Yangın Kabloları Seçim Rehberi

Yangın alarm kabloları ile yangına dayanıklı kablolar aynı sistemde kullanılır ama yangında farklı davranır; seçimde FE180, PH120 sınıfları esastır.

Bu rehber Yangın Kabloları kategorisindeki ürünleri seçerken bakılacak noktaları anlatır.

Alarm kablosu ile yangına dayanıklı kablo arasındaki fark

İki alt grup aynı yangın algılama sisteminde yan yana kullanılır, ancak yangın anındaki davranışları aynı değildir.

Yangın alarm kabloları: J-Y(St)Y, PVC yalıtımlı ve PVC kılıflı yangın ihbar kablosudur; Reçber föyünde yangın performansı olarak yalnız düşey alev yayılma deneyi (EN 60332-1-2) yer alır. J-H(St)H aynı yapının halojensiz karşılığıdır. İkisi de panel ile dedektör, buton ve saha modülleri arasındaki hatlar içindir.
Yangına dayanıklı kablolar: FE180 ve PH120 gibi sınıflarla, alev altında çalışmayı sürdürdüğü deneyle gösterilmiş kablolardır. Çift bükümlü JE-H(St)H ile çok damarlı LIHH, LIHCH, LIH(St)H, LIH(St)CH ve silikon SIMH tipleri bu gruptadır.

Aynı tip kodu sınıflı ve sınıfsız üretilebildiği için ayrımı tip adı değil, ürün adında ve teknik föyde yazan FE180 ya da PH120 ibaresi yapar. Yangın alarm kabloları grubunda da FE180 ibareli JE-H(St)H ürünler bulunur. Halojensiz olmanın neden yeterli olmadığı Halojensiz kablo yangına dayanıklı mı? yazısında anlatılır.

Tip kodu ve ölçü yazımı nasıl okunur

J ve JE: haberleşme ve zayıf akım için tesisat kablosu.
Y ve H: Y PVC'yi, H halojensiz malzemeyi gösterir. İlk harf damar yalıtımı, son harf dış kılıftır.
(St): toprak telli alüminyum folyodan oluşan statik ekran.
C: bakır örgü ekran. LIHCH örgü, LIH(St)H folyo, LIH(St)CH hem folyo hem örgü ekranlıdır; LIHH ekransızdır.
LI: ince çok telli esnek iletken.

Çift bükümlü tiplerde 2x2x0,8 mm, 0,8 mm çaplı iletkenlerden oluşan iki çift demektir; buradaki değer kesit değil çaptır. Çok damarlı tiplerde 4x1,5 mm², 1,5 mm² kesitli dört damarı anlatır.

Bazı ürün adlarında FE180 ve PH120'nin yanında E30 da yazar. E30, DIN 4102-12'ye göre kablo tesisatının en az 30 dakika işlevini sürdürmesini ifade eder ve döşeme tekniğine, yani kablonun birlikte denendiği taşıyıcı sisteme bağlıdır.

Yangın kablosu seçerken nelere bakılır

Hattın yangındaki görevi. Yangın sırasında çalışması gereken devreler proje ve yangın şartnamesinde tanımlanır; sınıflı kablo bu devreler içindir.
Dayanım sınıfı. Şartnamede yazan standardı ve süreyi ürün föyündeki sınıfla birebir eşleştirin. E30 beyanı, kablonun deneyde birlikte kullanıldığı taşıyıcı ve tespit elemanlarıyla döşenmesi koşuluyla geçerlidir.
Yapı. Çevrim ve haberleşme hatlarında çift bükümlü JE-H(St)H, siren, flaşör ve röle çıkışlarında çok damarlı LIHH tipleri yaygındır. Çift sayısı, iletken ölçüsü ve izin verilen çevrim direnci panel üreticisinin kablo şartından alınır.
Ekran. Güç kablolarına ve frekans konvertörlerine yakın geçen hatlarda örgü ekranlı LIHCH, folyo ekranlı LIH(St)H ya da çift ekranlı LIH(St)CH değerlendirilir.
Gerilim ve yük. Bu gruptaki kablolar yangın sistemi cihazlarının sinyal, kumanda ve besleme hatları içindir; Reçber föylerinde azami çalışma gerilimi JE-H(St)H için 225 V, LIHCH için 300 V'tur. Yangın pompası ve duman tahliye fanı gibi yüklerin enerji beslemesi için N2XH FE180 kablolar ayrı bir kategoridir.

Bu kategorideki markalar

Reçber Kablo: FE180 ibareli LIHH, LIHCH, LIH(St)H ve LIH(St)CH; JE-H(St)H...Bd kabloları ve çelik zırhlı JE-H(St)HRH tipi.
Birtaş Kablo: FE180 ve PH120 ibareli LIHH, LIHCH, LIH(St)H ve JE-H(St)H Bd; SIMH-FR FE180; J-H(St)H Bd ve J-Y(St)Y Lg alarm kabloları.
Mekas Kablo: FE180/PH120 ibareli LIHH, LIHCH ve LIH(St)H; J-Y(St)Y Lg, J-H(St)H Lg ve JE-H(St)H Bd alarm kabloları.
Erse Kablo: FE180/PH120 ibareli LIHH ve LIH(St)H, E30 da yazan LIHCH ve JE-H(St)H...Bd; J-Y(St)Y...Lg alarm kablosu.
2M Kablo: turuncu kılıflı FireKab serisinde LIHH, LIHCH, LIH(St)H ve JE-H(St)H...Bd; kırmızı kılıflı J-Y(St)Y...Lg ve J-H(St)H...Lg.

