Elektrikli Şofben, Ani Su Isıtıcı, Klima ve Fırın İçin Kablo Kesiti ve Sigorta Seçimi
7–7,5 kW elektrikli şofben, ani su ısıtıcı, 9000–24000 BTU klima, ankastre fırın ve indüksiyon ocak için müstakil bakır kablo kesiti (mm²), B/C sigorta ve 30 mA KAR tablosu.
Elektrikli şofben, ani su ısıtıcı, klima ve indüksiyon ocak gibi yüksek güçlü cihazlar, konutlarda sigorta atması ve priz/buat erimesi arızalarının bir numaralı kaynağıdır. Standart bir duvar prizi ve `3×2,5 mm²` priz linyesi en fazla 16 A (`~3,68 kW`) sürekli yük için tasarlanmıştır; bu sınırı aşan 7–7,5 kW şofben veya 7,2 kW indüksiyon ocak kesinlikle mevcut priz hattına eklenmemeli, elektrik panosundan müstakil (ayrı) bakır kablo ve uygun sigorta ile beslenmelidir.
> İlgili Kategori: Cihazları ve koruma ekipmanlarını doğrudan Elektrikli Şofbenler, Elektrikli Isıtıcılar, Otomatik Sigortalar ve Kaçak Akım Röleleri sayfalarından inceleyebilirsiniz.
Cihaz gücüne göre çekilen akım, bakır kablo kesiti ve sigorta tablosu
230 V tek fazlı rezistif ısıtıcılarda çekilen akım `I = P (W) ÷ 230 V` formülüyle hesaplanır (`7000 W ÷ 230 V = 30,4 A`; şebeke 220 V iken iç rezistans kademesine göre 31–34 A). Standart bina içi sıva altı boruda/duvarda (Referans Yöntem B, ≤20–25 m mesafe) önerilen değerler şöyledir:
| Cihaz tipi ve anma gücü | Yaklaşık çalışma akımı | Önerilen bakır kablo kesiti | Önerilen sigorta & eğri | Bağlantı şekli |
|---|---|---|---|---|
| Elektrikli şofben (7,0 – 7,5 kW, 230 V) | 30,4 – 32,6 A | 3×4 mm² (kısa hat ≤15 m) veya ideal 3×6 mm² | 32 A veya 40 A (B eğrisi) + 30 mA KAR | Prizsiz doğrudan klemens / şalter kutusu |
| Yüksek güçlü tek faz ani su ısıtıcı (9 – 11 kW) | 39 – 48 A | 3×10 mm² bakır | 50 A (B eğrisi) + 30 mA KAR | Panodan doğrudan müstakil klemens |
| Trifaze ani su ısıtıcı (18 – 21 kW, 400 V) | Faz başı 26 – 30 A | 5×4 mm² veya 5×6 mm² bakır | 3×32 A (B eğrisi) + 4P 30 mA KAR | 3 Faz + N + PE sabit klemens |
| Termosifon / boyler (1,8 – 2,2 kW) | 7,8 – 9,6 A | 3×2,5 mm² müstakil hat | 16 A (B eğrisi) + 30 mA KAR | Topraklı klemens veya kapaklı priz |
| 9.000 – 12.000 BTU inverter klima | 4,0 – 6,5 A (`~0,9–1,4 kW`) | 3×2,5 mm² müstakil hat | 16 A (C eğrisi) | Dış/iç ünite besleme klemensi |
| 18.000 – 24.000 BTU klima | 8,0 – 13,0 A (`~1,8–2,9 kW`) | 3×2,5 mm² (uzun hatta 3×4 mm²) | 16 A veya 20 A (C eğrisi) | Panodan müstakil klima sigortası |
| 48.000 BTU salon tipi klima (Trifaze) | Faz başı 7,5 – 10 A | 5×2,5 mm² veya 5×4 mm² | 3×16 A veya 3×20 A (C eğrisi) | 3P+N+PE dış ünite klemensi |
| Ankastre fırın (2,5 – 3,5 kW) | 11 – 15,2 A | 3×2,5 mm² müstakil hat | 16 A (B/C eğrisi) | Müstakil fırın linyesi |
| İndüksiyon / elektrikli cam ocak (6,8 – 7,4 kW) | Tek fazda 30–32 A / Çift fazda 2×16 A | Tek faz 3×6 mm² veya trifaze panodan 5×2,5 mm² | 32 A (tek faz) veya 3×16 A (çok faz) | Ocak klemens köprü şemasına göre sabit bağlantı |
Genel kablo ısınma ve gerilim düşümü tabloları için kablo akım taşıma kapasitesi ve kesit hesabı ile otomatik sigorta hesaplama ve B/C/D eğrisi seçimi rehberlerini inceleyebilirsiniz.
