede (Yöntem B1, 30 °C) 2,5 mm² PVC yalıtımlı bakır iletkenin sürekli akım taşıma kapasitesi yaklaşık 24 A'dir. Gruplama ve ortam sıcaklığı paylarıyla birlikte priz linyelerinde 16 A (veya uygun doğrulamayla en fazla 20 A) otomatik sigorta ile korunur.
N2XH kablo neden aynı kesitteki NYY kablodan daha yüksek akım taşır?
N2XH kablonun damar yalıtımı çapraz bağlı polietilen (XLPE) olduğu için sürekli 90 °C iletken sıcaklığına dayanır; NYY kabloda kullanılan PVC yalıtımın sınırı ise 70 °C'dir (karşılaştırma için NYY ve N2XH kablo farkı yazısına bakın).
Kablo kesiti seçerken yalnızca akım tablosuna bakmak yeterli midir?
Hayır. Özellikle 30–40 metreyi aşan besleme hatlarında gerilim düşümü hesabı ve hat sonu kısa devre akımında koruma cihazının açma süresi birlikte doğrulanmalıdır; çoğu uzun hatta gerilim düşümü, ısınma sınırından bir veya iki kademe daha büyük kesit gerektirir.
Toprak altında kablo neden bazen havadakinden farklı akım taşır?
Standart tablolar toprak sıcaklığını 20 °C ve toprak ısıl direncini 1,0 K·m/W kabul eder; kuru, kumlu veya taşlı zeminde ısıl direnç yükseldiği için düzeltme katsayısı düşer ve kablo ısısını toprağa daha zor aktarır.