Sipariş notları

Bu gruptaki kablolar metreyle satılır.
Sınıf ibaresi markaya göre değişir: bazı ürün adlarında yalnız FE180, bazılarında FE180 ile PH120, bazılarında E30 da yazar. Şartnamedeki sınıfı ürün adı ve teknik föyle karşılaştırın.
Ürünlerin birçoğu terminlidir; teslim süresi sipariş öncesinde teyit edilir.

Yangın ve Halojensiz Kablo Sınıfları Karşılaştırma Tablosu

Kablo Tipi / Kodu	Yangın Performansı ve Standart	Yapısal Özellik	Zorunlu / Tipik Kullanım Alanı	Kategori Bağlantısı
JE-H(St)H...Bd FE180 / PH120	Alev altında 180 dk yalıtım, 120 dk işlev (DIN VDE 0815)	Halojensiz, elektrostatik ekranlı yangın ihbar kablosu	Yangın algılama santrali, dedektör, siren ve acil anons hatları	Yangın Kabloları
N2XH FE180 / NHXMH FE180	0.6/1 kV enerji iletiminde FE180/E90 devre bütünlüğü	Mika bantlı + XLPE/HFFR halojensiz enerji kablosu	Yangın pompaları, duman tahliye fanları, acil aydınlatma ve sedye asansörleri	Yangın Kabloları
N2XH / NHXMH (Standart LSZH)	IEC 60332-3 alev yaymama · Düşük duman, sıfır halojen	Yangında zehirli/korozif gaz çıkarmayan kılıf	Hastane, okul, AVM, otel ve insan yoğunluğu yüksek binalarda genel dağıtım	N2XH Kablolar

Sık sorulan sorular

FE180 ile E30 aynı şey mi?

Hayır. FE180, kablonun IEC 60331'e göre tek başına denendiğini ve doğrudan alev altında 180 dakika boyunca devre bütünlüğünü koruduğunu gösterir. E30 ise DIN 4102-12'ye göre kablo tesisatının taşıyıcı ve tespit elemanlarıyla birlikte en az 30 dakika işlevini sürdürdüğünü ifade eder ve döşeme tekniğine bağlıdır. Projede hangisinin istendiğine şartnameden bakılır.

Halojen free yangın alarm kablosu yangına dayanıklı mıdır?

Kendiliğinden değil. Halojen free yapı, yangında çıkan dumanın yoğunluğunu ve korozif gaz miktarını sınırlar; kablonun alev altında çalışmayı sürdürmesi ise ayrı bir deneyle gösterilir. J-H(St)H halojensiz bir alarm kablosudur; aynı ailenin FE180 ve PH120 ibareli JE-H(St)H tipi ise devre bütünlüğü sınıfı taşır. Ürün adında ve teknik föyde sınıf ibaresini arayın.

Kırmızı ve turuncu yangın kablosu arasındaki fark nedir?

Reçber föylerinde ve 2M ürün adlarında J-Y(St)Y yangın alarm kablosu kırmızı, FE180 ve PH120 sınıflı yangına dayanıklı kablolar turuncu kılıfla geçer; uygulama üreticiye göre değişebilir. Renk sahada ayırt etmeyi kolaylaştırır, ancak sınıfın kanıtı değildir. Belirleyici olan, kılıf üzerindeki baskı ile ürünün teknik föyünde yazan deney standardı ve sınıftır.

2x2x0,8 mm yazımı ne anlama gelir?

İlk rakam çift sayısını, ikinci rakam her çiftteki iki damarı, son değer iletkeni gösterir: 2x2x0,8 mm, 0,8 mm çaplı iletkenlerden oluşan iki çifttir. Buradaki 0,8 mm kesit değil çaptır; mm² ile yazılan 1 mm² ya da 1,5 mm² gibi değerler ise kesittir. Artı işaretinden sonra yazan değer folyo ekranın toprak telidir, sinyal damarı sayılmaz. Panel üreticisinin istediği ölçüyle aynı birimde karşılaştırın.

Yangın pompası ve duman tahliye fanı bu kablolarla beslenir mi?

Hayır. Bu kategorideki kablolar yangın algılama ve uyarı cihazlarının sinyal, kumanda ve cihaz besleme hatları içindir; Reçber föylerinde azami çalışma gerilimi JE-H(St)H için 225 V, LIHCH için 300 V olarak verilir. Pompa ve fan gibi motor yüklerinin enerji beslemesinde N2XH FE180 gibi yangına dayanıklı enerji kabloları kullanılır. Buradaki kablolar aynı ekipmanın kumanda, izleme ve alarm hatlarında yer alır.