Elektrikli şofben montajında 4 hayati güvenlik kuralı
- Kesinlikle 16 A fiş-priz kullanmayın: Elektrikli şofbenler 3. kademede ~32 A akım çeker; 16 A ev prizine takıldığında priz kontakları dakikalar içinde kararır ve erir. Besleme hattı panodan eksiz NYM (antigron) kablo veya boru içi NYA ile çekilip doğrudan şofben klemensine (veya banyo dışındaki 40 A çift kutuplu şaltere) bağlanmalıdır.
- 30 mA hayat koruma kaçak akım rölesi zorunludur: Su ile elektriğin yan yana olduğu her şofben ve termosifon devresi 30 mA kaçak akım rölesi koruması altında olmalıdır (bkz. kaçak akım rölesi bağlantı şeması).
- Kesintisiz koruma topraklaması (`PE`): Sarı-yeşil topraklama iletkeni kesintisiz olarak panodaki topraklama barasına bağlanmalı; su borusuna veya kalorifer peteğine topraklama kesinlikle bağlanmamalıdır.
- 3×4 mm² mi 3×6 mm² mi? Sıva altı boru içinde iki yüklü bakır iletkenin sürekli taşıma sınırı `4 mm²` için ~32 A civarındadır (sınırda çalışır). Uzun duş kullanımlarında sigorta ve kablonun ısınmaması için yeni çekilen 7–7,5 kW şofben hatlarında 3×6 mm² bakır kablo + 40 A B eğrisi sigorta en güvenli mühendislik tercihidir (ancak mevcut tesisat `3×4 mm²` ise kablo korunumu için sigorta 32 A üstüne çıkarılmamalıdır!).
Klimalarda BTU ile elektrik gücü (kW) farkı
Kullanıcıların sık düştüğü yanılgı, 12.000 BTU/h (`~3,5 kW` ısıl kapasite) bir klimanın şebekeden 3,5 kW elektrik çektiğini sanmaktır. Modern inverter klimaların performans katsayısı (COP / EER ≈ 3,2 – 4,0) olduğu için 12.000 BTU klima gerçekte yalnızca 0,9 – 1,3 kW (`4 – 6 A`) elektrik çeker; kompresör kalkış ve demeraj karakteristiği nedeniyle B eğrisi yerine C eğrisi otomatik sigorta seçilir.
Sık sorulan sorular
7 kW elektrikli şofben 2,5 mm² kablo ile çalışır mı?
- kademede (~3 kW = 13 A) kısa süre çalışıyor gibi görünse de 2. ve 3. kademede (~5–7 kW = 22–32 A) `2,5 mm²` kablonun PVC izolasyonu aşırı ısınarak erir ve buat/pano içinde yangın tehlikesi doğurur. Mutlaka panodan ayrı en az 4 mm² (tercihen 6 mm²) hat çekilmelidir.
Şofben sigortası neden duş sırasında 5–10 dakika sonra atıyor?
Cihazda kısa devre yokken birkaç dakika sonra sigortanın düşmesi termik aşırı yük açmasıdır: örneğin 7,5 kW (~32,6 A) şofbene 25 A sigorta takılmıştır veya sigorta klemens vidası gevşek bırakıldığı için bağlantı ısısı bimetal şeridi erken açtırıyordur. Kablo kesiti 6 mm² ise 40 A B eğrisi sigorta kullanılmalı ve klemensler tam torkunda sıkılmalıdır.
İndüksiyon ocak neden hem monofaze hem trifaze şemayla gelir?
7,2 kW bir indüksiyon ocağın altında genellikle iki ayrı 3,6 kW güç kartı (`L1` ve `L2`) bulunur. Trifaze dairede `5×2,5 mm²` kablo ile iki ayrı faza (`2×16 A`) bölünerek dengeli çalıştırılır; monofaze dairede ise klemens köprüsü takılarak tek fazdan 32 A (`3×6 mm²` kablo) ile beslenir.
Klima sigortası neden B eğrisi yerine C eğrisi seçilir?
Klima dış ünitesindeki kompresör motoru ve inverter DC bara kondansatörleri ilk enerjilenme anında anlık yüksek akım darbesi çeker; C eğrisi sigorta (`5–10 × In` manyetik eşik) bu zararsız kalkış darbesinde gereksiz açma yapmaz.